રાજકોટ, ૨૦ જુલાઈ, ૨૦૨૫ : કચ્છ જિલ્લામાં ભૂકંપના આંચકા અનુભવાવાનો સિલસિલો યથાવત રહ્યો છે. આજે રાત્રે ૯ વાગ્યે અને ૪૭ મિનિટે ખાવડા વિસ્તારમાં ૪.૦ની તીવ્રતાનો ભૂકંપનો આંચકો અનુભવાયો હતો. ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ ખાવડાથી ૨૦ કિલોમીટર દૂર હોવાનું નોંધાયું છે. આ આંચકાથી સ્થાનિકોમાં એકવાર ફરી ભયનો માહોલ છવાયો હતો.
કચ્છમાં ભૂકંપ એક નિત્યક્રમ: કારણો અને સંશોધન
કચ્છમાં ભૂકંપના કંપન હવે જાણે નિત્યક્રમ બની ગયા છે. વર્ષ ૨૦૦૧ના વિનાશકારી ભૂકંપ બાદથી કચ્છમાં નાના-મોટા ભૂકંપના આંચકા સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. દર મહિને ૨ થી ૪ની તીવ્રતાના અનેક આંચકાઓ અહીં નોંધાતા હોય છે. પણ આ વારંવાર ભૂકંપના આંચકા આવવાનું મુખ્ય કારણ શું છે?
આ અંગે, વર્ષ ૨૦૧૫માં મિનિસ્ટ્રી ઓફ સાયન્સે કચ્છની પંડિત શ્યામજી કૃષ્ણ વર્મા કચ્છ યુનિવર્સિટીને ભૂકંપના સંશોધન માટે ખાસ સૂચનાઓ આપી હતી. યુનિવર્સિટી દ્વારા અલગ અલગ ૮ જેટલા પ્રોજેક્ટ હાથ ધરવામાં આવ્યા છે, જેનો મુખ્ય હેતુ કઈ ફોલ્ટલાઇનથી ક્યારે ભૂકંપ આવશે તે સમજવાનો છે. આ સંશોધનો ભૂકંપની તીવ્રતા અને તેનાથી થઈ શકતી નુકસાનીના અનુમાનને લઈને પણ ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરી રહ્યા છે.
વાગડ વિસ્તાર: ફોલ્ટલાઇન્સનો સંગમ અને સક્રિયતા
કચ્છના વાગડ વિસ્તારમાં અવારનવાર ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા હોય છે. ભૂસ્તરશાસ્ત્રીઓ અનુસાર, વાગડમાં સાઉથ વાગડ ફોલ્ટલાઇન અને કચ્છ મેઈન ફોલ્ટલાઇનનો સંગમ થાય છે. આ બે ફોલ્ટલાઇન્સ મળવાથી રાપર અને ભચાઉ પાસે વારંવાર ભૂકંપના આંચકાઓ નોંધાતા હોય છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી વાગડ વિસ્તારમાં આવેલી આ ફોલ્ટલાઇન્સ વધુ સક્રિય થઈ છે અને તેના પર જ મોટાભાગના આંચકાઓ નોંધાઈ રહ્યા છે.
ફોલ્ટલાઇનને બંધ કરી શકાય નહીં કારણ કે તે એક કુદરતી ઘટના છે. તેથી, ભૂકંપથી થતી નુકસાનીથી બચવા અને તકેદારી રાખવા માટે કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. આ કામગીરીમાં બાંધકામની ગુણવત્તા અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર પર વિશેષ ભાર મૂકવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી લોકોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરી શકાય. ભૂકંપની પેટર્ન વર્ષોથી પશ્ચિમથી પૂર્વ દિશા તરફ આગળ વધી રહી હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું છે.