નવી દિલ્હી : ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યાની ઘટનાઓ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે IIT ખડગપુર અને શારદા યુનિવર્સિટીમાં થયેલી આત્મહત્યા અંગે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું છે. કોર્ટે બંને કેસોમાં એક અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ માંગ્યો છે, જેમાં FIR અને મેનેજમેન્ટની તત્પરતા વિશે માહિતી શામેલ છે. કોર્ટે શૈક્ષણિક પ્રણાલીમાં રહેલી ખામીઓ પર પણ ટિપ્પણી કરી છે.

નવી દિલ્હી. ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યાની ઘટનાઓ પર ચિંતા અને દુઃખ વ્યક્ત કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે IIT ખડગપુરમાં વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યા અને શારદા યુનિવર્સિટી ગ્રેટર નોઇડામાં ડેન્ટલ વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યા અંગે સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું છે.

કોર્ટે બંને કેસોમાં એક અઠવાડિયામાં રિપોર્ટ માંગ્યો છે. તે રિપોર્ટમાં, કોર્ટને જણાવવામાં આવશે કે ઘટના પછી કેટલી ઝડપથી FIR નોંધવામાં આવી હતી અને FIR કોણે દાખલ કરી હતી.

માત્ર આટલું જ નહીં, કોર્ટે એ પણ પૂછ્યું છે કે IIT ખડગપુર અને શારદા યુનિવર્સિટીના મેનેજમેન્ટે આ ઘટનાઓ પર કેટલી ઝડપથી કાર્યવાહી કરી. કોર્ટે આ મામલે શારદા યુનિવર્સિટીને પણ નોટિસ જારી કરી છે અને 28 જુલાઈ સુધીમાં જવાબ માંગ્યો છે. IIT ખડગપુર પહેલાથી જ આ કેસમાં એક પક્ષકાર છે.

સુપ્રીમ કોર્ટે સુનાવણી દરમિયાન વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યા પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા પોતાની ટિપ્પણીમાં કહ્યું કે શૈક્ષણિક પ્રણાલીમાં કેટલીક ગંભીર ખામીઓ છે જેના કારણે વિદ્યાર્થીઓ આ આત્યંતિક પગલું ભરવા માટે મજબૂર થઈ રહ્યા છે. કોર્ટ 28 જુલાઈએ આ મામલાની ફરી સુનાવણી કરશે.

ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યાના કેસ સંબંધિત અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન ન્યાયાધીશ જેબી પારડીવાલા અને ન્યાયાધીશ આર. મહાદેવનની બેન્ચ દ્વારા આ સૂચનાઓ અને ટિપ્પણીઓ આપવામાં આવી હતી. આ કેસમાં, કોર્ટે ગયા વર્ષે માર્ચમાં એક વિગતવાર ચુકાદો આપ્યો હતો જેમાં તેણે ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને કલ્યાણનું ધ્યાન રાખવા માટે એક રાષ્ટ્રીય ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જે તેમના માનસિક સ્વાસ્થ્ય અને સમસ્યાઓની તપાસ કરશે અને ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની આત્મહત્યા અટકાવશે.

જ્યારે આ કેસ સુનાવણી માટે આવ્યો, ત્યારે બેન્ચના ન્યાયાધીશોએ IIT ખડગપુરમાં વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યા અને શારદા યુનિવર્સિટીમાં ડેન્ટલ વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યાનું સ્વતઃ સંજ્ઞાન લીધું. બેન્ચે આદેશમાં લખ્યું છે કે આ અઠવાડિયાનો પહેલો દિવસ છે જેમાં અમે આ ખૂબ જ દુઃખદ મુદ્દા સાથે કેસોની સુનાવણી શરૂ કરી રહ્યા છીએ.

વિદ્યાર્થીઓના આત્મહત્યાના બે વધુ બનાવો બન્યા છે. એક ઘટના IIT ખડગપુરની છે જેમાં ગયા  મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગનો વિદ્યાર્થી તેના હોસ્ટેલ રૂમમાં મૃત હાલતમાં મળી આવ્યો હતો. વિદ્યાર્થી પાંચ વર્ષનો ડિગ્રી કોર્સ કરી રહ્યો હતો અને બે મહિનાના ઉનાળાના વેકેશન ગાળ્યા પછી ત્રણ દિવસ પહેલા સંસ્થામાં પાછો ફર્યો હતો. કોર્ટે આદેશમાં નોંધ્યું છે કે IIT ખડગપુરમાં છેલ્લા સાત મહિનામાં આ ચોથું કમનસીબ અકુદરતી મૃત્યુ છે.

કોર્ટે આદેશમાં નોંધ્યું છે કે બીજી ઘટના ઉત્તર પ્રદેશના ગ્રેટર નોઈડાના નોલેજ પાર્કમાં સ્થિત શારદા યુનિવર્સિટીની છે, જેમાં ડેન્ટલ સર્જરીના બીજા વર્ષના 21 વર્ષીય વિદ્યાર્થીએ હોસ્ટેલમાં આત્મહત્યા કરી અને એક સુસાઈડ નોટ છોડી દીધી. બેન્ચે કેસની સુનાવણીમાં કોર્ટને મદદ કરી રહેલા એમિકસ ક્યુરી સિનિયર એડવોકેટ અપર્ણા ભટને બંને કેસોમાં માહિતી એકત્રિત કરવા અને કોર્ટને રિપોર્ટ કરવા વિનંતી કરી છે.

કોર્ટે કહ્યું છે કે તે જાણવા માંગે છે કે બંને કેસમાં FIR કેટલી ઝડપથી દાખલ કરવામાં આવી. તે એ પણ જાણવા માંગે છે કે FIR કોણે દાખલ કરી. આત્મહત્યાની ઘટનાની જાણ થયા પછી બંને સંસ્થાઓ, IIT ખડગપુર અને શારદા યુનિવર્સિટીના મેનેજમેન્ટે કેટલી ઝડપથી અને ઝડપથી કાર્યવાહી કરી.

રિપોર્ટમાં એ પણ જણાવવું જોઈએ કે બંને કેસમાં પ્રાથમિક તપાસમાં શું બહાર આવ્યું છે. કોર્ટે આ કેસમાં રિપોર્ટ દાખલ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે અને 28 જુલાઈએ કેસની ફરીથી સુનાવણી કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. આ ઉપરાંત, શારદા યુનિવર્સિટીને પણ નોટિસ જારી કરવામાં આવી છે અને શારદા યુનિવર્સિટીએ 28 જુલાઈ સુધીમાં જવાબ આપવાનો છે. IIT ખડગપુર પહેલાથી જ આ કેસમાં પક્ષકાર છે. સુનાવણી દરમિયાન, કોર્ટે પોતાની ટિપ્પણીમાં કહ્યું કે જો આ કેસોમાં FIR દાખલ કરવામાં નહીં આવે તો તે તેને કોર્ટનો તિરસ્કાર ગણશે.

આ કેસ ઉપરાંત, શારદા યુનિવર્સિટીમાં એક વિદ્યાર્થીની આત્મહત્યાનો મામલો પણ આજે બીજી બેન્ચ સમક્ષ ઉઠાવવામાં આવ્યો હતો. જ્યારે જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની આગેવાની હેઠળની બેન્ચ સુપ્રીમ કોર્ટ મહિલા વકીલ સંગઠન દ્વારા દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીની સુનાવણી કરી રહી હતી, જેમાં સમગ્ર દેશમાં મહિલાઓની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે.