નવી દિલ્‍હી, તા.૨૨: નાના કરદાતાઓને ટૂંક સમયમાં મોટી રાહત મળી શકે છે. હવે ફક્‍ત TDS રિફંડ માટે આવકવેરા રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની જરૂરિયાત નાબૂદ થઈ શકે છે. તેના બદલે, ફક્‍ત એક ફોર્મ ભરીને રિફંડ મેળવી શકાય છે. આ સૂચન આવકવેરા બિલ ૨૦૨૫ ની સમીક્ષા કરતી સંસદીય સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવ્‍યું છે. સમિતિની ભલામણોને આવકવેરા અધિનિયમ-૨૦૨૫ માં સુધારા તરીકે સામેલ કરવામાં આવશે.

લોકસભા પસંદગી સમિતિના અધ્‍યક્ષ બૈજયંત પાંડાએ સોમવારે સંસદમાં આવકવેરા બિલ, ૨૦૨૫ પર સમિતિનો વિગતવાર અહેવાલ રજૂ કર્યો. આ બિલ ૧૩ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૫ના રોજ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્‍યું હતું અને તે જ દિવસે તેને પસંદગી સમિતિને મોકલવામાં આવ્‍યું હતું. સમિતિને ચોમાસુ સત્રના પહેલા દિવસ સુધીમાં રિપોર્ટ રજૂ કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી, જે સમયસર પૂર્ણ થયું હતું.

આ સમિતિમાં લોકસભાના કુલ ૩૧ સભ્‍યોનો સમાવેશ થાય છે, જેનો ઉદ્દેશ્‍ય બિલની સમીક્ષા કરવાનો અને તેને સુધારવા માટે સૂચનો આપવાનો હતો. સમિતિએ બિલ સંબંધિત ૩૨ મહત્‍વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ભલામણો કરી છે. આમાં સામાન્‍ય કરદાતાઓ, મકાનમાલિકો, સ્‍ટાર્ટઅપ્‍સ, બિન-લાભકારી સંસ્‍થાઓ, નાના અને મધ્‍યમ ઉદ્યોગો, ધાર્મિક સંસ્‍થાઓ અને વિદેશી રોકાણકારો માટે મહત્‍વપૂર્ણ સૂચનોનો સમાવેશ થાય છે.

 જો તમે મોડા ITR ફાઇલ કરશો તો પણ તમને રિફંડ મળશેઃ  વર્તમાન ડ્રાફ્‌ટમાં નિયત તારીખ પછી રિટર્ન ફાઇલ કરવા પર TDS રિફંડ માટેની કોઈ જોગવાઈ નહોતી. જો કોઈ વ્‍યક્‍તિની કુલ આવક કરપાત્ર ન હોય, તો તેણે મોડી રકમ રિટર્ન ફાઇલ કરવા છતાં પણ તેને TDS રિફંડ મળવું જોઈએ.

પેન્‍શન કપાતમાં સ્‍પષ્ટતાઃ કલમ ૧૨૪(૩) માં ૅઆવી વ્‍યક્‍તિ દ્વારૉ એક મહત્‍વપૂર્ણ વાકય છોડી દેવામાં આવ્‍યું છે. આ નાની ભૂલ ભવિષ્‍યમાં મૂંઝવણ અને કર વિવાદનું કારણ બની શકે છે. આ ભલામણ સુનિશ્‍ચિત કરશે કે કપાત ફક્‍ત વ્‍યક્‍તિ દ્વારા પોતે કરેલા યોગદાન પર જ ઉપલબ્‍ધ છે અને અન્‍ય કોઈસ્ત્રોતમાંથી કરવામાં આવેલી ચુકવણી પર નહીં. આનાથી જોગવાઈઓમાં સ્‍પષ્ટતા અને પાલનમાં પારદર્શિતા વધશે.

સમિતિએ સરકારને ભલામણ કરી છે કે આવા કરદાતાઓ, જેમના પર કર ચૂકવવાનો અધિકાર નથી, પરંતુ તેમના પર TDS વસૂલવામાં આવ્‍યો છે, તેમને ફક્‍ત રિફંડનો દાવો કરવા માટે ITR ફાઇલ કરવાથી મુક્‍તિ આપવી જોઈએ. આવા કિસ્‍સાઓમાં કરદાતાને રાહત આપવા માટે, ફક્‍ત એક જ સરળ ફોર્મ ભરવાની જોગવાઈ હોવી જોઈએ.

સીબીડીટીને એવા લોકો માટે એક સરળ પ્રક્રિયા અથવા ફોર્મ બનાવવાનું કામ સોંપવામાં આવ્‍યું છે જેઓ કર મર્યાદાથી નીચે છે અને ફક્‍ત ટીડીએસ રિફંડનો દાવો કરવાની જરૂર છે. ઘણી વખત બેંક અથવા નોકરીદાતા તેમનો TDS કાપી લે છે અને તેમની આવક ઓછી હોવા છતાં, તેમને રિફંડ માટે ITR ફાઇલ કરવું પડે છે.

હવે ITRની જગ્‍યાએ એક સરળ ફોર્મ રજૂ કરવામાં આવશે. આ ફોર્મ-૨૬AS માં દેખાતા TDS આંકડાઓના આધારે તૈયાર કરવામાં આવશે. કરદાતા ફોર્મ-૨૬AS ના આધારે નવું ક્‍લેમ ફોર્મ ભરીને જ પોતાનું રિફંડ મેળવી શકે છે.

 ડિજિટલ ચુકવણીને પ્રોત્‍સાહન આપવુઃ કલમ ૧૮૭ હાલમાં એવા વ્‍યવસાયિક એકમોને લાગુ પડે છે જેમની વાર્ષિક આવક ૫૦ કરોડ રૂપિયાથી વધુ હોય. આ એકમો માટે ડિજિટલ માધ્‍યમથી ગ્રાહકો પાસેથી ચુકવણી સ્‍વીકારવી ફરજિયાત છે. આ કલમમાં વ્‍યવસાયની સાથે વ્‍યવસાય શબ્‍દ ઉમેરવાનું સૂચન છે. આ સાથે, ડિજિટલ ચુકવણીની જરૂરિયાત ડોકટરો, વકીલો, સીએ, સલાહકારો જેવા વ્‍યાવસાયિકોને પણ લાગુ પડશે.