નવી દિલ્‍હી તા.૨૨: સોનું ખૂબ મોંઘુ થઈ ગયું છે, ૨૪ કેરેટ ૧૦ ગ્રામ સોનાની કિમત ૧ લાખ રૂપિયાની આસપાસ રહી છે. ભારતમાં, લોકો મોટા પાયે સોનાના ઘરેણાં ખરીદે છે, ખાસ કરીનેસ્ત્રીઓ ઘરેણાં ખરીદે છે. પરંતુ હવે સોનું મોંઘુ થઈ ગયું હોવાથી, મહિલાઓ ઈચ્‍છે તો પણ સોનાના ઘરેણાં ખરીદી શકતી નથી. આ દરમિયાન, હવે સરકારે એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. જેના કારણે આગામી દિવસોમાં સોનાના દાગીનાનું વેચાણ વધી શકે છે. કારણ કે તમે ૪૦ હજાર રૂપિયાથી ઓછી કિમતે ૧૦ ગ્રામ સોનાના ઘરેણાં ખરીદી શકો છો.

હકીકતમાં, સોનું એટલું મોંઘુ થઈ ગયું છે કે ગ્રાહકો ૨૨ કે ૧૮ કેરેટના બદલે સસ્‍તા ૯ કેરેટના ઘરેણાં ખરીદવામાં રસ લઈ રહ્યા છે. લોકો ઓછા કેરેટના સોનાના ઘરેણાં ખરીદવાનું વધુ સારું માની રહ્યા છે કારણ કે તેનાથી ખિસ્‍સા પર ઓછો બોજ પડે છે. તેથી, ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલય હેઠળ કાર્યરત બ્‍યુરો ઓફ ઇન્‍ડિયન સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ (BIS) એ જાહેરાત કરી છે કે હવે ૯ કેરેટ સોનાના દાગીના પર પણ હોલમાર્કિગ ફરજિયાત રહેશે. સરકારનો દલીલ એ છે કે ૯ કેરેટ સોનાનું હોલમાર્કિગ લોકોને છેતરપિડીથી બચાવશે.

તેથી, હવે ૯ કેરેટ સોનાના દાગીના માટે પણ હોલમાર્કિગ ફરજિયાત છે. બ્‍યુરો ઓફ ઇન્‍ડિયન સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ (BIS) એ ફરજિયાત હોલમાર્કિગ શ્રેણીઓની યાદીમાં ૯ કેરેટ સોનાનો સમાવેશ કર્યો છે. આ નિયમ આ જુલાઈથી અમલમાં આવ્‍યો છે, એટલે કે હવે તમે હોલમાર્કવાળા ૯ કેરેટ સોનાના ઘરેણાં ખરીદી શકો છો. અગાઉ, ૧૪, ૧૮, ૨૦, ૨૨, ૨૩ અને ૨૪ કેરેટના સોનાના દાગીના પર હોલમાર્કિગ ફરજિયાત હતું.

એક અંદાજ મુજબ, હાલમાં ૯ કેરેટ સોનાની કિમત પ્રતિ ૧૦ ગ્રામ આશરે ૩૭૦૦૦ થી ૩૮૦૦૦ રૂપિયા હોઈ શકે છે. તે જ સમયે, તમારે ૨૨ કેરેટ સોનાના દાગીના માટે ઓછામાં ઓછા ૧ લાખ રૂપિયા ચૂકવવા પડશે. સરકારના આ પગલાથી ગ્રાહકોને સોનાની શુદ્ધતા વિશે સાચી માહિતી મળશે. ૯ કેરેટ સોનું ૨૨ કે ૨૪ કેરેટ સોના કરતાં સસ્‍તું છે, અને તેના પર આધુનિક ડિઝાઇન બનાવવી પણ સરળ છે.

એટલું જ નહીં, ૯ કેરેટ સોનાના દાગીના પર હોલમાર્કિગથી નિકાસને વેગ મળશે. કારણ કે તે આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણો અનુસાર હશે, વિદેશમાં પણ ૯ કેરેટ સોનાની ભારે માંગ છે. ૯ કેરેટ સોનાના દાગીના માટે હોલમાર્કિગ ફરજિયાત બનાવવાથી ગ્રાહકોને સુરક્ષા મળશે, અને ૯ કેરેટ સોનાના દાગીનાની લોકપ્રિયતા પણ વધશે.

જો આપણે ફાયદાઓ વિશે વાત કરીએ, તો ૯ કેરેટ સોનાના હોલમાર્કિગથી દાગીનાની કિમત ઓછી થશે અને લોકોને સસ્‍તા સોનાના દાગીના ખરીદવાનો એક શ્રેષ્ઠ વિકલ્‍પ મળશે. હોલમાર્કિગ ૯ કેરેટ સોનાની ૩૭.૫% શુદ્ધતા સુનિﾍતિ કરશે. નિયમ મુજબ, હવે જ્‍વેલર્સ અને હોલમાર્કિગ સેન્‍ટરોએ તેનું પાલન કરવું પડશે.

સોનાના દાગીના પર હોલમાર્કિગ તપાસવા માટે, તમે બ્‍યુરો ઓફ ઇન્‍ડિયન સ્‍ટાન્‍ડર્ડ્‍સ (BIS) ની BIS-કેર એપનો ઉપયોગ કરી શકો છો. આ એપ દ્વારા, તમે ઘરેણાં પર આપેલ HUID (હોલમાર્ક યુનિક આઇડેન્‍ટિફિકેશન) નંબર દાખલ કરીને વાસ્‍તવિક કે નકલી હોલમાર્કિગ ઓળખી શકો છો. આ ઉપરાંત, તમે BIS વેબસાઇટની મુલાકાત લઈને હોલમાર્ક પણ ચકાસી શકો છો.

એ નોંધવું યોગ્‍ય છે કે જ્‍યારે તમે ૨૨ કેરેટ સોનાના દાગીના ખરીદો છો, ત્‍યારે તમારે જાણવું જોઈએ કે તેમાં ૨ કેરેટ સોના સાથે ૨ કેરેટની કોઈ અન્‍ય ધાતુ મિશ્રિત હોય છે. જ્‍યારે તમે ૧૮ કેરેટના ઘરેણાં ખરીદો છો, ત્‍યારે તેમાં ૬ કેરેટની કોઈ બીજી ધાતુ ભેળવવામાં આવે છે. જોકે, જો તમે રોકાણ માટે ઘરેણાં ખરીદી રહ્યા છો તો ફક્‍ત ૨૨ કેરેટના ઘરેણાં જ ખરીદો.

હોલમાર્કિગ એટલે સોનાની શુદ્ધતાની સાચી ઓળખ. જ્‍યારે તમે કોઈપણ સોનાના ઘરેણાં ખરીદો છો, ત્‍યારે તેના પર એક નાનું નિશાન હોય છે, જે જણાવે છે કે ઘરેણાં કેટલા કેરેટના છે અને તેની ગુણવત્તા શું છે. હોલમાર્કિગ ગ્રાહકને ખાતરી આપે છે કે તે જે સોનું ખરીદી રહ્યો છે તે અસલી છે અને તેની કિમતમાં કોઈ છેતરપિડી નથી. આનાથી ખરીદનારને સુરક્ષા તો મળે જ છે, પણ પછીથી સોનાના વેચાણ કે વિનિમયની સુવિધા પણ મળે છે.