નવી દિલ્હી 22 જુલાઈ 2025: હાલમાં, દેશના ન્યાયિક અને બંધારણીય વર્તુળોમાં એક અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને રસપ્રદ ચર્ચા ચાલી રહી છે: શું સુપ્રીમ કોર્ટ દેશના રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલોને કોઈ કાયદા પર ચોક્કસ સમયમર્યાદામાં નિર્ણય લેવા આદેશ આપી શકે?

આ મામલો એટલા માટે રસપ્રદ બન્યો છે કારણ કે સુપ્રીમ કોર્ટે પોતે જ તેના અગાઉના એક ચુકાદા પર ફરીથી વિચારણા શરૂ કરી છે! અગાઉ, સુપ્રીમ કોર્ટની બે જજોની બેન્ચે એવો આદેશ આપ્યો હતો કે રાષ્ટ્રપતિ અને રાજ્યપાલોએ વિધાનસભામાંથી પસાર થયેલા બિલ પર ત્રણ મહિનાની અંદર નિર્ણય લેવો ફરજિયાત છે. જો નિર્ણય ન લેવાય તો અદાલત પોતે જ નિર્ણય લઈ શકે છે!

પરંતુ, આ આદેશ બાદ દેશના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મૂએ બંધારણના આર્ટિકલ 143(1) હેઠળ સુપ્રીમ કોર્ટની જ સલાહ માંગી હતી કે શું અદાલતને આવો આદેશ આપવાની સત્તા છે? રાષ્ટ્રપતિ દ્વારા સીધી સુપ્રીમ કોર્ટની સલાહ માંગવામાં આવતા, આ મામલો બંધારણીય વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે.

હવે, આ ગંભીર બંધારણીય સવાલ પર ચીફ જસ્ટિસ બી.આર. ગવઈની અધ્યક્ષતાવાળી એક બંધારણીય બેન્ચ સુનાવણી કરી રહી છે. 22 જુલાઈ, 2025 ના રોજ આ કેસની સુનાવણી શરૂ થઈ, અને અદાલતે કેન્દ્ર સરકાર તેમજ તમામ રાજ્યોને નોટિસ પાઠવીને તેમનો પક્ષ રજૂ કરવા જણાવ્યું છે.

આ એક એવો કેસ છે જે ન્યાયપાલિકા અને કારોબારી વચ્ચેની સત્તાના વિભાજન (separation of powers) ને પુનર્વ્યાખ્યાયિત કરી શકે છે. ચીફ જસ્ટિસ ગવઈ પોતે માને છે કે બંધારણના અર્થઘટનને લઈને મતભેદ છે, અને આ મામલે લાંબી સુનાવણી થઈ શકે છે. કેન્દ્ર સરકાર વતી સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા પોતાનો પક્ષ રજૂ કરશે. આ કેસની આગામી સુનાવણી 29 જુલાઈએ નક્કી કરવામાં આવી છે.

આ મામલો દર્શાવે છે કે બંધારણીય સત્તાઓની મર્યાદાઓ અને ભૂમિકાઓ કેટલી નાજુક છે, અને દેશના સર્વોચ્ચ સંસ્થાઓ વચ્ચેનો સંવાદ કેટલો મહત્વપૂર્ણ છે!