22 જુલાઈ 2025: સામાન્ય રીતે ઉચ્ચ શાળાના વિદ્યાર્થીઓ માટે યોજાતી પ્રતિષ્ઠિત આંતરરાષ્ટ્રીય ગણિત ઓલિમ્પિયાડ (IMO) સ્પર્ધામાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સિસ્ટમ્સનો સુવર્ણકાળ શરૂ થઈ ગયો છે! જી હા, Google (તેના DeepMind યુનિટ દ્વારા) અને OpenAI બંનેએ દાવો કર્યો છે કે તેમના AI મોડેલ્સે આ વૈશ્વિક ગણિત સ્પર્ધામાં ગોલ્ડ મેડલ જીતીને ઇતિહાસ રચ્યો છે. આ પહેલીવાર છે જ્યારે કોઈ AI સિસ્ટમ ગોલ્ડ મેડલના સ્કોર થ્રેશોલ્ડને પાર કરી શકી છે, જે માનવ બુદ્ધિમત્તાને ટક્કર આપવા સક્ષમ સિસ્ટમ્સ બનાવવાની રેસમાં એક મોટો સીમાચિહ્ન દર્શાવે છે.

બંને કંપનીના મોડેલ્સે છમાંથી પાંચ સમસ્યાઓ ઉકેલી નાખી હતી. આ સિદ્ધિ તેમણે સામાન્ય હેતુવાળા "તર્ક" મોડેલ્સનો ઉપયોગ કરીને હાંસલ કરી, જે ગાણિતિક ખ્યાલોને કુદરતી ભાષા (natural language) માં પ્રોસેસ કરે છે. અગાઉ AI ફર્મ્સ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતી પદ્ધતિઓથી આ તદ્દન વિપરીત છે.
 
મુખ્ય આકર્ષક વિગતો:
•    નવો યુગ: આ સિદ્ધિ AI ની જટિલ ગાણિતિક તર્કને સમજવાની અને ઉકેલવાની ક્ષમતામાં એક મોટી છલાંગ દર્શાવે છે.
•    અનોખી કાર્યપદ્ધતિ: અગાઉના AI પ્રયાસો જે formal languages અને લાંબા ગણતરીઓ પર આધાર રાખતા હતા, તેનાથી વિપરીત, Googleનું મોડેલ 'જેમિની ડીપ થિંક' (જેનું એક વર્ઝન આ વર્ષની શરૂઆતમાં અનાવરણ કરાયું હતું) સંપૂર્ણપણે કુદરતી ભાષામાં કાર્યરત હતું અને સત્તાવાર 4.5 કલાકની સમય મર્યાદામાં સમસ્યાઓ હલ કરી હતી. OpenAI ના પ્રાયોગિક મોડેલે પણ લાંબા સમય સુધી "વિચારવા" અને સમાંતર કમ્પ્યુટિંગ પાવરનો ઉપયોગ કરીને "ટેસ્ટ-ટાઈમ કમ્પ્યુટ" નો લાભ લીધો.
•    ભવિષ્યના સંકેતો: બ્રાઉન યુનિવર્સિટીના ગણિતના પ્રોફેસર અને Googleના DeepMind AI યુનિટમાં વિઝિટિંગ રિસર્ચર જુન્હ્યુંક જંગના મતે, આ સૂચવે છે કે AI એક વર્ષથી પણ ઓછા સમયમાં ગણિતશાસ્ત્રીઓ માટે ક્ષેત્રની અનસુલઝીત સંશોધન સમસ્યાઓને ઉકેલવા માટે એક શક્તિશાળી સાધન બની શકે છે. બંને કંપનીઓ આશાવાદી છે કે આ તર્ક ક્ષમતાઓ ભૌતિકશાસ્ત્ર જેવા અન્ય વૈજ્ઞાનિક સંશોધન ક્ષેત્રોમાં પણ વિસ્તરી શકે છે.
•    પ્રકાશનનો વિવાદ:
o    Google DeepMind એ IMO સાથે સત્તાવાર રીતે સહયોગ કર્યો હતો, અને તેમના મોડેલના પરિણામોને સ્પર્ધા સમિતિ દ્વારા પ્રમાણિત કરવામાં આવ્યા હતા. Google એ IMO બોર્ડની વિનંતીનો આદર કર્યો કે સત્તાવાર ચકાસણી પછી જ પરિણામો પ્રકાશિત કરવા.
o    OpenAI એ સત્તાવાર રીતે સ્પર્ધામાં ભાગ લીધો ન હતો, પરંતુ ત્રણ બાહ્ય IMO મેડલ વિજેતાઓના ગ્રેડ ટાંકીને તેના ગોલ્ડ મેડલ-લાયક સ્કોર્સ સ્વયં-પ્રકાશિત કર્યા હતા. OpenAI એ જણાવ્યું કે શનિવારે સમારોહ સમાપ્ત થયા પછી IMO બોર્ડના સભ્ય પાસેથી તેમને પરિણામો જાહેર કરવાની પરવાનગી મળી હતી.

ઓસ્ટ્રેલિયામાં યોજાયેલી 66મી IMO માં ભાગ લેનાર 630 વિદ્યાર્થીઓમાંથી, 67 સ્પર્ધકો (લગભગ 11%) એ ગોલ્ડ મેડલ સ્કોર હાંસલ કર્યો હતો. ગૂગલના ડીપમાઇન્ડે ગયા વર્ષે વિશિષ્ટ AI સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ કરીને સિલ્વર મેડલ મેળવ્યો હતો, પરંતુ આ વર્ષે સામાન્ય હેતુવાળા મોડેલ સાથેની સફળતા AI ની મૂળભૂત તર્ક ક્ષમતાઓમાં વધુ ઊંડો કૂદકો દર્શાવે છે.

શું આ AI નો યુગ છે જ્યાં માનવીય મર્યાદાઓ ધૂંધળી થઈ રહી છે? શું ગણિત અને વિજ્ઞાનના ક્ષેત્રોમાં હવે AI માનવ સહયોગી તરીકે અકલ્પનીય શોધો કરી શકશે? ભવિષ્ય ચોક્કસપણે રોમાંચક બની રહ્યું છે!