નવી દિલ્હી : શું તમે જાણો છો કે ભારતની પ્રથમ LGBTQIA+ (લેસ્બિયન, ગે, બાયસેક્સ્યુઅલ, ટ્રાન્સજેન્ડર, ક્વિયર) ફિલ્મ કઈ હતી? આ સવાલનો જવાબ છે, 1971માં બનેલી 'બદનામ બસ્તી'! આ ફિલ્મને ઇતિહાસના ગર્ભમાં ખોવાઈ ગયેલી માનવામાં આવતી હતી, પરંતુ હવે તેના પ્રેમીઓ અને ફિલ્મ રસિયાઓ માટે એક રોમાંચક સમાચાર આવ્યા છે: આ ઐતિહાસિક ફિલ્મને પુનર્સ્થાપિત કરીને આગામી મહિને ઇન્ડિયન ફિલ્મ ફેસ્ટિવલ ઓફ મેલબોર્ન (IFFM) માં, ખાસ 'પ્રાઇડ સેલિબ્રેટરી નાઇટ' દરમિયાન પ્રદર્શિત કરવામાં આવશે!
 
ગુમ થયેલી વાર્તા, અકસ્માતે પુનર્જીવિત:
પ્રેમ કપૂર દ્વારા દિગ્દર્શિત 'બદનામ બસ્તી' માં નીતિન સેઠી, અમર કક્કડ અને નંદિતા ઠાકુર મુખ્ય ભૂમિકામાં હતા. આ ફિલ્મ એક ડ્રાઈવર ડાકુ સરનામની કહાણી કહે છે, જે બંસુરીને હુમલામાંથી બચાવે છે. પાછળથી તે મંદિરના કાર્યકર શિવરાજને નોકરીએ રાખે છે, જેનાથી ત્રણેય વચ્ચે એક જટિલ સંબંધ રચાય છે. 1970 ના દાયકામાં હોમો-ઈરોટિક સબટેક્સ્ટ્સ સાથેની આ ફિલ્મ તેના સમય કરતાં ઘણી આગળ હતી.

લાંબા સમયથી એવું માનવામાં આવતું હતું કે, થોડા સમય માટે ફેસ્ટિવલ સર્કિટમાં દેખાયા પછી આ ફિલ્મ કાયમ માટે ખોવાઈ ગઈ છે. પરંતુ, 2019 માં, બે યુએસ ક્યુરેટર - સિમરન ભલ્લા અને માઈકલ મેટ્ઝગર - બર્લિનના આર્સેનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ફિલ્મ એન્ડ વિડીયો આર્ટના આર્કાઈવ્ઝમાં અન્ય એક દિગ્દર્શકના કામની શોધ કરતી વખતે આકસ્મિક રીતે 'બદનામ બસ્તી' ની 35mm પ્રિન્ટ શોધી કાઢી હતી! આ એક ઐતિહાસિક શોધ હતી, જેણે ભારતીય સિનેમાના એક અજાણ્યા પ્રકરણને ફરી જીવંત કર્યું.
 
સમાવેશી સિનેમાની ઉજવણી:
'બદનામ બસ્તી' ના આ અનોખા પ્રદર્શન બાદ, IFFM માં જાણીતા ફિલ્મ નિર્માતા ઓનિરની સંવેદનશીલ ક્વિયર લવ સ્ટોરી 'વી આર ફહીમ એન્ડ કરુણ' નો ઓસ્ટ્રેલિયન પ્રીમિયર પણ થશે.

આ વર્ષે, IFFM ની 16મી આવૃત્તિ 14 થી 24 ઓગસ્ટ દરમિયાન યોજાશે, જેમાં લિંગ, જાતિ, જાતીયતા, વિકલાંગતા અને મહિલા પ્રતિનિધિત્વ જેવા સમાવેશી થીમ્સને પ્રતિબિંબિત કરતી લગભગ 75 ફિલ્મો પ્રદર્શિત થશે. LGBTQIA+ પ્રાઇડ નાઇટ ખાસ કરીને 22 ઓગસ્ટ ના રોજ યોજાવાની છે.

IFFM ના ડિરેક્ટર મિતુ ભૌમિક લાંગેએ ઉત્સવની પ્રતિનિધિત્વ પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતા વિશે વાત કરતા કહ્યું, "IFFM માં, અમે માનીએ છીએ કે સિનેમામાં જોડવાની અને સંવાદો બનાવવાની શક્તિ છે. આપણે જે વિશ્વમાં જીવીએ છીએ, તેની તમામ સુંદર વિવિધતા સાથે પ્રતિબિંબિત કરવી તે આપણી જવાબદારી છે. આ પ્રાઇડ નાઇટ ફક્ત ક્વિયર ઓળખની ઉજવણી વિશે નથી, પરંતુ ભારતીય સિનેમામાં LGBTQIA+ કથાઓને લાંબા સમયથી નકારવામાં આવેલી જગ્યાને ફરીથી મેળવવા વિશે પણ છે. 'બદનામ બસ્તી' અને 'વી આર ફહીમ એન્ડ કરુણ' જેવી ફિલ્મો દ્વારા, અમે ભૂતકાળનું સન્માન કરીએ છીએ અને સમાવેશી વાર્તા કહેવાના ભવિષ્યને અપનાવીએ છીએ."

ભારતીય સિનેમાના આ ઐતિહાસિક રત્નને ફરીથી જોવા મળવું એ ખરેખર ગર્વની વાત છે, અને તે દર્શાવે છે કે કળા ક્યારેય સમય અને પૂર્વગ્રહોથી બંધાતી નથી.