બ્રસેલ્સ, યુરોપિયન યુનિયન : યુરોપિયન યુનિયન (EU) ના એરપોર્ટ્સ પર લાંબા સમયથી અમલમાં રહેલો, મુસાફરોની હેન્ડ બેગમાં 100ml પ્રવાહી લઈ જવાની મર્યાદા ટૂંક સમયમાં ભૂતકાળ બની શકે છે! નવી, અદ્યતન સ્ક્રિનિંગ ટેકનોલોજીને નિયમનકારી મંજૂરી મળતા, આ પ્રતિબંધ હટાવવાનો માર્ગ મોકળો થઈ ગયો છે.

યુરોપિયન કમિશને પુષ્ટિ કરી છે કે મોટી બોટલોમાં રહેલા પ્રવાહી વિસ્ફોટકોને પણ શોધી કાઢવામાં સક્ષમ સુરક્ષા પ્રણાલીઓ પસંદગીના EU એરપોર્ટ્સ પર લાગુ કરવામાં આવી રહી છે. આ સમાચાર પ્રવાસીઓ માટે મોટી રાહત લાવશે, જેઓ હંમેશા નાની બોટલોમાં પ્રવાહી ભરવાની ઝંઝટમાંથી મુક્ત થશે.
 
કેમ આ નિયમ આવ્યો અને હવે કેમ બદલાશે?
વર્ષ 2006 થી અમલમાં આવેલા 100ml પ્રવાહીના નિયમનું મુખ્ય કારણ પરંપરાગત એક્સ-રે સ્ક્રિનિંગ ટેકનોલોજીની મર્યાદાઓ હતી. પ્રવાહી આધારિત વિસ્ફોટકોના જોખમને રોકવા માટે આ નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમાં માત્ર 100ml થી વધુ ન હોય તેવા કન્ટેનરમાં પ્રવાહી, એરોસોલ અને જેલ (LAGs) લઈ જવાની મંજૂરી હતી. બાળકોનો ખોરાક, તબીબી પ્રવાહી અને ખાસ આહાર ઉત્પાદનો જેવા અપવાદોને મંજૂરી હતી.

યુરોપિયન કમિશન અનુસાર, અદ્યતન વિસ્ફોટક શોધ પ્રણાલીઓ (Explosive Detection Systems) નું હવે સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું છે અને જૂન 2025 માં યુરોપિયન સિવિલ એવિએશન કોન્ફરન્સ (ECAC) દ્વારા તેને મંજૂરી આપવામાં આવી છે. આ નવી સિસ્ટમ્સ, જે ઉચ્ચ-રીઝોલ્યુશન 3D ઇમેજિંગ અને વધુ સારી ધમકી શોધ પ્રદાન કરે છે, તે વધુ મોટી માત્રામાં પ્રવાહીને વધુ સચોટ અને સુરક્ષિત રીતે સ્ક્રિન કરવાનું શક્ય બનાવે છે.
 
અમલીકરણ ક્યારે થશે?
એકવાર એરપોર્ટ ઇક્વિપમેન્ટ ઉત્પાદકો ECAC પરીક્ષણ પૂર્ણ કરીને પ્રમાણપત્ર મેળવી લેશે, પછી નવી સિસ્ટમ્સનો ઉપયોગ કરી શકાશે. અહેવાલ મુજબ, કમિશનના પ્રવક્તાએ જણાવ્યું હતું કે "આગામી દિવસોમાં" આ સિસ્ટમ્સ લાગુ થવાની શરૂઆત થઈ શકે છે.

જોકે, તમામ EU એરપોર્ટ્સ પર તેનો તાત્કાલિક અમલ થશે નહીં. નવી સિસ્ટમ્સનો ખર્ચ અને ઇન્સ્ટોલેશન તથા પ્રમાણપત્રની જરૂરિયાતને કારણે તબક્કાવાર અમલીકરણ થવાની શક્યતા છે. ઇલ કોરિએરે ડેલ્લા સેરા (Il Corriere della Sera) અનુસાર, ઇટાલીના રોમ અને મિલાન સહિત સાત ટર્મિનલ પર પહેલેથી જ નવી સ્ક્રિનિંગ મશીનો ગોઠવવામાં આવી છે. જર્મની, આયર્લેન્ડ, લિથુઆનિયા, માલ્ટા, સ્વીડન અને નેધરલેન્ડ જેવા દેશોના એરપોર્ટ્સ પણ અંતિમ મંજૂરીઓ મળ્યા બાદ તેનું પાલન કરશે તેવી અપેક્ષા છે.

મહત્વની વાત એ છે કે, તાત્કાલિક અમલ માટે કોઈ કેન્દ્રીય EU ફરજિયાત આદેશ નથી, અને અપગ્રેડ કરેલી સિસ્ટમ્સ ક્યારે અપનાવવી તે વ્યક્તિગત એરપોર્ટ્સ અને સભ્ય રાજ્યો પર નિર્ભર રહેશે. આથી, જ્યાં સુધી તમારા પ્રસ્થાન એરપોર્ટ દ્વારા અન્યથા જાણ ન કરવામાં આવે ત્યાં સુધી મુસાફરોને વર્તમાન 100ml નિયમનું પાલન કરવાનું ચાલુ રાખવાની સલાહ આપવામાં આવે છે.
 
આ પરિવર્તન એરપોર્ટ સુરક્ષામાં એક મોટો સીમાચિહ્નરૂપ છે અને મુસાફરીના અનુભવને નોંધપાત્ર રીતે સુધારશે.