નવી દિલ્હી – ભારત સરકાર આગામી સપ્તાહે ખાદ્ય તેલના બજારમાં પારદર્શિતા અને નિયંત્રણ લાવવા માટે એક નવો આદેશ નોટિફાય કરવા જઈ રહી છે. આ નવા નિયમો, જે ભારતમાં વનસ્પતિ તેલ (Vegetable oil) ઉત્પાદનોને આધુનિક, પારદર્શક અને તકનીકી રીતે અદ્યતન જોગવાઈઓ હેઠળ નિયંત્રિત કરશે, તે અંગે ફૂડ સેક્રેટરી સંજીવ ચોપરાએ માહિતી આપી છે.
 
2011ના નિયમોની જગ્યાએ નવા ડિજિટલ નિયમો:
વર્ષ 2025 નો વેજીટેબલ ઓઈલ પ્રોડક્ટ્સ, પ્રોડક્શન એન્ડ એવેલેબિલિટી (VOPPA) રેગ્યુલેશન ઓર્ડર હાલના 2011 ના ઓર્ડરનું સ્થાન લેશે. આ નવા નિયમો હેઠળ, ખાદ્ય તેલની આયાત, ઉત્પાદન, સ્ટોક અને વેચાણ પર ડિજિટલ સાધનોની મદદથી વધુ સશક્ત રીતે નજર રાખવામાં આવશે.

સંજીવ ચોપરાએ ચોથા IVPA ગ્લોબલ રાઉન્ડટેબલ કાર્યક્રમ દરમિયાન પત્રકારોને જણાવ્યું કે, "તમામ એસોસિએશનો સાથે સલાહ-મસલત કરી લેવામાં આવી છે. આ હવે અંતિમ તબક્કામાં છે, અને સંભવ છે કે તેને આગામી સપ્તાહે સૂચિત કરવામાં આવશે." તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે નવા નિયમન હેઠળ ઉદ્યોગ માટે ઉત્પાદન, વેચાણ અને ભાવ સંબંધિત આંકડાઓ આપવા ફરજિયાત બનશે.

ચોપરાએ સ્વીકાર્યું, "હાલ અમે એક રીતે અંધારામાં છીએ કારણ કે અમને ડેટા માટે એસોસિએશન પર નિર્ભર રહેવું પડે છે."
 
VOPPA ફ્રેમવર્ક હેઠળ શું બદલાશે?
કાર્યક્રમને સંબોધિત કરતા સચિવે જણાવ્યું કે નવું VOPPA ફ્રેમવર્ક ઉત્પાદન, કિંમત અને ઉપલબ્ધતાને રીઅલ-ટાઇમમાં ટ્રેક કરશે, જેનાથી ઉદ્યોગ સાથે જોડાયેલા હિતધારકોને મહત્વપૂર્ણ ડેટા મળી શકશે. આ ઉપરાંત, આનાથી કમ્પ્લાયન્સ (નિયમ પાલન), માર્કેટ મોનિટરિંગ અને પ્રોડક્ટની ગુણવત્તામાં પણ સુધારો થશે.
 
ક્રૂડ ખાદ્ય તેલ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો:
ક્રૂડ ખાદ્ય તેલ પરની આયાત ડ્યુટીમાં ઘટાડા અંગે વાત કરતા સચિવે જણાવ્યું કે, વૈશ્વિક ઉતાર-ચઢાવથી ગ્રાહકોને રાહત આપવા અને કિંમતોને પોષણક્ષમ રાખવા માટે સરકારે કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કર્યો છે. જોકે, કુલ ખાદ્ય મોંઘવારી 2021 પછીના સૌથી નીચા સ્તરે છે, પરંતુ ખાદ્ય તેલમાં વાર્ષિક 20-30 ટકા સુધીની મોંઘવારી જોવા મળી છે. મગફળીના તેલને બાદ કરતા, જે હજુ પણ સરકાર માટે ચિંતાનો વિષય છે, અન્ય ખાદ્ય તેલોના ભાવ ઊંચા રહ્યા છે.
 
આ નવા નિયમો ભારતમાં ખાદ્ય તેલના બજારમાં વધુ સ્થિરતા અને પારદર્શિતા લાવવાની સરકારી પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. શું ડિજિટલ મોનિટરિંગ ખરેખર ભાવ નિયંત્રણમાં અસરકારક સાબિત થશે?