ન્યુયોર્ક : દાયકાઓથી મહિલાઓ પર રહેલો ગર્ભનિરોધકનો બોજ હવે પુરૂષો પણ વહેંચી શકશે! પુરૂષો માટેની સૌપ્રથમ ગર્ભનિરોધક ગોળીએ તેના પ્રથમ માનવીય સલામતી પરીક્ષણને સફળતાપૂર્વક પાર કરી લીધું છે. આનાથી ગર્ભનિરોધકના નવા યુગના દરવાજા ખુલી જવાની આશા જાગી છે. YCT-529 નામની આ દવા હાલમાં મોટા ક્લિનિકલ ટ્રાયલમાં છે, અને નિષ્ણાતો આશા રાખે છે કે આ દાયકાના અંત સુધીમાં તે બજારમાં ઉપલબ્ધ થઈ જશે.
 
YCT-529 શું છે? હોર્મોન્સ વિના, સંપૂર્ણપણે ઉલટાવી શકાય તેવું!
પરંપરાગત ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ જે હોર્મોન્સને વિક્ષેપિત કરે છે તેનાથી વિપરીત, YourChoice Therapeutics ની આ પ્રાયોગિક ગોળી ટેસ્ટોસ્ટેરોન સ્તરને અસર કર્યા વિના શુક્રાણુ ઉત્પાદનને અસ્થાયી રૂપે અટકાવે છે.

•    કાર્યપદ્ધતિ: તે 'રેટિનોઈક એસિડ રીસેપ્ટર આલ્ફા' (retinoic acid receptor alpha) નામના પ્રોટીનને અવરોધે છે, જે શુક્રાણુ બનાવવાની પ્રક્રિયામાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે.
•    સૌથી સારો ભાગ: પ્રારંભિક પુરાવા સૂચવે છે કે તે સંપૂર્ણપણે ઉલટાવી શકાય તેવું (reversible) છે.
આ ગોળીએ પુરુષ ઉંદરો પરના પરીક્ષણોમાં ચાર અઠવાડિયાની અંદર શુક્રાણુ ઉત્પાદનમાં તીવ્ર ઘટાડો કર્યો, જેના કારણે ઉલટાવી શકાય તેવી વંધ્યત્વ આવી. જ્યારે સારવાર કરાયેલા નર ઉંદરોએ માદા ઉંદરો સાથે સંભોગ કર્યો, ત્યારે આ દવા ગર્ભાવસ્થાને રોકવામાં 99% અસરકારક સાબિત થઈ. બિન-માનવ પ્રાઈમેટ્સ (nonhuman primates) માં પણ સમાન પરિણામો જોવા મળ્યા, જ્યાં સારવાર શરૂ કર્યાના બે અઠવાડિયામાં તેમના શુક્રાણુઓની સંખ્યા ઘટી ગઈ.

નોંધનીય છે કે, બંને પ્રાણીઓએ દવા બંધ કર્યા પછી સંપૂર્ણપણે પ્રજનન ક્ષમતા પાછી મેળવી લીધી હતી – ઉંદરો છ અઠવાડિયામાં અને પ્રાઈમેટ્સ 10 થી 15 અઠવાડિયામાં. કોઈ પણ જૂથમાં કોઈ આડઅસર નોંધાઈ નહોતી.
 
માનવીઓ માટે સલામત? પ્રથમ ટ્રાયલ સફળ!
અત્યાર સુધી, બધું બરાબર ચાલી રહ્યું છે! આ દવાનું પ્રથમ માનવીય પરીક્ષણ 32 થી 59 વર્ષની વયના 16 સ્વસ્થ પુરુષો પર કરવામાં આવ્યું હતું - આ બધા પુરુષોએ અગાઉ વેસેક્ટોમી (Vasectomy) કરાવી હતી, જે ગર્ભાવસ્થાને રોકવા માટે વૃષણમાંથી શુક્રાણુ વહન કરતી નળીઓને કાપીને બ્લોક કરવાની શસ્ત્રક્રિયા પ્રક્રિયા છે.

YourChoice Therapeutics ના સહ-સ્થાપક અને મુખ્ય વિજ્ઞાન અધિકારી નાદજા મેનોવેત્ઝે Scientific American ને જણાવ્યું હતું કે આ વધારાની સાવચેતી જરૂરી હતી કારણ કે અત્યાર સુધી કોઈ બિન-હોર્મોનલ પુરૂષ ગર્ભનિરોધકનું માનવીઓમાં પરીક્ષણ કરવામાં આવ્યું નહોતું. સંશોધકો કાયમી ધોરણે પ્રજનન ક્ષમતાને અસર થવાના કોઈપણ જોખમને ટાળવા માંગતા હતા, કદાચ જો સહભાગીઓ પછીથી બાળકો પેદા કરવા માંગતા હોય.

મેનોવેત્ઝે સમજાવ્યું કે આ ટ્રાયલનો ઉદ્દેશ્ય કાર્યક્ષમતાનું પરીક્ષણ કરવાનો નહોતો, પરંતુ તે જોવાનો હતો કે દવા સારી રીતે સહન કરી શકાય તેવી છે કે નહીં અને શરીરમાં તે કેવી રીતે જમા થાય છે તેનું માપન કરવાનું હતું. બહુવિધ ડોઝનું પરીક્ષણ કર્યા પછી, સંશોધકોને કોઈ ચિંતાજનક આડઅસર મળી નથી, જેમાં હૃદયના ધબકારા, હોર્મોન સ્તર, બળતરા, જાતીય કાર્ય અથવા મૂડમાં કોઈ ફેરફાર શામેલ નથી. આ નોંધનીય છે, કારણ કે હોર્મોનલ ગર્ભનિરોધક અગાઉ મૂડ સ્વિંગ, લિબિડો ઘટવું, વજન વધવું અને ખીલ જેવી આડઅસરો સાથે સંકળાયેલા હતા.
 
પુરૂષો માટે ગર્ભનિરોધક ગોળીની જરૂર શા માટે?
YourChoice Therapeutics ના CEO આકાશ બક્ષીએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, "અભ્યાસો અને સર્વેક્ષણો સતત દર્શાવે છે કે પુરુષો તેમના ભાગીદારો સાથે ગર્ભાવસ્થા નિવારણનો બોજ વહેંચવા માંગે છે. પરંતુ તેમની પાસે ફક્ત એક જ બિન-કાયમી ગર્ભનિરોધક વિકલ્પ છે - કોન્ડોમ - અને તે 170 વર્ષ જૂનો છે."

દેશભરમાં, અનિચ્છનીય ગર્ભાવસ્થાનો દર લગભગ 50% છે. જ્યારે સ્ત્રી ગર્ભનિરોધક ગોળીઓ, ઇમ્પ્લાન્ટ્સ, ઇન્જેક્શન અને ઉપકરણો સહિત વિવિધ વિકલ્પો પ્રદાન કરે છે - ત્યારે વેસેક્ટોમી (શસ્ત્રક્રિયા) જ એકમાત્ર કાયમી અને ઉલટાવી શકાય તેવી પુરૂષ ગર્ભનિરોધક પદ્ધતિ છે જે ફેડરલ નિયમનકારો દ્વારા મંજૂર છે. જોકે, વેસેક્ટોમી રીવર્સલ પ્રક્રિયાઓની સફળતા વ્યક્તિએ વ્યક્તિએ મોટા પ્રમાણમાં બદલાય છે, અને પ્રક્રિયા પછીનો સમયગાળો જેટલો લાંબો હોય, સફળતાનો દર તેટલો ઓછો હોય છે.

યુનિવર્સિટી ઓફ મિનેસોટાના રસાયણશાસ્ત્રી અને ફાર્માસિસ્ટ ગુંડા જ્યોર્જે, જે YourChoice Therapeutics સાથે આ દવામાં સહયોગ કરી રહ્યા છે, આ વર્ષની શરૂઆતમાં જણાવ્યું હતું કે, "એક સલામત અને અસરકારક પુરૂષ ગોળી યુગલોને ગર્ભનિરોધક માટે વધુ વિકલ્પો પ્રદાન કરશે." "તે કુટુંબ નિયોજન માટે જવાબદારીનું વધુ સમાન વિતરણ અને પુરુષો માટે પ્રજનન સ્વાયત્તતા પ્રદાન કરશે," તેમણે ઉમેર્યું.
 
YCT-529 માટે આગળ શું?
આ દવા હવે 50 થી વધુ પુરુષોના મોટા ટ્રાયલમાં પરીક્ષણ કરવામાં આવી રહી છે જેમણે કાં તો વેસેક્ટોમી કરાવી હતી અથવા પિતૃત્વમાંથી બહાર નીકળવાનો નિર્ણય લીધો હતો. સહભાગીઓ વિવિધ ડોઝ પર 28 અને 90 દિવસ માટે દૈનિક ગોળી લેશે, જ્યારે સંશોધકો સલામતીનું નિરીક્ષણ કરશે અને શુક્રાણુ ઉત્પાદનને કેટલી સારી રીતે બંધ કરે છે તે જોશે.

આ ટ્રાયલ 2026 ના મધ્ય સુધીમાં પૂર્ણ થવાની અપેક્ષા છે - અને જો બધું બરાબર રહ્યું, તો પ્રથમ પુરૂષ ગર્ભનિરોધક ગોળી દવા કેબિનેટમાં આવવાથી માત્ર થોડા વર્ષો જ દૂર હોઈ શકે છે.

આ ગોળી ખરેખર વિશ્વભરના યુગલો માટે એક મોટી ક્રાંતિ લાવી શકે છે. શું આનાથી કુટુંબ નિયોજનની જવાબદારી વહેંચવામાં ખરેખર મદદ મળશે?