નવી દિલ્હી : ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ 26 વર્ષ પહેલા કારગિલના ઊંચા શિખરો પર થયું હતું. યુદ્ધનું કારણ પાકિસ્તાનનું નાપાક કૃત્ય હતું, જેમાં તેના સૈનિકોએ ભારતીય સરહદમાં ગેરકાયદેસર રીતે ઘૂસણખોરી કરી હતી અને કારગિલના શિખરો પર પોતાના ઠેકાણા બનાવ્યા હતા. જ્યારે ભારતીય સેનાને આ વાતની જાણ થઈ, ત્યારે ઓપરેશન વિજય શરૂ કરવામાં આવ્યું અને દુશ્મનોને કડક જવાબ આપવામાં આવ્યો. સમુદ્ર સપાટીથી 17 હજાર ફૂટની ઊંચાઈએ 80 દિવસથી વધુ સમય સુધી ભીષણ યુદ્ધ ચાલુ રહ્યું. આમાં દેશના 527 સૈનિકો શહીદ થયા અને લગભગ 1400 ઘાયલ થયા. દેશની બહાદુર સેનાએ 3000 થી વધુ દુશ્મન સૈનિકોને મારી નાખ્યા.

3 મે 1999... દેશની રાજધાની દિલ્હી ગરમીની ઝપેટમાં હતી. બપોરે ભીષણ ગરમીથી બચવા માટે લોકો પંખા, કુલર અને એસીનો સહારો લઈ રહ્યા હતા. તે જ સમયે, દિલ્હીથી લગભગ 1000 કિમી દૂર, લદ્દાખના કારગિલ જિલ્લાના ઊંચા પહાડીઓ પર ઠંડા પવનો વચ્ચે એક ભરવાડ પોતાના ખોવાયેલા પ્રાણીઓની શોધમાં ભટકતો હતો.

ભરવાડના યાક (પર્વતીય પ્રાણીઓ) ખોવાઈ ગયા હતા, જેની શોધમાં તે કારગિલના બટાલિક પર્વતની ઊંચી ટોચ પર પહોંચ્યો. અચાનક તેને ત્યાં કંઈક દેખાયું, જેણે ભારત વિરુદ્ધના ઊંડા કાવતરાનો પર્દાફાશ કર્યો, ત્યારબાદ બંને દેશો વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ શરૂ થયું, જે ઇતિહાસના પાનાઓમાં 'કારગિલ યુદ્ધ' તરીકે નોંધાયેલું છે.

પાકિસ્તાનના કાવતરાથી શરૂ થયેલ યુદ્ધ
આ યુદ્ધ પાકિસ્તાનના કાવતરાથી શરૂ થયું, જેમાં પાકિસ્તાની સૈનિકો અને આતંકવાદીઓએ ઘૂસણખોરી કરીને ભારતીય પ્રદેશ પર કબજો કર્યો. આ કાવતરાનો ખુલાસો કારગિલના બટાલિક સેક્ટરના ગારકોન ગામના ભરવાડ તાશી નામગ્યાલે કર્યો. તે પશુપાલક હતો અને યાક જેવા પર્વતીય પ્રાણીઓ ઉછેરતો હતો. નામગ્યાલ કારગિલના ઊંચા પહાડીઓ પર તેમને ચરાવવા પહોંચતો હતો.

3 મે: ભરવાડે ઘૂસણખોરી વિશે માહિતી આપી

3 મે 1999 ના રોજ, તેના યાક ચરતી વખતે ખોવાઈ ગયા. જ્યારે તેણે પોતાના યાક ગુમ થયેલા જોયા, ત્યારે તે તેમને શોધવા નીકળ્યો. દરમિયાન, જ્યારે તે બટાલિક ટેકરીની ટોચ પર પહોંચ્યો, ત્યારે તેણે કાળા કપડાં પહેરેલા સશસ્ત્ર માણસોને ખડકો વચ્ચે છુપાવાનું સ્થળ બનાવતા જોયા. ભરવાડ તાશી નામગ્યાલે તરત જ ભારતીય સેનાને આ વિશે જાણ કરી.

૧૫ મે: કેપ્ટન સૌરભ કાલિયા અને તેના સાથીઓ પકડાઈ ગયા

માહિતી મળ્યા પછી, સેનાની એક ટુકડી તે વિસ્તારમાં ગઈ અને આ સમાચારથી, ભારતીય સેનાને દુશ્મનની ઘૂસણખોરીની પહેલી પુષ્ટિ મળી. ૧૪ મે ૧૯૯૯ના રોજ, કેપ્ટન સૌરભ કાલિયા ૫ સૈનિકો સાથે કાકસર વિસ્તારમાં પેટ્રોલિંગ પર ગયા. ૧૫ મેના રોજ, પાકિસ્તાની સૈનિકોએ તેમના પર હુમલો કરીને તેમને પકડી લીધા. ભયંકર ત્રાસ આપ્યા પછી, આ બધા બહાદુર માણસો શહીદ થયા. આ ઘટના કારગિલ યુદ્ધની સૌથી કરુણ અને ક્રૂર ઘટનાઓમાંની એક છે.

૧૭ મે: કેપ્ટન અમિત શહીદ
જ્યારે કેપ્ટન સૌરભ કાલિયા અને તેના સાથીઓ પાછા ન ફર્યા, ત્યારે કેપ્ટન અમિત ૩૦ સૈનિકોની ટુકડી સાથે તેમને શોધવા નીકળ્યા, પરંતુ પાકિસ્તાનીઓ ઓચિંતા પડી રહ્યા હતા. ૧૭ મેના રોજ કેપ્ટન અમિત શહીદ થયા અને ૨૫ મેના રોજ ભારતીય સેનાએ સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યું કે ૬૦૦ થી ૮૦૦ પાકિસ્તાની સૈનિકો અને આતંકવાદીઓએ નિયંત્રણ રેખા પાર કરીને કારગિલની ઊંચાઈઓ પર કબજો કર્યો છે.

૨૬ મે: ભારતીય વાયુસેનાએ હુમલો કરવાનો આદેશ આપ્યો
ભારતીય સેનાને સ્પષ્ટ થતાં જ કે આ જેહાદી ઘૂસણખોરી નથી, પરંતુ પાકિસ્તાની સેનાનું સુનિયોજિત કાવતરું છે, ભારત સરકારે ૨૬ મેના રોજ ભારતીય વાયુસેનાને હુમલો કરવાનો આદેશ આપ્યો. મિગ-૨૭ અને મિગ-૨૯ લડાકુ વિમાનોએ દુશ્મનના સ્થળોને નિશાન બનાવવાનું શરૂ કર્યું. આ રીતે કારગિલમાં યુદ્ધ શરૂ થયું. ભારતીય સેનાએ ઓપરેશન વિજયના નામે કારગિલ યુદ્ધ લડ્યું.

૨૭ મે: ઓપરેશન સફેદ સાગર
૨૭ મેના રોજ, વાયુસેનાએ ઓપરેશન 'સફેદ સાગર' હેઠળ વ્યાપક હવાઈ હુમલા કર્યા. આ દરમિયાન, સ્ક્વોડ્રન લીડર અજય આહુજા અને ફ્લાઇટ લેફ્ટનન્ટ નચિકેતાનું વિમાન ક્રેશ થયું. નચિકેતાને પાકિસ્તાને કેદી બનાવ્યો હતો પરંતુ ૮ દિવસ પછી તેમને મુક્ત કરવા પડ્યા. જ્યારે અજય આહુજાની નિર્દયતાથી હત્યા કરવામાં આવી હતી.

૯ જૂન: બટાલિકની ૨ ચોકીઓ મુક્ત
ભારતીય સેનાએ ૬ જૂનથી બટાલિક સેક્ટરમાં એક નવું ઓપરેશન શરૂ કર્યું, જેનો જોરદાર જવાબ આપ્યો. ૯ જૂનના રોજ, ભારતની બે મહત્વપૂર્ણ ચોકીઓ દુશ્મનોથી મુક્ત થઈ અને ત્યાં ફરીથી ત્રિરંગો લહેરાવ્યો. આ દિવસ કારગિલ યુદ્ધના ઇતિહાસમાં નિર્ણાયક વળાંક બન્યો.

૨૬ જુલાઈ: વિજયની ઘોષણા
સતત સંઘર્ષ અને બલિદાન પછી, ૨૬ જુલાઈ ૧૯૯૯ના રોજ, તત્કાલીન વડા પ્રધાન અટલ બિહારી વાજપેયીએ 'ઓપરેશન વિજય'ની સફળતાની જાહેરાત કરી. આ દિવસ હવે દર વર્ષે 'કારગિલ વિજય દિવસ' તરીકે ઉજવવામાં આવે છે.

૨૦ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪: ભરવાડ તાશી નામગ્યાલનું અવસાન ભરવાડ તાશી નામગ્યાલનું ૨૦ ડિસેમ્બર ૨૦૨૪ના રોજ લદ્દાખની આર્યન ખીણના ગરખોનમાં ૫૮ વર્ષની વયે અવસાન થયું. નામગ્યાલે આ વર્ષની શરૂઆતમાં તેમની શિક્ષિકા પુત્રી ત્સેરિંગ ડોલકર સાથે દ્રાસમાં આયોજિત ૨૫મા કારગિલ વિજય દિવસમાં હાજરી આપી હતી.