નવી દિલ્હી, ૨૭ જુલાઈ, ૨૦૨૫ : સંસદના ચોમાસુ સત્રમાં સરકારે આયુષ્માન ભારત પ્રધાનમંત્રી જન આરોગ્ય યોજના (AB-PMJAY) ના આંકડા રજૂ કર્યા છે. સરકારે સંસદમાં જણાવ્યું કે આ યોજના હેઠળ ૯.૮૪ કરોડ હોસ્પિટલોને ₹૧.૪૦ લાખ કરોડ રૂપિયા ચૂકવવામાં આવ્યા છે. આ યોજના દેશની ૪૦% વસ્તીને ₹૫ લાખ સુધીની મફત સારવારની ગેરંટી આપે છે, જેનાથી લગભગ ૫૫ કરોડ લોકોને લાભ થવાનો અંદાજ છે. અત્યાર સુધીમાં કુલ ૪૧ કરોડ આયુષ્માન કાર્ડ જારી કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં સૌથી વધુ (૫.૩૩ કરોડ) ઉત્તર પ્રદેશમાં જારી થયા છે.
IMA ના ગંભીર આરોપો: ખાનગી હોસ્પિટલોની અનિચ્છા અને અટકેલી કરોડોની ચૂકવણી
આયુષ્માન ભારત યોજનામાં દેશની કુલ ૩૧,૪૬૬ હોસ્પિટલોને સામેલ કરવામાં આવી છે, જેમાં ૧૪,૦૦૦ ખાનગી હોસ્પિટલો પણ શામેલ છે. જોકે, ઇન્ડિયન મેડિકલ એસોસિએશન (IMA) એ આ યોજના સાથે સંકળાયેલી કેટલીક ખામીઓ પર ગંભીર સવાલો ઉઠાવ્યા છે, જેના કારણે ખાનગી હોસ્પિટલો આ યોજનાથી દૂર ભાગી રહી હોવાનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે.
IMA નો ચોંકાવનારો દાવો:
IMA નો દાવો છે કે આયુષ્માન યોજના હેઠળ હોસ્પિટલોને થતી ચૂકવણીમાં મોડું થાય છે અને આ પ્રક્રિયા અત્યંત જટિલ છે. IMA દ્વારા આપવામાં આવેલા આંકડા મુજબ:
 * ગુજરાત માં ૨૦૨૧-૨૦૨૩ દરમિયાન હોસ્પિટલોના ₹૩૦૦ કરોડ રૂપિયાનું ચૂકવણું હજુ બાકી છે.
 * કેરળ માં ₹૪૦૦ કરોડ રૂપિયાની ચૂકવણી બાકી છે.
 * સમગ્ર દેશમાં લગભગ ₹૧.૨૧ લાખ કરોડ રૂપિયાનું ચૂકવણું હજુ સુધી થયું નથી.
ખાનગી હોસ્પિટલોની અનિચ્છાનું કારણ:
IMA અનુસાર, ચૂકવણીમાં વિલંબ અને જટિલ પ્રક્રિયા જ મુખ્ય કારણ છે કે મોટાભાગની ખાનગી હોસ્પિટલો આયુષ્માન યોજનાનો હિસ્સો બનવા માંગતી નથી. દિલ્હી તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે, જ્યાં ૧૦૦૦ થી વધુ ખાનગી હોસ્પિટલો છે, પરંતુ તેમાંથી માત્ર ૬૭ ખાનગી હોસ્પિટલો જ આયુષ્માન યોજનાનો ભાગ બની છે.
આ સ્થિતિ દર્શાવે છે કે સરકારની મહત્વાકાંક્ષી યોજના હોવા છતાં, તેના અમલીકરણમાં કેટલીક વ્યવહારિક મુશ્કેલીઓ છે, જેના કારણે ખાનગી ક્ષેત્રનો પૂરતો સહયોગ મળી રહ્યો નથી. આ મામલે સરકાર અને IMA વચ્ચે સંવાદ અને ઉકેલ શોધવાની જરૂરિયાત જણાઈ રહી છે.