ઇલાહાબાદ, ૨૭ જુલાઈ, ૨૦૨૫ : ઇલાહાબાદ હાઈકોર્ટના એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદાએ ધર્માંતરણ અને લવ જેહાદને લઈને ચાલી રહેલી તીવ્ર ચર્ચામાં નવી હલચલ મચાવી દીધી છે. જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમારની સિંગલ બેન્ચે આ મામલે કડક વલણ અપનાવતા, ધર્મ પરિવર્તન કર્યા વગર જુદા જુદા ધર્મોના લોકો વચ્ચે કરવામાં આવેલા લગ્નોને ગેરકાયદેસર ગણાવ્યા છે. આ ચુકાદો ખાસ કરીને આર્ય સમાજ જેવી સંસ્થાઓને ધ્યાનમાં રાખીને આપવામાં આવ્યો છે, જેઓ લગ્નની વિધિની નિર્ધારિત ફી અને દક્ષિણા લઈને કોઈપણને લગ્નનું પ્રમાણપત્ર આપી દે છે. એટલે કે, આવા લગ્નો કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે.
આર્ય સમાજ મંદિરો દ્વારા બોગસ લગ્ન પ્રમાણપત્રો આપવા પર કોર્ટની ગંભીર ચિંતા: ૨૯ ઓગસ્ટ સુધીમાં પાલન રિપોર્ટ માંગ્યો
જસ્ટિસ પ્રશાંત કુમારની સિંગલ બેન્ચે આ મામલામાં કડક વલણ અપનાવતા રાજ્યના ગૃહ સચિવને આદેશ આપ્યો છે કે, એવા આર્ય સમાજ સોસાયટીઓની તપાસ ડીસીપી સ્તરના આઈપીએસ અધિકારી દ્વારા કરવામાં આવે, જે વિપરીત ધર્મના લોકો અથવા સગીર યુગલોને લગ્નના પ્રમાણપત્રો જારી કરી રહી છે. કોર્ટે આ આદેશના પાલનનો રિપોર્ટ ૨૯ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૫ સુધીમાં વ્યક્તિગત સોગંદનામા સાથે રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે.
શું હતો મામલો?
આ મામલો પૂર્વી ઉત્તર પ્રદેશના મહારાજગંજ જિલ્લાના નિચલાવલ પોલીસ સ્ટેશન વિસ્તાર સાથે સંબંધિત છે, જ્યાં સોનુ ઉર્ફે સહનૂર વિરુદ્ધ એક સગીર છોકરીના અપહરણ, દુષ્કર્મ અને પોક્સો એક્ટ હેઠળ FIR દાખલ કરવામાં આવી હતી. આ મામલે હાઈકોર્ટમાં એક અરજી દાખલ કરીને કેસની કાર્યવાહી રદ કરવાની માંગ કરવામાં આવી હતી, જેમાં દલીલ કરવામાં આવી હતી કે અરજદારે પીડિતા સાથે આર્ય સમાજ મંદિરમાં લગ્ન કરી લીધા છે અને હવે તે પુખ્ત વયની હોવાથી તેની સામેની ફોજદારી કાર્યવાહી રદ કરવામાં આવે.
સરકારી વકીલે કર્યો વિરોધ:
જોકે, સરકારી વકીલે આ દલીલનો વિરોધ કરતા કહ્યું કે, યુવક અને યુવતી જુદા જુદા ધર્મોના છે અને ધર્મ પરિવર્તન વગર કરવામાં આવેલું લગ્ન કાયદેસર રીતે ગેરકાયદેસર છે.
બંને પક્ષોની દલીલો સાંભળ્યા બાદ, કોર્ટે આરોપીની અરજીને ફગાવી દીધી એટલું જ નહીં, પરંતુ આર્ય સમાજ મંદિરો દ્વારા નકલી લગ્ન પ્રમાણપત્રો જારી કરવાના કિસ્સાઓ પર પણ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી. સાથે જ, કોર્ટે આવી પ્રવૃત્તિઓ પર રોક લગાવવા માટે તાત્કાલિક અને કડક કાર્યવાહી કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. આ ચુકાદો ધાર્મિક અને સામાજિક ક્ષેત્રે દૂરગામી અસરો પેદા કરી શકે છે.