રાજસ્થાનના ઝાલાવાડમાં એક સરકારી શાળાની છત તૂટી પડવાથી સાત બાળકોના મોત બાદ, એક ચોંકાવનારો અહેવાલ સામે આવ્યો છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે રાજસ્થાનમાં 2,700 થી વધુ શાળાની ઇમારતોને મોટા સમારકામની જરૂર છે અને આ માટે ફાળવવામાં આવેલી 254 કરોડ રૂપિયાની રકમ નાણા વિભાગની મંજૂરી માટે બાકી છે. આ અહેવાલ બહાર આવ્યા પછી સરકારી શાળાઓની જર્જરિત સ્થિતિ અને વહીવટી બેદરકારી પર ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા થયા છે.

રાજ્ય શિક્ષણ વિભાગના અહેવાલ મુજબ રાજસ્થાનમાં 2,710 શાળાની ઇમારતોને મોટા સમારકામની જરૂર છે, જેના માટે 254 કરોડ રૂપિયાની રકમ નાણા વિભાગની મંજૂરી માટે બાકી છે.

અહેવાલ મુજબ નાણાકીય વર્ષ 2024-25માં 710 શાળાની ઇમારતોને મોટા સમારકામની જરૂર તરીકે ઓળખવામાં આવી હતી, જેના માટે 79.24 કરોડ રૂપિયા ફાળવવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે ચાલુ નાણાકીય વર્ષમાં આવી 2,000 વધુ અસુરક્ષિત શાળાઓની યાદી બનાવવામાં આવી છે, જેના સમારકામ માટે 174.97 કરોડ રૂપિયાનું અલગ બજેટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. જોકે અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે નાણાં વિભાગે હજુ સુધી મોટાભાગના ભંડોળ મંજૂર કર્યા નથી, જેના કારણે વહીવટી વિલંબ અને બજેટ અમલીકરણ પર પ્રશ્નો ઉભા થાય છે.

અહેવાલમાં ખુલાસો થયો છે કે 2024-25 અને 2025-26માં શિક્ષણ વિભાગના જોખમ મૂલ્યાંકનમાં ઝાલાવાડ જિલ્લામાં 83 ઇમારતોને જોખમી ગણાવવામાં આવી હતી. શુક્રવારે, ઝાલાવાડના પીપલોડી ગામમાં સરકારી ઉચ્ચ પ્રાથમિક શાળાની છતનો એક ભાગ સવારની પ્રાર્થના દરમિયાન તૂટી પડ્યો. આ અકસ્માતમાં સાત બાળકોના મોત થયા હતા અને 28 અન્ય ઘાયલ થયા હતા.

આ અકસ્માત અંગે જાહેર આક્રોશ ચાલુ છે. ઉપરાંત તૂટી પડેલી શાળાની ઇમારતને ઝડપથી તોડી પાડીને પુરાવાનો નાશ કરવાનો આરોપ લગાવવા બદલ સ્થાનિક વહીવટીતંત્રની ટીકા થઈ રહી છે.

કોંગ્રેસના નેતા પ્રમોદ જૈન ભાયાએ કહ્યું, 'ઝાલાવાડ જિલ્લા વહીવટીતંત્રે જે રીતે માળખું તોડી પાડવા માટે ઉતાવળ કરી તે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. એવું લાગે છે કે આ પુરાવા નાશ કરવાના પ્રયાસ છે. 'જર્જરિત શાળાઓની ઇમારતોમાં દિવાલ ધરાશાયી થવાની ઘટનાઓ અન્ય ઘણા જિલ્લાઓમાં પણ નોંધાઈ છે.'

ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા અને ભૂતપૂર્વ કેબિનેટ મંત્રી પ્રતાપ સિંહ સિંઘવીએ ઓળખાયેલી ઇમારતો પર કાર્યવાહી કરવામાં અમલદારશાહીના વિલંબની ટીકા કરી હતી. તેમણે કહ્યું, 'મોટાભાગના અધિકારીઓ ફાઇલો પર ફક્ત એટલું જ લખે છે કે ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ કારણે દરખાસ્તો અટકી જતી રહે છે. આ વલણ અસ્વીકાર્ય છે. ફાઇલોનો સમયસર નિકાલ થવો જોઈએ.' સિંઘવીએ કહ્યું કે તેમણે 16 જુલાઈના રોજ શિક્ષણ મંત્રી મદન દિલાવરને જર્જરિત શાળાઓની સ્થિતિ અંગે પત્ર લખ્યો હતો, પરંતુ કોઈ જવાબ મળ્યો ન હતો.