નવી દિલ્હી : ભારતમાં મેડિકલ ટુરિઝમનો ગ્રાફ સતત ઉપર ચડી રહ્યો છે, અને તેમાં સૌથી મોટો ફાળો આપી રહ્યા છે બિન-નિવાસી ભારતીયો (NRIs)! વિદેશમાં મોંઘી સારવાર અને વીમા પ્રીમિયમની તુલનામાં ભારતમાં મળતી જંગી ખર્ચની બચત, સાંસ્કૃતિક પરિચિતતા અને સ્વાસ્થ્ય વીમાની વધતી ઉપલબ્ધતાને કારણે વધુને વધુ NRIs સારવાર માટે પોતાના વતનનો રસ્તો અપનાવી રહ્યા છે. પોલિસીબજારના તાજેતરના અહેવાલ મુજબ, ભારતમાં સ્વાસ્થ્ય વીમો ખરીદનાર NRIsની સંખ્યામાં વર્ષ-દર-વર્ષ 150% નો જંગી વધારો જોવા મળ્યો છે.
 
સારવારના ખર્ચમાં અવિશ્વસનીય બચત:
આ રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે, NRIs યુએસ અને યુકેની સરખામણીમાં ભારતમાં મોટી સર્જરીઓ પર 60% થી 90% સુધીની બચત કરી શકે છે. ઉદાહરણ તરીકે:
•    હાર્ટ બાયપાસ સર્જરી: યુ.એસ.માં $70,000–$150,000 (આશરે ₹58 લાખથી ₹1.25 કરોડ) ખર્ચ થાય છે, જ્યારે ભારતમાં તે માત્ર $5,000–$8,000 (આશરે ₹4.1 લાખથી ₹6.7 લાખ) માં થઈ શકે છે.
•    ઘૂંટણ બદલવાની સર્જરી (Knee Replacement): યુ.એસ.માં $30,000–$50,000 (આશરે ₹25 લાખથી ₹42 લાખ) સામે ભારતમાં $4,000–$6,000 (આશરે ₹3.3 લાખથી ₹5 લાખ).
•    લિવર ટ્રાન્સપ્લાન્ટ: યુ.એસ.માં $500,000 (આશરે ₹4.1 કરોડ) સુધી ખર્ચ થઈ શકે છે, જ્યારે ભારતમાં તે $25,000–$35,000 (આશરે ₹21 લાખથી ₹29 લાખ) માં થાય છે.
•    કિડની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ: વિદેશમાં $200,000–$300,000 (આશરે ₹1.6 કરોડથી ₹2.5 કરોડ) સામે ભારતમાં $7,000–$12,000 (આશરે ₹5.8 લાખથી ₹10 લાખ) માં શક્ય છે.
પોલિસીબજારના ડેટા મુજબ, ભારતમાં સામાન્ય NRI ક્લેમ $2,000–$15,000 (આશરે ₹1.6 લાખથી ₹12.5 લાખ) ની રેન્જમાં હોય છે, જ્યારે જટિલ સર્જરીઓ માટે તે $40,000 (આશરે ₹33 લાખ) સુધી જઈ શકે છે, જે આંતરરાષ્ટ્રીય ખર્ચ કરતાં હજુ પણ ઘણું ઓછું છે.
 
સસ્તું પ્રીમિયમ અને વધતી રુચિ:
ભારતમાં સ્વાસ્થ્ય વીમાના પ્રીમિયમ પણ અત્યંત સસ્તું છે. યુ.એસ.માં સરેરાશ વાર્ષિક પ્રીમિયમ પ્રતિ વ્યક્તિ $8,000 (આશરે ₹6.7 લાખ) થી વધી શકે છે, જ્યારે ભારતમાં તે માત્ર $120 થી $300 (આશરે ₹10,000 થી ₹25,000) માં પ્લાન ઉપલબ્ધ છે. GCC (ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ) પ્રદેશમાં પ્રીમિયમ લગભગ $4,000 - $5,000 (આશરે ₹3.3 લાખથી ₹4.1 લાખ) હોય છે.

આ ખર્ચનો તફાવત વધુ NRIs ને ભારતમાં વીમા વિકલ્પો શોધવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહ્યો છે. Google Trends મુજબ, "હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ ઇન્ડિયા ફોર NRIs" માટેની શોધોમાં 60% અને "મેડિકલ ટ્રીટમેન્ટ ફોર ઓવરસીઝ સિટીઝન્સ ઇન ઇન્ડિયા" માં 45% વધારો જોવા મળ્યો છે. ખાસ કરીને વૃદ્ધ માતા-પિતા માટેના પ્લાન પર વધુ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે છે.
 
ટિયર-3 શહેરોમાં પણ વધતી જતી લોકપ્રિયતા:
આશ્ચર્યજનક રીતે, NRIs હવે ભારતના ટિયર-3 શહેરોમાં પણ સ્વાસ્થ્ય નીતિઓનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે, જેમાં કુલ દાવાઓનો 46% હિસ્સો આ શહેરોમાંથી આવે છે. આ નીતિઓ મોટાભાગે મેટ્રો વિસ્તારોની બહાર રહેતા વૃદ્ધ માતા-પિતા માટે ખરીદવામાં આવે છે, જે ભારતના વિસ્તરતા તબીબી નેટવર્કમાં વધતા વિશ્વાસને દર્શાવે છે.

•    શહેરના ટિયર મુજબ NRI દાવાઓનો હિસ્સો:
o    ટિયર 3: 46%
o    ટિયર 2: 33%
o    ટિયર 1: 21%
 
સામાન્ય રોગો અને દક્ષિણ ભારતીય શહેરોની અગ્રણી ભૂમિકા:
NRIsમાં હોસ્પિટલાઇઝેશનના મુખ્ય કારણોમાં ચેપી રોગો, શ્વસન સંબંધી સમસ્યાઓ, કેન્સર અને હૃદય રોગોનો સમાવેશ થાય છે. દક્ષિણ ભારતના શહેરો NRI તબીબી સંભાળ માટે સૌથી પસંદગીના સ્થળોની યાદીમાં ટોચ પર છે. ટિયર-1 શહેરોમાં, હૈદરાબાદ, ચેન્નઈ, મુંબઈ, બેંગલુરુ અને કોલકાતા અગ્રણી છે, જ્યારે ટિયર-2 માં એર્નાકુલમ, તિરુવનંતપુરમ, પુણે, થાણે અને કોઈમ્બતુર ટોચ પર છે. ત્રિશૂર, કોલ્લમ અને કોઝિકોડ જેવા ટિયર-3 શહેરો પણ મજબૂત આકર્ષણ દર્શાવે છે.
 
ઓન-ગ્રાઉન્ડ સપોર્ટ અને સસ્તા જેનરિક દવાઓ:
ઘણા વીમા કંપનીઓ હવે NRIs માટે, ખાસ કરીને તેમના માતા-પિતાની સારવારનું સંચાલન કરવા માટે, ઓન-ગ્રાઉન્ડ સહાય પૂરી પાડે છે. સેવાઓમાં મુસાફરી, હોસ્પિટલાઇઝેશન અને સારવાર પછીની સંભાળનો સમાવેશ થાય છે.

સાંસ્કૃતિક રીતે પરિચિત સંભાળ, અંગ્રેજી બોલતા સ્ટાફ અને કોઈ પ્રતીક્ષા સમયગાળાનો અભાવ પણ ભારતની આકર્ષકતામાં વધારો કરે છે. AIIMS, અપોલો અને ટાટા મેમોરિયલ જેવી ખાનગી હોસ્પિટલો પશ્ચિમી જાહેર પ્રણાલીઓ કરતાં ઓછા પ્રતીક્ષા સમય સાથે વિશ્વ-સ્તરીય સારવાર પ્રદાન કરે છે.

ભારતીય દવાઓની સસ્તું કિંમત પણ એક મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. ઉદાહરણ તરીકે, યુ.એસ.માં $100–$300 માં મળતી ઇન્સ્યુલિનની વાયલ ભારતમાં $1–$5 માં ઉપલબ્ધ છે. ઇમતિનિબ જેવી કેન્સરની દવાઓ, જે યુ.એસ.માં દર મહિને $10,000 થી વધુ ખર્ચ કરે છે, તે ભારતમાં $100–$500 માં ઉપલબ્ધ છે.
 
$13 બિલિયનની તક:
સરકારની 'હીલ ઇન ઇન્ડિયા' (Heal In India) પહેલ દ્વારા સમર્થિત, મેડિકલ ટુરિઝમ ક્ષેત્ર 2026 સુધીમાં $13 બિલિયન સુધી પહોંચવાની ધારણા છે. NRIsની વધતી રુચિ, વીમાની વિસ્તરતી પહોંચ અને ટિયર-2 અને ટિયર-3 હેલ્થકેર નેટવર્કમાં વધતો વિશ્વાસ આગામી વર્ષોમાં સતત વૃદ્ધિ સૂચવે છે. ભારત ખરેખર વિશ્વ માટે એક સસ્તું અને ગુણવત્તાયુક્ત તબીબી સારવારનું કેન્દ્ર બની રહ્યું છે.