ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંસ્થા (ISRO) અને અમેરિકન સ્પેસ એજન્સી NASA ના સંયુક્ત મિશન અંતર્ગત તૈયાર કરાયેલો અત્યાધુનિક ઉપગ્રહ 'NISAR' (NASA-ISRO Synthetic Aperture Radar) 30 જુલાઈના રોજ શ્રીહરિકોટાના સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી લોન્ચ થવા માટે સંપૂર્ણપણે તૈયાર છે. આ $1.5 બિલિયન (લગભગ ₹12,000 કરોડ) નું ઐતિહાસિક મિશન સાંજે 5:40 વાગ્યે GSLV-F16 રોકેટ દ્વારા તેના નિર્ધારિત સમયે અવકાશમાં તરતું મુકાશે.
 
NISAR: 'વિશ્વ બંધુ' બનવાની દિશામાં ભારતનું વૈજ્ઞાનિક કદમ
કેન્દ્રીય મંત્રી ડૉ. જિતેન્દ્ર સિંહે આ મિશનને વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ભારતને 'વિશ્વ બંધુ' બનાવવાના વિઝન સાથે સુસંગત ગણાવ્યું છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે, "NISAR માત્ર એક ઉપગ્રહ નથી, તે વિશ્વ સાથે ભારતનો વૈજ્ઞાનિક સહયોગ છે." ISRO એ સોમવારે X (અગાઉ ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું કે NISAR ઉપગ્રહ હવે લોન્ચ માટે તૈયાર છે અને તેને લોન્ચ વ્હીકલ GSLV-F16 સિસ્ટમમાં સ્થાપિત કરવામાં આવ્યો છે, જેનું સફળતાપૂર્વક પરીક્ષણ પણ થઈ ગયું છે. લોન્ચનું જીવંત પ્રસારણ 30 જુલાઈએ સાંજે 5:10 વાગ્યે શરૂ થશે.
 
NISAR શું કરશે? પૃથ્વી પરની 'આંખ' બનશે આ ઉપગ્રહ
NISAR ઉપગ્રહને પૃથ્વીની સપાટીથી 740 કિલોમીટરની ઊંચાઈએ સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ દુર્લભ ઉપગ્રહ વિશ્વમાં તેના પ્રકારનો પ્રથમ ઉપગ્રહ છે, જેની મુખ્ય વિશેષતાઓ નીચે મુજબ છે:
•    સંપૂર્ણ પૃથ્વીનું સ્કેનિંગ: NISAR ઉપગ્રહ દર 12 દિવસે સમગ્ર પૃથ્વીની જમીન અને બર્ફીલી સપાટીઓનું સ્કેન કરશે.
•    હવામાન અવરોધ મુક્ત: તે એક અત્યાધુનિક રડાર ઉપગ્રહ છે, જે વાદળો અને વરસાદ છતાં 24 કલાક પૃથ્વીની ઉચ્ચ-ગુણવત્તાવાળી તસવીરો લઈ શકે છે.
•    કુદરતી આફતોનું પૂર્વાનુમાન: તેનો મુખ્ય હેતુ પૂર, હિમનદીઓની ગતિવિધિ, દરિયાકાંઠાના ધોવાણ જેવી કુદરતી ઘટનાઓ પર સચોટ નજર રાખવાનો અને તેના વિશે અગાઉથી માહિતી આપવાનો છે. આ ટેકનોલોજી ભૂકંપ, સુનામી, જ્વાળામુખી ફાટી નીકળવા, ભૂસ્ખલન અને પૂર જેવી કુદરતી આફતોનું રીઅલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ કરવામાં મદદ કરશે.
•    લશ્કરી અને સુરક્ષા મહત્વ: આ ઉપગ્રહ દુશ્મન દેશોની પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખવામાં પણ મદદરૂપ થશે, જે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે.
•    અદ્યતન ટેકનોલોજી: NISAR માં NASA દ્વારા વિકસિત L-બેન્ડ રડાર અને ISRO દ્વારા વિકસિત S-બેન્ડ રડાર ફીટ કરવામાં આવ્યા છે, જે વિશ્વમાં સૌથી અદ્યતન રડાર ટેકનોલોજી માનવામાં આવે છે. તે એક સેન્ટિમીટર સ્તર સુધી સચોટ ફોટોગ્રાફ્સ લેવા અને ટ્રાન્સમિટ કરવામાં સક્ષમ છે.
•    વૈશ્વિક લાભ: આ મિશન માત્ર ભારત અને અમેરિકા માટે જ નહીં, પરંતુ કૃષિ, આબોહવા પરિવર્તન અને જમીનની ભેજના સચોટ અંદાજ માટે ડેટા મોકલીને સમગ્ર વિશ્વ માટે ફાયદાકારક રહેશે.

NISAR નું સફળ લોન્ચિંગ અવકાશ સંશોધન અને પૃથ્વીના પર્યાવરણને સમજવામાં એક ક્રાંતિકારી પગલું સાબિત થશે.