નવી દિલ્હી :કટ્ટર હિન્દુ એટલે શું? કટ્ટર હિન્દુનો અર્થ શું થાય છે? ઘણીવાર લોકોમાં આવા પ્રશ્નો ઉભા થાય છે અને કટ્ટર હિન્દુ વિશે લોકોમાં મૂંઝવણ હોય છે. હવે રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS) ના વડા મોહન ભાગવતે 'કટ્ટર હિન્દુ' હોવાના અર્થ વિશેની ગેરસમજને દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. રાજકીય વર્તુળોમાં, 'કટ્ટર' શબ્દનો અર્થ સામાન્ય રીતે નકારાત્મક અર્થમાં જોવામાં આવે છે, પરંતુ મોહન ભાગવતે તેને અલગ દ્રષ્ટિકોણથી વ્યાખ્યાયિત કર્યો છે.

આરએસએસના વડા મોહન ભાગવતે કહ્યું કે હિન્દુ ધર્મનો સાર દરેકને સ્વીકારવામાં રહેલો છે. તેઓ સોમવારે આરએસએસ સાથે જોડાયેલા શિક્ષા સંસ્કૃતિ ઉત્થાન ન્યાસ દ્વારા આયોજિત રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ પરિષદ જ્ઞાન સભામાં બોલી રહ્યા હતા. સમાપન સત્રમાં પોતાના મુખ્ય ભાષણમાં, ભાગવતે મજબૂત ધાર્મિક ઓળખ વિશેની "સામાન્ય ગેરસમજ" દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો. ભાગવતે હિન્દુ હોવાના સાર અને ભાવના વચ્ચે મજબૂત સંતુલનની પણ હિમાયત કરી. "ઘણી વાર એવી ગેરસમજ હોય છે કે કટ્ટર હિન્દુ હોવાનો અર્થ અન્ય લોકોનો દુરુપયોગ થાય છે. આવી ગેરસમજ થઈ શકે છે," તેમણે કહ્યું.

મોહન ભાગવતે કહ્યું, 'સાચા હિન્દુ હોવાનો અર્થ એ નથી કે કોઈનો વિરોધ કરવો. કે એનો અર્થ એ નથી કે આપણે એમ કહીને જવાબ આપવો જોઈએ કે આપણે હિન્દુ નથી. આપણે હિન્દુ છીએ, પરંતુ હિન્દુ હોવાનો સાર એ છે કે આપણે બધાને સ્વીકારીએ.' તેમણે આગળ કહ્યું, 'જે કોઈ હિન્દુઓને એક કરવા માંગે છે તેણે આ સાર ધ્યાનમાં રાખવો પડશે.'

RSSના વડા મોહન ભાગવતે કહ્યું કે આ દુનિયામાં બે પ્રકારના જ્ઞાન છે - વિદ્યા (સાચું જ્ઞાન) અને અવિદ્યા (અજ્ઞાન). બંને વ્યક્તિના ભૌતિક જીવન અને આધ્યાત્મિક શોધમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે (થોમસ બેબિંગ્ટન) મેકાઉલે દ્વારા પ્રસ્તાવિત વસાહતી શિક્ષણ પ્રણાલી આજના ભારત માટે યોગ્ય નથી. તેના બદલે, ભારતીય શિક્ષણ દ્વારા વૈશ્વિક કલ્યાણ માટે સત્ય અને કરુણા પર આધારિત ફરજ બજાવવાની ભારતની અપાર શક્તિને જાગૃત કરવી શક્ય છે. તેમણે કહ્યું, 'દરેક વ્યક્તિએ સમાજના વ્યાપક પરિવર્તન માટે પોતાની ફરજ તરીકે કાર્ય કરવું જોઈએ.'

કટ્ટર હિન્દુ કોણ છે? મોહન ભાગવતના મુખ્ય મુદ્દાઓ-

૧. 'કટ્ટર હિન્દુ' શબ્દ વિશે આરએસએસના વડા મોહન ભાગવતે કઈ ગેરસમજ દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે?
મોહન ભાગવતે એ ગેરસમજ દૂર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે કે કટ્ટર હિન્દુ હોવાનો અર્થ બીજાઓને ગાળો આપવી અથવા તેમનો વિરોધ કરવો.

2. મોહન ભાગવતના મતે 'સાચા હિન્દુ' હોવાનો અર્થ શું છે?
મોહન ભાગવતના મતે, સાચા હિન્દુ હોવાનો અર્થ કોઈનો વિરોધ કરવાનો નથી. તેનો સાર એ છે કે દરેકને સ્વીકારવું, પછી ભલે તે કોઈ પણ હોય. તેમણે ભાર મૂક્યો કે હિન્દુ ધર્મનો મૂળ સિદ્ધાંત સમાવેશકતા છે.

૩. મોહન ભાગવતે 'કટ્ટર હિન્દુ' ની વ્યાખ્યા ક્યાં અને કયા પ્રસંગે આપી હતી?
મોહન ભાગવતે RSS સાથે જોડાયેલા શિક્ષા સંસ્કૃતિ ઉત્થાન ન્યાસ દ્વારા આયોજિત રાષ્ટ્રીય શિક્ષણ પરિષદ, જ્ઞાન સભાના સમાપન સત્રમાં તેમના મુખ્ય ભાષણ દરમિયાન 'કટ્ટર હિન્દુ' ની વ્યાખ્યા આપી હતી.

૪. મોહન ભાગવતે દુનિયામાં કેટલા પ્રકારના જ્ઞાન વિશે જણાવ્યું છે?
મોહન ભાગવતે કહ્યું હતું કે દુનિયામાં બે પ્રકારના જ્ઞાન છે. પહેલું વિદ્યા (સાચું જ્ઞાન) અને બીજું અવિદ્યા (અજ્ઞાન).