નવી દિલ્હી :લોકસભામાં ઓપરેશન સિંદૂર પર ચર્ચા દરમિયાન, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ લગભગ 100 મિનિટનું લાંબુ ભાષણ આપ્યું. પોતાના સંબોધનમાં વડાપ્રધાન મોદીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે તેમને યુદ્ધવિરામ માટે કોઈ વિદેશી નેતા તરફથી ફોન આવ્યો નથી. આનાથી સ્પષ્ટ થયું કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ ખોટું બોલી રહ્યા છે. તે જ સમયે, પોતાના સંબોધન દરમિયાન, વડાપ્રધાને એમ પણ પૂછ્યું કે જ્યારે ભારતીય સેનાએ 1965માં હાજીપીર પાસ પર કબજો કર્યો હતો, તો પછી તેને પાછો કેમ મોકલવામાં આવ્યો?

આ મામલો 1965ના ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધ સાથે સંબંધિત છે. હાલમાં હાજીપીર પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાં સ્થિત છે. યુદ્ધ દરમિયાન, જ્યારે ભારત અને પાકિસ્તાનની સેનાઓ સામસામે હતી, ત્યારે મે 1965માં પાકિસ્તાની સેનાએ ત્રણ ટેકરીઓ પર કબજો કર્યો અને શ્રીનગર-લેહ હાઇવે પર તોપખાનાથી હુમલો કર્યો.

પાકિસ્તાનનો પ્રયાસ કાશ્મીરમાં ભારતીય શાસનનો અંત લાવવા અને ત્યાં કઠપૂતળી સરકાર સ્થાપિત કરવાનો હતો. આ માટે પાકિસ્તાને ઓપરેશન જિબ્રાલ્ટર શરૂ કર્યું. તેમનો હેતુ કાશ્મીરમાં મોટી સંખ્યામાં ગેરિલાઓને ઘુસણખોરી કરાવવાનો અને ત્યાં આતંકવાદ ફેલાવવાનો હતો. આ યોજનામાં સ્થાનિક લોકોને બળવો કરવા માટે ઉશ્કેરવાનો પણ સમાવેશ થતો હતો.

જોકે, પાકિસ્તાનને આની કિંમત ચૂકવવી પડી. 15 ઓગસ્ટ 1965ના રોજ, ભારતીય સેનાએ પાકિસ્તાની સેનાને પાઠ ભણાવવા માટે યુદ્ધવિરામ રેખા પાર કરી અને તે ત્રણ પહાડી વિસ્તારો પર કબજો કરી લીધો જ્યાંથી પાકિસ્તાની સેના આ ઓપરેશન ચલાવી રહી હતી. તમને જણાવી દઈએ કે હાજીપીર પાસ પણ આ સ્થળોમાંથી એક હતું. પાકિસ્તાને ઘૂસણખોરી માટે આ સ્થળનો ઉપયોગ કર્યો હતો. 28 ઓગસ્ટના રોજ, ભારતીય સેનાએ આ હાજીપીર પાસ પર કબજો કર્યો અને પાકિસ્તાની સેના ભાગી ગઈ.

બાદમાં, ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તાશ્કંદ કરાર થયો અને ભારતે હાજીપીર પાસ પાકિસ્તાનને પાછો સોંપી દીધો. સરકારના આ પગલાની ઘણી ટીકા થઈ. આ શાંતિ કરાર 10 જાન્યુઆરી 1966ના રોજ કરવામાં આવ્યો હતો, જેનો હેતુ ભારત-પાકિસ્તાન યુદ્ધનો અંત લાવવાનો હતો.

ખરેખર, હાજીપીર પાસ ભારત અને પાકિસ્તાન બંને માટે વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. જો તે ભારતના નિયંત્રણ હેઠળ હોત, તો પૂંછ અને ઉરી વચ્ચેનું અંતર 282 કિલોમીટરથી ઘટીને માત્ર 56 કિલોમીટર થઈ ગયું હોત. તે 2,637 મીટર (8,652 ફૂટ)ની ઊંચાઈ પર સ્થિત છે અને ઐતિહાસિક રીતે જમ્મુ અને કાશ્મીર ખીણને જોડતો એક મહત્વપૂર્ણ માર્ગ રહ્યો છે.