નવી દિલ્હી : ISRO એ તેનું સૌથી મોંઘુ અવકાશ મિશન નિસાર લોન્ચ કર્યું છે. તે બુધવારે સાંજે 5:40 વાગ્યે આંધ્રપ્રદેશના શ્રીહરિકોટામાં સ્થિત સતીશ ધવન સ્પેસ સેન્ટરથી લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. આ એક ઉપગ્રહ છે જે ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન દ્વારા અમેરિકન અવકાશ એજન્સી NASA સાથે મળીને તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. તેને સૂર્ય સમન્વયિત ધ્રુવીય ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવામાં આવશે. અહીંથી તે સમગ્ર પૃથ્વી પર નજર રાખશે. તેની કુલ કિંમત 1.5 અબજ યુએસ ડોલર એટલે કે આશરે 13,120 કરોડ રૂપિયા છે.

NISAR મિશન ISRO અને NASAનું સંયુક્ત મિશન છે, બંને અવકાશ એજન્સીઓએ ઘણા વર્ષોની મહેનત પછી તેને પૂર્ણ કર્યું છે. ISRO એ તેને ભારતના બાહુબલી રોકેટ GSLV-F16 થી લોન્ચ કર્યું. તે એક એક્સપેન્ડેબલ નોન-રીયુઝેબલ થ્રી-સ્ટેજ લોન્ચ વ્હીકલ છે. અગાઉ, ISRO એ રિસોર્સ સેટ અને રિસાટ સહિત પૃથ્વી પર નજર રાખવા માટે ઉપગ્રહો લોન્ચ કર્યા છે, પરંતુ આ ઉપગ્રહો ફક્ત ભારતીય ક્ષેત્ર સુધી મર્યાદિત હતા.

NISAR એ નાસા અને ISRO નું સિન્થેટિક એપરચર રડાર છે, તે પહેલો રડાર ઉપગ્રહ છે જે અવકાશમાંથી પૃથ્વીનો નકશો બનાવશે. તે વિવિધ પ્રકારના પર્યાવરણીય અને ભૂસ્તરશાસ્ત્રીય ફેરફારોનું નિરીક્ષણ કરશે. અગાઉ તેને નીચી પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષામાં મૂકવામાં આવ્યું છે, તે સતત ત્રણ વર્ષ સુધી અહીં રહેશે અને દેખરેખ રાખશે. આ ઉપગ્રહ જમીનની અંદર ઊંડે સુધી નકશો દોરી શકે છે, તે બરફથી ઢંકાયેલા પર્વતો અને જંગલો વિશે પણ કહી શકે છે. એટલા માટે તેને ગ્લેશિયર પીગળવા, જમીનના ભૂસ્ખલન અને જ્વાળામુખીના ભૂકંપના સચોટ અભ્યાસમાં મદદરૂપ માનવામાં આવી રહ્યું છે. આ ઉપરાંત, તે કૃષિ, સપાટીની ભેજ, માળખાગત સુવિધાઓનું પણ નિરીક્ષણ કરશે.

NISAR ઉપગ્રહનું વજન 2.5 ટન છે, તેને પૃથ્વીથી 748 કિમી ઉપર લોન્ચ કરવામાં આવ્યો છે. તે નીચા પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષામાંથી 12 દિવસમાં પૃથ્વીનું એક પરિભ્રમણ પૂર્ણ કરશે. તે એક સમયે 240 કિમીનો વિસ્તાર આવરી લેશે અને ત્રણ વર્ષ સુધી સતત કામ કરશે. ISROના વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ ઉપગ્રહ દરરોજ 80 ટેરાબાઇટ ડેટા પ્રદાન કરશે.

NISAR માં વપરાતી કૃત્રિમ છિદ્ર રડાર ટેકનોલોજી વાદળોની બહાર પણ નજર રાખી શકે છે. તે ઉચ્ચ રીઝોલ્યુશન ચિત્રો લેવામાં સક્ષમ છે. તેને પ્રકાશની પણ જરૂર નથી, તે અંધારામાં પણ ડેટા એકત્રિત કરી શકે છે, એટલે કે, તે એક એવો ઉપગ્રહ બનવા જઈ રહ્યો છે જે 24 કલાક પૃથ્વી પર નજર રાખી શકશે.