કોલ્હાપુર, તા. ૩ ઓગસ્ટ, ૨૦૨૫: મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુરમાં રવિવારે હજારો લોકોએ એક વિશાળ મૌન રેલી યોજીને ગુજરાતના જામનગરમાં આવેલી NGO વંતારાની વાઇલ્ડલાઇફ ફેસિલિટીમાંથી ૩૬ વર્ષીય હાથીણી મહાદેવી (જે માધુરી તરીકે પણ ઓળખાય છે)ને પરત લાવવાની માંગ કરી હતી. આ વિરોધ પ્રદર્શનમાં ૩૦,૦૦૦થી વધુ લોકો જોડાયા હતા, જેઓ કોલ્હાપુર, સાંગલી અને સાતારા જિલ્લામાંથી આવ્યા હતા.
વંતારા વિરુદ્ધ આંદોલન અને વિરોધ:
આ મૌન રેલીનું નેતૃત્વ પૂર્વ સાંસદ રાજુ શેટ્ટી દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું. તેમણે જણાવ્યું કે, “અમે ૪૫ કિલોમીટરની પદયાત્રા કરી છે. લોકોએ Jio (રિલાયન્સ ગ્રુપની ટેલિકોમ કંપની)નો બહિષ્કાર કરવાનું શરૂ કર્યું છે અને માત્ર ચાર દિવસમાં ૧.૫ લાખથી વધુ મોબાઈલ યુઝર્સે અન્ય નેટવર્કમાં પોર્ટિંગ કરાવ્યું છે.” તેમણે આ સમગ્ર ઘટનાને PETA (People for the Ethical Treatment of Animals) અને અંબાણીના હિતોનું કાવતરું ગણાવ્યું અને PETAનું ભારતમાં લાઇસન્સ રદ્દ કરવાની માંગણી કરી. શેટ્ટીએ દાવો કર્યો કે હાથીણીને લઈ જવામાં આવી ત્યારે તે રડી રહી હતી અને ૨ લાખથી વધુ લોકોની સહીઓ એકત્ર કરીને તેને પરત લાવવા માટે અરજી કરવામાં આવી છે.
વંતારા દ્વારા સ્પષ્ટતા:
આ વિરોધ પ્રદર્શનોના જવાબમાં, વંતારાએ એક સત્તાવાર નિવેદન જારી કરીને સમગ્ર મામલે સ્પષ્ટતા કરી છે. વંતારાના નિવેદન મુજબ, હાથીણી મહાદેવીને ગેરકાયદેસર અને વ્યાપારી ઉપયોગમાં લેવામાં આવતી હતી. PETAએ ૨૦૨૨થી હાથીણીની સ્થિતિ પર નજર રાખી હતી અને ઓક્ટોબર ૨૦૨૩માં પર્યાવરણ મંત્રાલયની હાઈ પાવર્ડ કમિટી (HPC)ને ફરિયાદ કરી હતી. આ ફરિયાદમાં ફોટોગ્રાફ્સ અને પશુચિકિત્સા અહેવાલો હતા, જેમાં હાથીણીને ગંભીર શારીરિક ઇજાઓ અને માનસિક તકલીફ હોવાનું જણાવાયું હતું. અહેવાલોમાં દર્શાવવામાં આવ્યું હતું કે તેના પગમાં ગંભીર સડો, અલ્સર જેવા ઘા અને માનસિક તણાવના લક્ષણો હતા.
નિવેદનમાં વધુમાં જણાવાયું છે કે, હાથીણીને ૨૦૧૨થી ૨૦૨૩ દરમિયાન ૧૩ વાર મહારાષ્ટ્રથી તેલંગાણા લઈ જવામાં આવી હતી, મોટાભાગે વન વિભાગની યોગ્ય પરવાનગી વગર. ૨૦૧૭માં હાથીણીએ મઠના મુખ્ય પૂજારીને ગંભીર ઇજા પહોંચાડી હતી, જેના કારણે તેમના મૃત્યુ બાદ સલામતી અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા થયા હતા. વંતારાએ જણાવ્યું કે, “મઠ દ્વારા હાથીણીનો વ્યાપારી હેતુઓ માટે ઉપયોગ થતો હતો. તેને ભીખ મંગાવવા, જાહેર સરઘસોમાં અને પૂજા માટે હરાજી કરીને આવક મેળવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતી હતી.”
કાયદાકીય પ્રક્રિયા અને કોર્ટના ચુકાદાઓ:
બોમ્બે હાઈકોર્ટે ૧૬ જુલાઈ, ૨૦૨૫ના રોજ કોલ્હાપુરના એક જૈન મઠ દ્વારા હાથીણીના સ્થાનાંતરણને પડકારતી અરજીને ફગાવી દીધી હતી. કોર્ટે જણાવ્યું કે હાથીણીને ગંભીર તબીબી સમસ્યાઓ હતી અને તેના કલ્યાણને ધાર્મિક રિવાજો કરતાં વધુ પ્રાધાન્ય આપવું જરૂરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ૨૮ જુલાઈના રોજ આ ચુકાદાને સમર્થન આપ્યું હતું અને હાથીણીને બે અઠવાડિયાની અંદર ટ્રાન્સફર કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. વંતારાએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ નિર્ણયમાં તેમની કોઈ ભૂમિકા ન હતી, પરંતુ તેઓએ માત્ર કોર્ટના આદેશનું પાલન કર્યું છે. આ મામલે હવે ૧૧ ઓગસ્ટના રોજ કોર્ટમાં સુનાવણી થશે. વંતારાએ જણાવ્યું કે આ કાનૂની નિર્ણય હોવા છતાં, તેમના પર ખોટી માહિતી ફેલાવીને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યું છે, જે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે.