નવી દિલ્હી, તા. ૮ : અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત પર ૨૫ ટકાનો વધારાનો ટેરિફ લાદ્યો છે, જે વધારીને કુલ ૫૦ ટકા કર્યો છે. બુધવારે એક એકિઝક્યુટિવ ઓર્ડર પર હસ્તાક્ષર કરતી વખતે ટ્રમ્પે કહ્યું કે રશિયન તેલની સતત ખરીદીને કારણે ભારત પર વધારાનો ટેરિફ લાદવામાં આવ્યો છે. હવે ભારત ટ્રમ્પથી સૌથી વધુ નુકસાન સહન કરનારા દેશોમાંનો એક બની ગયો છે.

જોકે, ભારતે તેને અન્યાયી અને અન્યાયી ગણાવ્યો છે અને પોતાના હિતોનું રક્ષણ કરવા માટે યોગ્ય પગલાં લેવાની વાત કરી છે. કારણ કે માત્ર ભારત જ નહીં પરંતુ બ્રાઝિલ, રશિયા, ચીન જેવા દેશો પણ ટ્રમ્પના નિશાના પર છે અને તે સતત બધાને ધમકી આપી રહ્યા છે પરંતુ કોઈ પણ ટેરિફ ધમકીઓ સામે ઝૂકવા તૈયાર નથી. વાસ્તવમાં, તેલ ફકત એક મુદ્દો છે, વાસ્તવિક રમત યુએસ ડોલરની છે, જેણે અમેરિકાની ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે.

ટ્રમ્પ ભારત સહિત અનેક દેશોને સતત ધમકી આપી રહ્યાં છે. જો કે એક એવી ચીજ છે જેણે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપ્રમુખની પણ ઊંઘ હરામ કરી દીધી છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રમ્પે ટેરિફ વોર શરુ કરી છે. ટેરિફ વધારીને કેટલાક દેશોને દબાવવા માંગે છે. સૌથી પહેલા ટ્રમ્પે પારસ્પરિક ટેરિફ લગાવવાની જાહેરાત કરી હતી, આ પછી તરત જ બિકસ દેશો પર વધારાના ૧૦ ટકા ટેરિફની ધમકી આપી હતી. આ જુથમાં બ્રાઝિલ, રશિયા, ભારત, ચીન અને દક્ષિણ આફ્રિકા ઉપરાંત, તેમાં ઈરાન, ઇજિપ્ત, ઇથોપિયા, ઇન્ડોનેશિયા અને સંયુકત આરબ અમીરાત છે જે ઉભરતી અર્થવ્યવસ્તાઓમાં એક છે. આ તમામ દેશો ડોલરના સ્થાને પોતાના ચલણમાં વ્યાપારના પક્ષમાં છે. રશિયા અને ચીન પોતાના ચલણમાં વેપાર કરી રહ્યાં છે. જેનાથી ટ્રમ્પ અકળાયા છે.

હાલ મોટા ભાગના દેશોમાં ડોલરનું પ્રભુત્વ છે અને અનેક દેશો સાથે અમેરિકાનો વેપાર ડોલરમાં થાય છે. એટલે ટ્રમ્પ પણ ડોલરમાં વેપાર કરવાના આગ્રહી છે. જો કે મોટાભાગના દેશો હવે ડોલરમાં નહીં પણ પોતના ચલણમાં વેપાર કરવા ઈચ્છે છે. ભારતે પણ આ દિશામાં કેટલાક પગલા ભર્યા છે. એટલે જો ડોલરનું પ્રભુત્વ જો ઘટી જાય તો અમેરિકા માટે તે મોટો ખતરો સાબિત થઈ શકે છે.

પહેલા બ્રાઝિલ પર ૫૦ ટકા ટેરિફ લગાવ્યો, પછી ચીન સાથે આકરું વલણ અપનાવ્યું, જો કે રશિયા સાથે વાત બની ન હતી. ટ્રમ્પને એક નિવેદન આપ્યું હતું જેમાં કહ્યું હતું કે, 'ડોલરનો રિઝર્વ ચલણનો દરરજો ગુમાવો એ વિશ્વ યુદ્ધ ગુમાવવા બરાબર હશે'. આના પરથી જ સમજી શકાય છે કે ટ્રમ્પને ડોલરનો કેટલો ડર સતાવી રહ્યો છે.

અમેરિકન ડોલર વિશ્વભરના દેશોમાં વપરાતું રિઝર્વ ચલણ છે. અને તે છેલ્લા આઠ દાયકાથી તેનુ વર્ચસ્વ છે. વિશ્વભરની સેન્ટ્રલ બેંકો તેમની નાણાકીય સલામતી માટે ડોલર અનામત રાખે છે. એક અહેવાલ અનુસાર લગભગ વિશ્વના ૯૦ ટકા વ્યવહારો ફકત ડોલરમાં જ થાય છે. જો કે બ્રિકસ દેશો આની નિર્ભરતા ઘટાડવા લેવામાં આવેલા પગલાથી વર્લ્ડ રિઝર્વ કરન્સીનું બિરુદ છિનવાઈ શકે છે. બ્રિકસ દેશોનો વિશ્વની જીડીપીમાં ૩૫ ટકાથી પણ વધુ ફાળો છે એટલે તેમનું યોગદાન પણ ખાસ છે. જો આ દેશો ડોલરનો ઉપયોગ ઘટાડી તે અમેરિકા પર સંકટ આવી શકે છે.