નવી દિલ્હી: કેન્દ્ર સરકારે 'આવકવેરા બિલ, ૨૦૨૫' નું પ્રથમ સંસ્કરણ પાછું ખેંચી લીધું છે. આ નિર્ણય બહુવિધ સંસ્કરણોથી ઊભી થતી ગૂંચવણને ટાળવા માટે લેવામાં આવ્યો છે. હવે, આ બિલનું નવું અને સુધારેલું સંસ્કરણ આગામી સોમવાર, ૧૧ ઓગસ્ટે ગૃહમાં રજૂ કરવામાં આવશે.
શા માટે લેવાયો આ નિર્ણય? આવકવેરા બિલ, ૨૦૨૫ ને આ વર્ષે ૧૩ ફેબ્રુઆરીએ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવ્યું હતું. તેનો મુખ્ય હેતુ છ દાયકા જૂના 'આવકવેરા અધિનિયમ, ૧૯૬૧' ને બદલીને કર કાયદાને સરળ અને આધુનિક બનાવવાનો હતો. બિલ રજૂ થયા બાદ તેને ૩૧ સભ્યોની સંસદીય પસંદગી સમિતિ (સિલેક્ટ કમિટી) પાસે મોકલવામાં આવ્યું હતું. સમિતિએ બિલનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરીને ગયા મહિને ૨૧ જુલાઈએ પોતાનો અહેવાલ રજૂ કર્યો હતો.
સમિતિએ બિલમાં ૩૨ મુખ્ય ફેરફારો સહિત અનેક નાના સુધારાઓની ભલામણ કરી હતી. નાણા મંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં જણાવ્યું કે, સરકારે સમિતિની લગભગ તમામ ભલામણો સ્વીકારી લીધી છે. આ ભલામણોમાં કાયદાકીય અર્થ સ્પષ્ટ કરવા માટે મુસદ્દા (ડ્રાફ્ટિંગ)માં સુધારા, વાક્યોને ફરીથી ગોઠવવા અને ક્રોસ-રેફરન્સિંગમાં ફેરફાર જેવા સુધારાઓ સામેલ છે.
બહુવિધ સંસ્કરણોની ગેરસમજ ટાળવા માટે, સરકારે જૂના બિલને પાછું ખેંચીને એક નવું, સુધારેલું અને એકીકૃત સંસ્કરણ રજૂ કરવાનું નક્કી કર્યું છે. આ નવા બિલમાં સમિતિ દ્વારા સૂચવવામાં આવેલા તમામ ફેરફારોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.
નવા બિલમાં શું હોઈ શકે છે? પસંદગી સમિતિની ભલામણોના આધારે, નવા બિલમાં કેટલાક મહત્વના ફેરફારો જોવા મળી શકે છે. તેમાં નીચેના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થઈ શકે છે:
 * ટેક્સ રિફંડ: કરદાતાઓને સમયસર રિટર્ન ફાઈલ ન કરવા છતાં ટી.ડી.એસ. રિફંડનો દાવો કરવાની છૂટ.
 * ડિવિડન્ડ ડિડક્શન: આંતર-કંપની ડિવિડન્ડ (ઇન્ટર કોર્પોરેટ ડિવિડન્ડસ) પર કપાત (ડિડક્શન)ની જોગવાઈ ફરીથી સામેલ કરવામાં આવશે, જે મૂળ મુસદ્દામાં ગાયબ હતી.
 * નોન-પ્રોફિટ ઓર્ગેનાઈઝેશન (એન પી ઓ) માટે રાહત: ધાર્મિક અને સખાવતી સંસ્થાઓને મળતા અનામી દાન (એનોનીમસ ડોનેશન) પર કરમુક્તિ ચાલુ રાખવાની ભલામણ.
 * નિલ ટી.ડી.એસ. પ્રમાણપત્ર: કરદાતાઓને 'નિલ ટી.ડી.એસ.' પ્રમાણપત્ર મેળવવાની મંજૂરી આપવાની જોગવાઈ.
 * સંપત્તિનું મૂલ્યાંકન: ખાલી પડેલી મિલકતોના વાર્ષિક મૂલ્યના મૂલ્યાંકનમાં સ્પષ્ટતા.
આ નવા બિલનો મુખ્ય ઉદ્દેશ કરદાતાઓ માટે કાયદાને વધુ સરળ, સ્પષ્ટ અને પારદર્શક બનાવવાનો છે, જેથી વિવાદો ઘટે અને કર પાલનમાં સરળતા રહે.
ટૂંકમાં જોઈએ તો કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ રજૂ કરેલું આવકવેરા બિલ, ૨૦૨૫ પાછું ખેંચી લીધું છે. સંસદીય સમિતિની ભલામણો અને અન્ય સુધારાઓને એકીકૃત કરીને ગૂંચવણ ટાળવા માટે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે. હવે, ૧૧ ઓગસ્ટે આ બિલનું નવું અને સુધારેલું સંસ્કરણ લોકસભામાં રજૂ કરવામાં આવશે. આ નવા બિલમાં કરદાતાઓ માટે ટેક્સ રિફંડ, ડિવિડન્ડ કપાત અને બિન-લાભકારી સંસ્થાઓને મળતા દાન પર રાહત જેવી મહત્વની જોગવાઈઓનો સમાવેશ થવાની શક્યતા છે. આ ફેરફારોનો હેતુ કર કાયદાને વધુ સરળ અને અસરકારક બનાવવાનો છે.