13 ઓગસ્ટ, 2025: બિહારમાં મતદાર યાદીઓના 'સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR)' પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન એક રસપ્રદ ઘટના બની. સુપ્રીમ કોર્ટના ભાવિ ચીફ જસ્ટિસ (CJI) સૂર્યકાંતે વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક મનુ સિંઘવીને અટકાવીને કહ્યું, "બિહારને આ રીતે રજૂ ન કરો." આ ટિપ્પણીએ કોર્ટરૂમમાં સૌનું ધ્યાન ખેંચ્યું હતું.

ચૂંટણી પંચે બિહારમાં મતદાર યાદીઓનું સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) કરવાનો નિર્ણય લીધો હતો. આ પ્રક્રિયામાં, મતદારોને તેમના દસ્તાવેજોની ચકાસણી કરાવવાની જરૂર હતી. અરજદારો દ્વારા આ પ્રક્રિયાને 'મતદાર વિરોધી' અને લોકોને બાકાત રાખવા માટેનું પગલું ગણાવીને સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકારવામાં આવી હતી.

અરજદારોના વકીલ અભિષેક મનુ સિંઘવીએ દલીલ કરી હતી કે SIR હેઠળ 11 દસ્તાવેજોની યાદી હોવા છતાં, બિહારની મોટાભાગની ગ્રામીણ અને ગરીબ વસ્તી પાસે આમાંથી ઘણા દસ્તાવેજો ઉપલબ્ધ નથી, જેમ કે પાસપોર્ટ. તેમણે કહ્યું કે રાજ્યમાં માત્ર 1-2% લોકો પાસે જ પાસપોર્ટ છે, જે દર્શાવે છે કે આ પ્રક્રિયા સમાવેશી નથી.

જસ્ટિસ સૂર્યકાંત, જેઓ દેશના ભાવિ CJI છે, તેમણે સિંઘવીની આ દલીલનો પ્રતિવાદ કર્યો. તેમણે કહ્યું કે, "બિહારને આ રીતે રજૂ ન કરો." તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે, "અખિલ ભારતીય સેવાઓના સંદર્ભમાં, સૌથી વધુ પ્રતિનિધિત્વ આ રાજ્યમાંથી છે. મોટાભાગના IAS, IPS, IFS અધિકારીઓ અહીંના છે. જો યુવા વસ્તી પ્રેરિત ન હોય, તો આ થઈ શકે નહીં." આ ટિપ્પણી દ્વારા તેમણે બિહારની યુવા પ્રતિભા અને પ્રગતિશીલ ઓળખ પર ભાર મૂક્યો.

સુપ્રીમ કોર્ટે પણ ચૂંટણી પંચના નિર્ણયને ટેકો આપતા કહ્યું કે SIR પ્રક્રિયામાં 11 દસ્તાવેજોની યાદી એ મતદાર-મૈત્રીપૂર્ણ છે, કારણ કે અગાઉની પ્રક્રિયામાં માત્ર સાત દસ્તાવેજો હતા. કોર્ટે જણાવ્યું કે આધાર કાર્ડ ફરજિયાત નથી, પરંતુ અન્ય દસ્તાવેજો પણ માન્ય છે, જે સમાવેશકતા દર્શાવે છે.

આ સુનાવણીમાં સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું કે મતદાર યાદીમાં નામ ઉમેરવા કે દૂર કરવાનો અધિકાર ચૂંટણી પંચનો છે અને આ વિવાદ મોટે ભાગે "વિશ્વાસના અભાવનો મુદ્દો" છે. આ કેસની સુનાવણી હજી ચાલુ છે, પરંતુ જસ્ટિસ સૂર્યકાંતની ટિપ્પણીએ બિહારની છબી અને તેની યુવા શક્તિ પર સકારાત્મક પ્રકાશ પાડ્યો છે.