છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
હે...હવે શરીરની ગંધથી બિમારી જાણી શકાશે
કયા રોગમાં આવે છે કેવી ગંધ ? સંશોધનધકોએ શોધી કાઢયું
નવી દિલ્હી, તા.૧૯: શરીરની ગંધ ફક્ત પરસેવા અથવા સ્વચ્છતા સાથે સંકળાયેલી છે. પરંતુ નવીનતમ વૈજ્ઞાનિક સંશોધન કહે છે કે માનવ શરીરમાંથી આવતી ગંધ પણ આપણા સ્વાસ્થ્યનું એક મોટું રહસ્ય ખોલી શકે છે. વિવિધ અભ્યાસોએ સાબિત કર્યું છે કે પાર્કિન્સન, મેલેરિયા અને કેન્સર જેવા રોગો શરીરની ગંધથી પણ શોધી શકાય છે. ચાલો જાણીએ કેવી રીતે?
પાર્કિન્સનની સ્મોલ સિગ્નેચર
પાર્કિન્સન અત્યાર સુધીના સૌથી મુશ્કેલ રોગોમાંનો એક માનવામાં આવે છે કારણ કે તેનું પ્રારંભિક નિદાન ખૂબ જ મુશ્કેલ છે, પરંતુ માન્ચેસ્ટર યુનિવર્સિટીના વૈજ્ઞાનિકોએ એક મોટી શોધ કરી છે. તેઓએ માસ સ્પેક્ટ્રોમેટ્રીનો ઉપયોગ કરીને પાર્કિન્સનના દર્દીઓની ત્વચામાંથી સીબમનું વિશ્લેષણ કર્યું.
તેમાં લગભગ ૩૦ આવા અસ્થિર કાર્બનિક સંયોજનો (VOCs) મળી આવ્યા હતા, જે ફક્ત પાર્કિન્સનના દર્દીઓમાં જ હાજર હતા. આમાં ઇકોસેન અને ઓક્ટાડેકેનલ જેવા ખાસ સંયોજનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ શોધ એટલી મહત્વપૂર્ણ છે કે હવે પાર્કિન્સન ફક્ત સ્કિન સ્વેબ ટેસ્ટ દ્વારા ૩ મિનિટમાં શોધી શકાય છે.
બીબીસીએ તેના અહેવાલમાં આ સંશોધન વિશે વાત કરતા વૈજ્ઞાનિક પ્રોફેસર પેર્ડિતા બેરાનને ટાંકીને જણાવ્યું છે. પ્રોફેસર પેર્ડિતાના જણાવ્યા અનુસાર, આ પહેલી વાર છે જ્યારે આપણે કોઈ રોગને તેની ગંધ દ્વારા સંપૂર્ણ ચોકસાઈથી ઓળખી શકીએ છીએ.
વર્ષ ૨૦૧૮ માં કેન્યામાં કરવામાં આવેલા એક અભ્યાસમાં પણ આશ્ચર્યજનક પરિણામો આવ્યા હતા. આમાં ૫૬ બાળકોના પગની ગંધના નમૂના લેવામાં આવ્યા હતા. એવું જાણવા મળ્યું હતું કે મેલેરિયાથી સંક્રમિત બાળકોના શરીરમાંથી હેપ્ટેનલ, ઓક્ટેનલ અને નોનાનલ નામના એલ્ડીહાઇડ્સ મોટી માત્રામાં બહાર આવે છે. આ ગંધ એક પ્રકારની ફળ-ઘાસની ગંધ બનાવે છે જે ખાસ કરીને મચ્છરોને આકર્ષે છે. એટલે કે, આ ગંધ માત્ર રોગનો સંકેત જ નથી આપતી પણ રોગના ફેલાવામાં એક મહત્વપૂર્ણ કડી પણ છે.
વૈજ્ઞાનિકો કુતરા કરતા ઝડપથી કળત્રિમ નાક બનાવી રહ્યા છે : ઘણા આંતરરાષ્ટ્રીય અભ્યાસોમાં એવું પણ બહાર આવ્યું છે કે કુતરા સુંઘવાની ક્ષમતાથી કેન્સર જેવા રોગો શોધી શકે છે. એક સંશોધનમાં, કુતરાઓએ ૯૯% કેસોમાં પ્રોસ્ટેટ કેન્સરને યોગ્ય રીતે ઓળખ્યું છે. હવે MIT વૈજ્ઞાનિક એન્ડ્રેસ મેર્શિનની ટીમે આ આધારે RealNose.ai પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. આમાં, માનવ ઘ્રાણેન્દ્રિય રીસેપ્ટર્સ અને મશીન ર્લનિંગને જોડીને એક કળત્રિમ નાક તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યું છે, જે મનુષ્યો કરતા વધુ સચોટ રીતે ગંધ ઓળખી શકે છે. એક અહેવાલમાં, મેર્શિને કહ્યું છે કે અમારું લક્ષ્ય એ છે કે મશીનનું નાક કૂતરા કરતા વધુ સારું હોવું જોઈએ અને તે સુંઘીને કોઈપણ રોગ વિશે કહી શકે છે.
આ સંશોધન કેવી રીતે ફાયદાકારક રહેશેઃ વૈજ્ઞાનિકોનું આ સંશોધન દર્શાવે છે કે શરીરની ગંધ રોગનો પ્રારંભિક એલાર્મ હોઈ શકે છે. રક્ત પરીક્ષણ વિના અને બાયોપ્સી વિના, નિદાનનો એક નવો રસ્તો ખુલી રહ્યો છે. આવનારા સમયમાં, ડોકટરો ફક્ત તમારી ગંધ દ્વારા જ રોગ શોધી શકે છે. ચાલો જાણીએ કે કયા રોગમાં કયા પ્રકારની ગંધ છે, વૈજ્ઞાનિકોએ શું શોધી કાઢયું છે.
કયા રોગમાં કયા પ્રકારની ગંધ છે?
ડાયાબિટીસ- જો દર્દીના શરીર કે શ્વાસમાંથી સડેલા સફરજન જેવી ગંધ આવે છે, તો તે લોહીમાં કીટોન બોડીઝ વધવાની નિશાની હોઈ શકે છે.
લીવર રોગ- શરીર અને શ્વાસમાંથી સડેલા ઈંડા કે સલ્ફર જેવી ગંધ આવવા લાગે છે.
કિડની ફેલ્યોર-શ્વાસમાંથી માછલી કે એમોનિયા જેવી ગંધ આવે છે.
ટીબી (ક્ષય રોગ)- શ્વાસમાંથી વાસી બીયર જેવી ગંધ આવે છે અને ત્વચામાંથી ભીના કાર્ડબોર્ડ જેવી ગંધ આવે છે.
મેલેરિયા- બાળકોની ત્વચામાંથી મીઠા ઘાસ જેવી ગંધ આવે છે, જે ખાસ કરીને મચ્છરોને આકર્ષે છે.
પાર્કિન્સન રોગ - શરીરમાંથી કસ્તુરી અથવા તીવ્ર, જૂના લાકડા જેવી ગંધ.
(10:30 AM IST)
