કોલકાતા : પશ્ચિમ બંગાળના રાજકારણમાં મનરેગાનો મુદ્દો એક નવો વળાંક લઈ રહ્યો છે. કોલકાતા હાઈકોર્ટે તાજેતરમાં રાજ્યમાં મનરેગા યોજના ફરીથી શરૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, જેને મુખ્યમંત્રી મમતા બેનર્જી માટે ચૂંટણી પહેલાનું 'બ્રહ્માસ્ત્ર' માનવામાં આવી રહ્યું હતું. પરંતુ હવે કેન્દ્ર સરકારે આ આદેશ વિરુદ્ધ સુપ્રીમ કોર્ટનો સંપર્ક કર્યો છે, જેના કારણે આ રાજકીય લડાઈ હવે કોર્ટના મેદાનમાં પહોંચી ગઈ છે.

ગત ૧૯ જુલાઈના રોજ સુનાવણી દરમિયાન, કલકત્તા હાઈકોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ટી.એસ. શિવજ્ઞાનમે કડક ટિપ્પણી કરી હતી. તેમણે કહ્યું હતું કે ભ્રષ્ટાચાર કરનારાઓ સામે કાર્યવાહી થવી જોઈએ, પરંતુ જે કામદારોએ પ્રામાણિકતાથી કામ કર્યું છે તેમને તેમના અધિકારોથી વંચિત કરી શકાય નહીં. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે કેન્દ્ર સરકારને ૧ ઓગસ્ટથી મનરેગા યોજના ફરી શરૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આ નિર્ણયથી મમતા બેનર્જી સરકારને મોટી રાહત મળી હતી, જેઓ છેલ્લા ત્રણ વર્ષથી કેન્દ્ર દ્વારા મનરેગા ભંડોળ રોકી દેવાનો આરોપ લગાવી રહ્યા હતા.

મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી અધિનિયમ (મનરેગા) હેઠળ, ગ્રામીણ પરિવારોને ૧૦૦ દિવસની રોજગારીની ગેરંટી આપવામાં આવે છે. પશ્ચિમ બંગાળમાં આશરે ૩.૪ કરોડ મનરેગા કામદારો છે, જેમના વેતનનો ૯૦ ટકા ખર્ચ કેન્દ્ર સરકાર ઉઠાવે છે. ૨૦૨૧માં, કેન્દ્રીય ગ્રામીણ મંત્રાલય દ્વારા ૬૩ સ્થળોએ તપાસ કરવામાં આવી હતી, જેમાં ૩૧ જગ્યાએ ભંડોળમાં ગેરરીતિઓ મળી હતી. આ પછી જ કેન્દ્રએ ભંડોળ રોકવાનો નિર્ણય લીધો હતો.

મમતા બેનર્જીએ વિધાનસભામાં પણ આ મુદ્દે ભાજપ પર આકરા પ્રહારો કર્યા હતા. તેમણે કહ્યું હતું કે, "કેન્દ્ર સરકારે બંગાળના મનરેગા ભંડોળને ગેરકાયદેસર રીતે રોકી દીધું છે. અન્ય 'ડબલ એન્જિન' રાજ્યોમાં પણ ભ્રષ્ટાચાર થયો હતો, પરંતુ તેમના પૈસા બંધ થયા ન હતા, માત્ર બંગાળના કાયદેસર પૈસા જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા."

હાઈકોર્ટના નિર્ણયથી મમતાને ચૂંટણી પહેલા એક મોટું હથિયાર મળી ગયું હતું, જેનો ઉપયોગ તેઓ ભાજપ વિરુદ્ધ કરી શકે તેમ હતા. પરંતુ કેન્દ્ર સરકારના સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયથી હવે આ આખી લડાઈ એક નવા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આગામી દિવસોમાં, આ રાજકીય અને કાનૂની લડાઈ દિલ્હીથી કોલકાતા અને સર્વોચ્ચ અદાલત સુધી લડવામાં આવશે. આ સંઘર્ષની અસર આગામી ચૂંટણીઓમાં સ્પષ્ટપણે જોવા મળશે, અને કઈ સરકાર સાચી છે તેનો નિર્ણય હવે સુપ્રીમ કોર્ટના હાથમાં છે.