નવી દિલ્હી : ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ફરી એકવાર પોતાની શક્તિથી વિશ્વને આશ્ચર્યચકિત કરવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. ISRO ના ચેરમેન વી. નારાયણને જાહેરાત કરી હતી કે ISRO એક વિશાળ રોકેટ બનાવી રહ્યું છે જે 40 માળની ઇમારત જેટલું ઊંચું હશે. તે 75,000 કિલોગ્રામ (75 ટન) વજનને પૃથ્વીની નીચી ભ્રમણકક્ષામાં લઈ જશે. આ ભારતના અવકાશ કાર્યક્રમ માટે એક ઐતિહાસિક પગલું છે.

હૈદરાબાદમાં ઉસ્માનિયા યુનિવર્સિટીના દીક્ષાંત સમારોહમાં ISROના અધ્યક્ષ વી. નારાયણને આ નવા રોકેટ વિશે જણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે આ રોકેટ એટલું વિશાળ હશે કે તેની ઊંચાઈ 40 માળની ઇમારત જેટલી હશે. આ રોકેટ 75 ટન (75,000 કિગ્રા) વજનના ઉપગ્રહને લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) માં મૂકી શકશે. લો અર્થ ઓર્બિટ એ ભ્રમણકક્ષા છે જે પૃથ્વીથી 600-900 કિમીની ઊંચાઈ પર છે, જ્યાં સંચાર-અવલોકન ઉપગ્રહો મૂકવામાં આવે છે.

હૈદરાબાદમાં ઉસ્માનિયા યુનિવર્સિટીના દીક્ષાંત સમારોહમાં ISROના અધ્યક્ષ વી. નારાયણને આ નવા રોકેટ વિશે જણાવ્યું. તેમણે કહ્યું કે આ રોકેટ એટલું વિશાળ હશે કે તેની ઊંચાઈ 40 માળની ઇમારત જેટલી હશે. આ રોકેટ 75 ટન (75,000 કિગ્રા) વજનના ઉપગ્રહને લો અર્થ ઓર્બિટ (LEO) માં મૂકી શકશે. લો અર્થ ઓર્બિટ એ ભ્રમણકક્ષા છે જે પૃથ્વીથી 600-900 કિમીની ઊંચાઈ પર છે, જ્યાં સંચાર-અવલોકન ઉપગ્રહો મૂકવામાં આવે છે.

નારાયણને તેની સરખામણી ભારતના પહેલા રોકેટ સાથે કરી, જે ડૉ. એ.પી.જે. અબ્દુલ કલામ દ્વારા બનાવવામાં આવ્યું હતું. તે રોકેટ (SLV-3)નું વજન ફક્ત 17 ટન હતું. તે 35 કિલોગ્રામના ઉપગ્રહને ભ્રમણકક્ષામાં લઈ જઈ શકે છે. ISROનું નવું રોકેટ તેના કરતા 2000 ગણું વધુ વજન લઈ જવાની ક્ષમતા ધરાવે છે. આ ભારતના અવકાશ કાર્યક્રમની પ્રગતિ દર્શાવે છે.

NAVIC ઉપગ્રહ: આ ભારતની પોતાની નેવિગેશન સિસ્ટમ છે, જે GPSનો વિકલ્પ છે. તે લશ્કરી અને નાગરિક ઉપયોગ માટે ચોક્કસ સ્થાન અને સમયની માહિતી આપે છે.

N1 રોકેટ: આ ISROનું નવું રોકેટ છે, જેના વિશે હજુ સુધી વધુ માહિતી આપવામાં આવી નથી, પરંતુ તે ભવિષ્યના મિશન માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.

યુએસ કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ: ISRO તેના LVM3 રોકેટ વડે અમેરિકાના 6,500 કિલોગ્રામના બ્લોક-2 બ્લુબર્ડ ઉપગ્રહને ભ્રમણકક્ષામાં મૂકશે. આ ઉપગ્રહ AST સ્પેસમોબાઇલ કંપનીનો છે અને તે અવકાશથી સીધા સ્માર્ટફોનને ઇન્ટરનેટ કનેક્શન આપશે. આ ભારતના આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ સહયોગની મજબૂતાઈ દર્શાવે છે.

ટેકનોલોજી ડેમોન્સ્ટ્રેશન સેટેલાઇટ (TDS): આ ઉપગ્રહ નવી ટેકનોલોજીઓનું પરીક્ષણ કરશે, જે ભવિષ્યના મિશન માટે પાયો નાખશે.

GSAT-7R: આ ભારતીય નૌકાદળ માટે એક લશ્કરી સંચાર ઉપગ્રહ છે, જે હાલના GSAT-7 (રુક્મિણી) ને બદલશે. તે નૌકાદળની સંચાર ક્ષમતાને વધુ મજબૂત બનાવશે.

આ પણ વાંચો: ધારાલીનો વિનાશ કેટલો મોટો હતો... ISRO ની ઉપગ્રહ છબીઓ વિનાશ પહેલા અને પછીના દ્રશ્યો દર્શાવે છે

વિશાળ ક્ષમતા: 75 ટનનો પેલોડ વહન કરવો એ એક મોટી સિદ્ધિ છે. હાલમાં, ISRO નું સૌથી ભારે રોકેટ LVM3 છે, જે 10,000 કિલોગ્રામ સુધીના પેલોડને નીચી પૃથ્વીની ભ્રમણકક્ષામાં લઈ જઈ શકે છે. નવું રોકેટ આના કરતા સાત ગણું વધુ વજન વહન કરશે. સરખામણી માટે, વિશ્વનો સૌથી ભારે વાણિજ્યિક ઉપગ્રહ ગુરુ 3 (9,200 કિલોગ્રામ) છે, જે SpaceX દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો.

સ્વદેશી ટેકનોલોજી: આ રોકેટ ISRO ની સ્વદેશી ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરશે, જે ભારતની આત્મનિર્ભરતા દર્શાવે છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ: 6,500 કિલોગ્રામ વજનના યુએસ ઉપગ્રહનું લોન્ચિંગ અવકાશમાં ભારતની વધતી જતી વિશ્વસનીયતા દર્શાવે છે.

લશ્કરી અને નાગરિક ઉપયોગ: આ રોકેટ લશ્કરી સંદેશાવ્યવહાર, પૃથ્વી નિરીક્ષણ અને નેવિગેશન જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતની તાકાત વધારશે.

પુનઃઉપયોગની શક્યતા: ISRO પહેલેથી જ નેક્સ્ટ જનરેશન લોન્ચ વ્હીકલ (NGLV) પર કામ કરી રહ્યું છે, જેમાં પ્રથમ તબક્કો ફરીથી વાપરી શકાય તેવો હશે. આ નવું રોકેટ પણ આ દિશામાં એક પગલું હોઈ શકે છે.

નારાયણને કહ્યું કે ભારતમાં હાલમાં ભ્રમણકક્ષામાં 55 ઉપગ્રહો છે. આગામી ત્રણથી ચાર વર્ષમાં આ સંખ્યા ત્રણ ગણી થઈ જશે. આનો અર્થ એ થયો કે 2029 સુધીમાં ભારતમાં લગભગ 165 ઉપગ્રહો હશે. આ ઉપગ્રહોનો ઉપયોગ સંદેશાવ્યવહાર, હવામાન, નેવિગેશન અને લશ્કરી જરૂરિયાતો માટે કરવામાં આવશે.