નવી દિલ્હી : આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ની દુનિયામાં એક મોટો ખુલાસો થયો છે. OpenAIના CEO સેમ ઓલ્ટમેને પોતે સ્વીકાર્યું છે કે ચીનના AI ડેવલપર્સ તરફથી વધી રહેલા દબાણને કારણે તેમની કંપનીએ ઓપન-વેઇટ મોડેલ રિલીઝ કરવાનો અસાધારણ નિર્ણય લીધો. આ નિર્ણય ChatGPT 5 ના લોન્ચ પહેલા, ૭ ઓગસ્ટે, લેવામાં આવ્યો હતો.

ચીની સ્પર્ધાએ ઉભો કર્યો ભય
આ વર્ષની શરૂઆતમાં, ચીનની AI કંપની ડીપસીકે (DeepSeek) તેના ઓપન-સોર્સ મોડેલ R1 સાથે AI ક્ષેત્રમાં હલચલ મચાવી દીધી હતી. R1 એ માત્ર ChatGPT અને Gemini જેવા મોડેલો સાથે સ્પર્ધા કરી ન હતી, પરંતુ તે ઓપન-સોર્સ હોવાને કારણે યુઝર્સને ઘણી વધુ સ્વતંત્રતા પણ આપી હતી.

આનાથી OpenAI માં ચિંતા ફેલાઈ. સેમ ઓલ્ટમેને CNBC ને જણાવ્યું કે, "એ સ્પષ્ટ હતું કે જો અમે આમ નહીં કરીએ, તો વિશ્વ મોટાભાગે ચીનના ઓપન-સોર્સ મોડેલો પર નિર્માણ પામશે." તેમણે સ્વીકાર્યું કે આ રિલીઝ પાછળ ચીનના વર્ચસ્વને ટાળવું એક ગંભીર કારણ હતું, જોકે તે એકમાત્ર કારણ નહોતું.

ઓપન-વેઇટ મોડેલ શું છે?

ઘણા લોકો ઓપન-વેઇટ મોડેલને ઓપન-સોર્સ મોડેલ જેવું જ માને છે, પરંતુ તે સમાન નથી.

ઓપન-વેઇટ મોડેલ: આ મોડેલમાં, યુઝર્સને 'વેઇટ'ની ઍક્સેસ મળે છે. 'વેઇટ' એ લાક્ષણિકતાઓ અથવા તત્વો છે જેનો ઉપયોગ AI ને તાલીમ આપવા માટે થાય છે. વિકાસકર્તાઓ આ ભારણો (વેઇટ) જોઈ શકે છે અને સમજી શકે છે કે AI કેવી રીતે ચોક્કસ શબ્દોને વધુ મહત્વ આપે છે. આનાથી તેઓ મોડેલનો સ્થાનિક રીતે ઉપયોગ કરી શકે છે અથવા તેને તેમના પ્રોગ્રામ્સમાં ઉમેરી શકે છે.

ઓપન-સોર્સ મોડેલ: આ મોડેલમાં તાલીમ માટે ઉપયોગમાં લેવાયેલ કોડ અને ડેટા બંને ખુલ્લા હોય છે, જે વધુ સ્વતંત્રતા આપે છે.

OpenAI દ્વારા લોન્ચ કરવામાં આવેલા બે ઓપન-વેઇટ મોડેલ gpt-oss-120b (મોટા ડેટા સિસ્ટમ માટે) અને gpt-oss-20b (લેપટોપ અને ફોન જેવા સામાન્ય હાર્ડવેર માટે) છે. આ પગલું અમેરિકાને ચીનના ઓપન-સોર્સ મોડેલો પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ કરશે, અને AI સ્પર્ધામાં તેની સ્થિતિ મજબૂત બનાવશે.