લખનૌ,તા.૨૧: મફત રાશન યોજનામાં એક મોટી છેતરપિંડી સામે આવી છે. ચકાસણી પ્રક્રિયામાં ૧૦.૭૧ લાખ રેશનકાર્ડ ધારકો અયોગ્‍ય જણાયા. આમાં એવી ૭૧ હજાર મહિલાઓનો સમાવેશ થાય છે, જેઓ સુહાગીન હોવા છતાં પોતાને વિધવા બતાવીને યોજનાનો લાભ લઈ રહી હતી.

આ ઉપરાંત, પાંચ એકરથી વધુ જમીન ધરાવતા ૭.૫૦ લાખ ખેડૂતો અને ૨.૫૦ લાખ આવકવેરા ભરનારાઓને પણ કાર્ડ પર રાશન મળી રહ્યું હતું. ખાદ્ય અને લોજાિસ્‍ટિક્‍સ વિભાગે આ બધાના રાશન કાર્ડ રદ કર્યા છે. હવે તેમના સ્‍થાને, શૂન્‍ય ગરીબી અભિયાન હેઠળ ઓળખાયેલા પરિવારોને મફત રાશનનો લાભ આપવામાં આવી રહ્યો છે.

રાજ્‍યમાં હાલમાં ૩.૬૧ કરોડ રેશનકાર્ડ ધારકો છે. આમાંથી, અંત્‍યોદય કાર્ડ ધારકોને પ્રતિ પરિવાર ૩૫ કિલો અને પાત્ર ઘરગથ્‍થુ કાર્ડ પર પરિવારના દરેક સભ્‍યને દર મહિને પાંચ કિલો આપવામાં આવી રહ્યા છે.

તાજેતરમાં, તત્‍કાલીન મુખ્‍ય સચિવ મનોજ કુમાર સિંહે અયોગ્‍ય રેશનકાર્ડ ધારકોને ઓળખવા અને તેમના સ્‍થાને શૂન્‍ય ગરીબી અભિયાન હેઠળ ઓળખાયેલા પરિવારોના કાર્ડ બનાવવા સૂચનાઓ આપી હતી. ત્‍યારબાદ વિભાગે ચકાસણી માટે ઝુંબેશ શરૂ કરી હતી.

વિભાગે e-KYC, આધાર-સીડિંગ અને અન્‍ય તકનીકી ચકાસણીની મદદથી આવા નકલી લાભાર્થીઓની ઓળખ કરી અને કાર્યવાહી કરી.

ભારત સરકાર દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા આવકવેરા, પીએમ કિસાન સન્‍માન નિધિ વગેરે ડેટાનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્‍યો હતો. આ પછી, વિધવા, આવકવેરા ભરનારા અને અયોગ્‍ય ખેડૂતો તરીકે નોંધાયેલી પરિણીત મહિલાઓની ઓળખ કરવામાં આવી હતી. આ પહેલા પણ, વિભાગે ૯.૫૮ લાખ અયોગ્‍ય લોકોના કાર્ડ રદ કર્યા છે.

પાત્ર લોકોને બાકાત રાખ્‍યા પછી, વિભાગે શૂન્‍ય ગરીબી અભિયાન હેઠળ ઓળખાયેલા બે લાખથી વધુ પરિવારો માટે પાત્ર ઘરગથ્‍થુ અને અંત્‍યોદય રેશન કાર્ડ બનાવ્‍યા છે. અન્‍ય પરિવારોને રેશન કાર્ડ આપવાની પ્રક્રિયા પણ ચાલી રહી છે.

બીજી તરફ, જે મહિલાઓના રેશન કાર્ડ રદ કરવામાં આવ્‍યા છે તેઓ પણ નિરાધાર વિધવા પેન્‍શન યોજનાનો લાભ લઈ રહી હતી. છેતરપિંડી કર્યા પછી, તેમનું પેન્‍શન પણ બંધ કરી દેવામાં આવ્‍યું છે.

ફૂડ અને લોજાિસ્‍ટિક્‍સ કમિશનર ભૂપેન્‍દ્ર એસ. ચૌધરીએ જણાવ્‍યું હતું કે ચકાસણી પ્રક્રિયામાં અયોગ્‍ય જણાતાં રેશન કાર્ડ રદ કરવાની કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે. વિભાગ કાર્ડ પર નોંધાયેલા દરેક એકમ માટે આધાર સીડિંગ કરાવી રહ્યું છે, આ કાર્ય લગભગ પૂર્ણ થવાનું છે.