ભારતની મુલાકાત લીધા બાદ ચીનના વિદેશ મંત્રી વાંગ યી સીધા પાકિસ્તાન પહોંચ્યા. આ મુલાકાત રાજદ્વારી વર્તુળોમાં ભારે ચર્ચાનો વિષય બની છે, કારણ કે ચીનનો 'સદાબહાર મિત્ર' પાકિસ્તાન હવે અમેરિકા સાથે પણ નિકટતા વધારી રહ્યું છે. વાંગ યીએ પાકિસ્તાનના નાયબ વડાપ્રધાન ઇશાક ડાર સાથે CPEC 2.0, અફઘાનિસ્તાન અને પ્રાદેશિક સંતુલન જેવા મહત્વના મુદ્દાઓ પર વાત કરી.

ચીનની ચિંતાનું કારણ
ચીન અને પાકિસ્તાન એકબીજાને 'સર્વ-હવામાન મિત્રો' ગણાવે છે. પરંતુ, તાજેતરના સમયમાં પાકિસ્તાને અમેરિકા તરફ ફરીને ચીનને ચિંતામાં મૂક્યું છે. ચીન માટે આ સ્થિતિ શા માટે તણાવપૂર્ણ છે, તેના કેટલાક મુખ્ય કારણો:

1. CPEC પર અસર: ચીન-પાકિસ્તાન આર્થિક કોરિડોર (CPEC) ચીનનું સૌથી મોટું વ્યૂહાત્મક રોકાણ છે. જો પાકિસ્તાન અમેરિકાની નજીક જશે, તો ચીનને ડર છે કે CPEC પ્રોજેક્ટ્સને ઓછી પ્રાધાન્યતા મળશે.
2. સુરક્ષા સંતુલન: જો પાકિસ્તાન અમેરિકા પાસેથી સંરક્ષણ સહાય લેવાનું શરૂ કરશે, તો ચીનની 'સર્વ-હવામાન મિત્રતા' નબળી પડી શકે છે.
3. અફઘાનિસ્તાન પર પકડ: ચીન અફઘાનિસ્તાનને CPEC સાથે જોડીને પ્રાદેશિક સ્થિરતામાં પોતાનો પ્રભાવ વધારવા માંગે છે. અમેરિકા અને પાકિસ્તાનની નિકટતા આ યોજનાને નબળી બનાવી શકે છે.
4. નાણાકીય પ્રભાવ: પાકિસ્તાન IMF અને વર્લ્ડ બેંક જેવી યુએસ-પ્રભાવિત સંસ્થાઓ પર નિર્ભર છે. જો અમેરિકા પાકિસ્તાનને નાણાકીય સહાય વધારશે, તો ચીનની નાણાકીય પકડ નબળી પડશે.

ભારત માટે શું છે સંકેત?
વાંગ યીએ દાવો કર્યો કે ચીન-પાકિસ્તાન ભાગીદારી કોઈ ત્રીજા પક્ષ વિરુદ્ધ નથી, પરંતુ તેના ભારત માટે ઘણા સંકેતો છે:

* વ્યૂહાત્મક પડકાર: ચીન-પાકિસ્તાનની વધતી નિકટતા, ખાસ કરીને સરહદ અને આતંકવાદના મુદ્દા પર, ભારત માટે એક વ્યૂહાત્મક પડકાર રહેશે.
* CPECનું વિસ્તરણ: CPEC 2.0નું અફઘાનિસ્તાન સુધીનું વિસ્તરણ ભારતને મધ્ય એશિયા સાથેના જોડાણથી દૂર કરી શકે છે.
* રાજદ્વારી દબાણ: ચીન પોતાની મિત્રતાને પ્રાદેશિક શાંતિ માટે જરૂરી બતાવી રહ્યું છે, જે ભારતના રાજદ્વારી વલણ પર દબાણ લાવી શકે છે.

આ મુલાકાત દર્શાવે છે કે ચીન પાકિસ્તાન સાથેના તેના સંબંધોને મજબૂત રાખવા માટે પ્રયાસ કરી રહ્યું છે, જ્યારે પાકિસ્તાન પણ અમેરિકા અને ચીન બંને સાથે સંતુલન જાળવવાની રમત રમી રહ્યું છે. આ બદલાતા સમીકરણો પર ભારતની નજર રહેશે.