ટોક્યો  : જાપાને ઉર્જા ક્ષેત્રે એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી છે. 2025ના પ્રથમ છ મહિનામાં, જાપાનમાં અશ્મિભૂત ઇંધણમાંથી ઉત્પન્ન થતી વીજળીનો હિસ્સો 60% થી પણ ઓછો રહ્યો, જે એક નવો રેકોર્ડ છે. આ ઘટના જાપાનના સ્વચ્છ ઉર્જા સંક્રમણની ગતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન દર્શાવે છે.
 
શું કહે છે આ આંકડા?
એમ્બરના ડેટા મુજબ, જાપાનના વીજળી ઉત્પાદનમાં અશ્મિભૂત ઇંધણનો હિસ્સો સતત ઘટી રહ્યો છે. જાન્યુઆરીથી જૂન 2025 દરમિયાન, સ્વચ્છ ઉર્જા સ્ત્રોતો - ખાસ કરીને સૌર અને પરમાણુ ઉર્જા - એ કુલ વીજળીના મોટા ભાગનું ઉત્પાદન કર્યું. આ દાયકામાં સ્વચ્છ ઉર્જાના ઉત્પાદનમાં વૃદ્ધિ અશ્મિભૂત ઇંધણના ઉપયોગના ઘટાડા કરતાં વધુ ઝડપી છે.
 
સ્વચ્છ ઉર્જાનો ઉદય

• સૌર ઉર્જા: 2010 થી અત્યાર સુધીમાં, જાપાનમાં સૌર ઉર્જાનું ઉત્પાદન 25 ગણું વધ્યું છે.

• પવન અને બાયોએનર્જી: આ સ્ત્રોતોમાંથી ઉત્પાદન પણ બમણાથી વધુ થઈ ગયું છે.

• પરમાણુ ઉર્જા: 2011ના ફુકુશિમા દુર્ઘટના બાદ પરમાણુ ઉર્જાનું ઉત્પાદન ઘટી ગયું હતું, પરંતુ હવે ધીમે ધીમે રિએક્ટર્સ ફરીથી કાર્યરત થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે આ ક્ષેત્રમાં પણ સુધારો જોવા મળી રહ્યો છે.

આ બધા પરિબળોને કારણે, 2024માં કુલ વીજળી મિશ્રણમાં સ્વચ્છ ઉર્જાનો હિસ્સો વધીને 31% થયો, જે 2012માં માત્ર 12% હતો. 2025ના પ્રથમ છ મહિનામાં તો આ આંકડો 41% સુધી પહોંચી ગયો છે.
 
અશ્મિભૂત ઇંધણનો ઘટાડો
સ્વચ્છ ઉર્જાનો વધારો થવાથી જાપાનની ઉપયોગિતાઓએ અશ્મિભૂત ઇંધણનો ઉપયોગ ઓછો કર્યો છે. ખાસ કરીને, કુદરતી ગેસના ઊંચા ભાવને કારણે જાન્યુઆરીથી જૂન 2025 દરમિયાન ગેસમાંથી ઉત્પન્ન થતી વીજળીનું ઉત્પાદન ઓછામાં ઓછું 2019 પછીના સૌથી નીચા સ્તરે હતું.

જો આ ગતિ જાળવી રાખવામાં આવે, તો 2033 સુધીમાં જાપાનમાં સ્વચ્છ વીજળીનું ઉત્પાદન અશ્મિભૂત ઇંધણ આધારિત વીજળીને પણ પાછળ છોડી દેશે. આ જાપાનના 2030 સુધીમાં ગ્રીનહાઉસ ગેસ ઉત્સર્જનને 2013ના સ્તરથી 46% ઘટાડવાના લક્ષ્ય માટે એક મોટું પગલું છે. આ ઘટના વૈશ્વિક ઉર્જા બજાર અને ખાસ કરીને અશ્મિભૂત ઇંધણ નિકાસકારો માટે ચિંતાનો વિષય બનશે.