નવી દિલ્હી :ઓગસ્ટ મહિનો તેના છેલ્લા અઠવાડિયામાં છે અને હજુ પણ દેશના ઘણા રાજ્યો સતત વરસાદ, પૂર અને ભૂસ્ખલન જેવી કુદરતી આફતોનો સામનો કરી રહ્યા છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં સતત વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન અને અચાનક પૂરને કારણે ઘણી તબાહી મચી ગઈ છે. લગભગ 700 રસ્તાઓ બંધ થઈ ગયા છે. પડોશી રાજ્ય જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં વરસાદે તબાહી મચાવી છે. ભારે અને સતત વરસાદને કારણે આ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ, ખાસ કરીને જમ્મુ ક્ષેત્રમાં ઘણું નુકસાન થયું છે અને જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે. જમ્મુ ક્ષેત્રમાં વૈષ્ણો દેવી મંદિર તરફ જતા માર્ગ પર ભૂસ્ખલન થયું હતું, જેમાં ઓછામાં ઓછા 10 લોકોએ જીવ ગુમાવ્યા હતા અને ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા. આજે મંગળવારે જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં વરસાદ સંબંધિત ઘટનાઓમાં ઓછામાં ઓછા 14 લોકો માર્યા ગયા હતા.

રાજધાની દિલ્હી હજુ પણ વરસાદથી પરેશાન છે અને રાષ્ટ્રીય રાજધાનીમાં આ વર્ષે ઓગસ્ટમાં સૌથી વધુ વરસાદ પડ્યો છે. રાજસ્થાન, પંજાબ અને લદ્દાખ પણ વરસાદથી પરેશાન છે. ઉત્તર પ્રદેશના ઘણા શહેરોમાં પણ મંગળવારે ભારે વરસાદ પડ્યો હતો. ગાઝિયાબાદ અને નોઈડા સહિત ઘણા શહેરોમાં વરસાદ પડ્યો હતો

 

હિમાચલ પ્રદેશના ઘણા સ્થળોએ સતત ભારે વરસાદને કારણે ભૂસ્ખલન અને અચાનક પૂર આવ્યું, જેના કારણે ઘણી દુકાનો ધોવાઈ ગઈ, ઇમારતો ધરાશાયી થઈ ગઈ, એટલું જ નહીં, હાઇવે સાથેનો સંપર્ક પણ તૂટી ગયો. ઘણા રહેણાંક વિસ્તારો પણ ડૂબી ગયા. જોકે, અધિકારીઓનું કહેવું છે કે સોમવાર રાતથી બનેલી કોઈપણ ઘટનામાં કોઈના મોત થયાના કોઈ અહેવાલ નથી.

રાજ્ય ઇમરજન્સી ઓપરેશન્સ સેન્ટર (SEOC) કહે છે કે મંગળવાર સવાર સુધી રાજ્યમાં કુલ 690 રસ્તાઓ બંધ હતા. તેના અનુસાર, બંધ રસ્તાઓમાંથી 320 એકલા મંડી જિલ્લામાં અને 132 કુલ્લુમાં છે. હવામાન વિભાગે કાંગરા, ચંબા અને મંડી જિલ્લામાં ભારેથી અતિ ભારે વરસાદની 'રેડ એલર્ટ' ચેતવણી જારી કરી છે. આ સાથે, શુક્રવારે મંડી, શિમલા, સોલન અને સિરમૌર જિલ્લામાં અલગ અલગ સ્થળોએ ભારે વરસાદ માટે 'નારંગી' ચેતવણી પણ જારી કરવામાં આવી છે, જ્યારે શનિવારે કાંગરા, કુલ્લુ, મંડી અને શિમલા જિલ્લામાં ભારે વરસાદની શક્યતા છે.

મંગળવારે સવારે કુલ્લુ જિલ્લાના મનાલીમાં બિયાસ નદીનો જોરદાર પ્રવાહ એક બહુમાળી હોટલ અને 4 દુકાનોને તણાઈ ગયો હતો. નદીમાં પાણી વધવાને કારણે મનાલીના આલુ મેદાનમાં પાણી ઘૂસી ગયા હતા. ઉપરાંત, ચંદીગઢ અને મનાલીને જોડતા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગને ઘણી જગ્યાએ નુકસાન થયું હતું. ભારે વરસાદને કારણે ઓવરફ્લો થયેલી બિયાસ નદીના પાણીમાં મનાલી-લેહ હાઇવેનો લગભગ 200 મીટરનો ભાગ ધોવાઈ ગયો હતો, જેના કારણે રસ્તો બંધ થઈ ગયો હતો અને ઘણા પ્રવાસીઓ ફસાયા હતા.

કુલ્લુ શહેરની પણ આવી જ હાલત છે, આ શહેરને જોડતા મનાલીના જમણી બાજુના રસ્તા પર પણ પરિસ્થિતિ ગંભીર છે. નેશનલ હાઇવેનો એક ભાગ ધોવાઈ ગયો હતો જ્યારે મનાલીથી બુરુઆ જવાનો રસ્તો પણ જૂની મનાલી પાસે ધોવાઈ ગયો હતો. મંગળવારે લાર્ગી ડેમમાંથી 20,000 ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવ્યા બાદ બિયાસ નદીના પાણીનું સ્તર વધુ વધ્યું હતું.

SEOC મુજબ, 20 જૂનથી 25 ઓગસ્ટ દરમિયાન હિમાચલમાં વરસાદ સંબંધિત વિવિધ ઘટનાઓમાં ઓછામાં ઓછા 156 લોકો મૃત્યુ પામ્યા છે અને 38 લોકો ગુમ થયા છે. SEOC ડેટા દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં અચાનક પૂરની 78 ઘટનાઓ બની છે. જ્યારે વાદળ ફાટવાની 41 ઘટનાઓ અને 82 મોટા ભૂસ્ખલનની ઘટનાઓ બની છે. આ કારણોસર, રાજ્યને 2,394 કરોડ રૂપિયાનું નુકસાન થયું છે.

જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં, ખાસ કરીને જમ્મુ ક્ષેત્રમાં વરસાદ સતત તબાહી મચાવી રહ્યો છે. જમ્મુ ક્ષેત્રમાં ભારે વરસાદને ધ્યાનમાં રાખીને, ઉત્તર રેલ્વેએ આજે કટરા, ઉધમપુર અને જમ્મુ રેલ્વે સ્ટેશનો પર જતી અને જતી 18 ટ્રેનો રદ કરી દીધી છે. સોમવાર રાતથી જમ્મુ ક્ષેત્રમાં સતત વરસાદને દાયકાઓનો સૌથી ભારે વરસાદ કહેવામાં આવી રહ્યો છે, જેમાં પુલોને નુકસાન થયું છે, રોડ કનેક્ટિવિટી પણ ખોરવાઈ ગઈ છે. નુકસાન વચ્ચે, લોકોને સુરક્ષિત વિસ્તારોમાં જવાની ફરજ પડી રહી છે.

ભારે વરસાદ વચ્ચે કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ન બને તે માટે સાવચેતીના પગલા રૂપે જમ્મુમાં અધિકારીઓએ રાત્રિના સમયે લોકોની અવરજવર પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. જમ્મુ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ રાકેશ મિન્હાસે ભારતીય નાગરિક સુરક્ષા સંહિતા (BNSS) ની કલમ 163 હેઠળ આ આદેશ જારી કર્યો છે.

દરમિયાન, જમ્મુ અને કાશ્મીરના મુખ્યમંત્રી ઓમર અબ્દુલ્લાએ આજે કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહ સાથે વાત કરી અને તેમને જમ્મુ ક્ષેત્રમાં ગંભીર પૂરની સ્થિતિ વિશે માહિતી આપી. સીએમ અબ્દુલ્લાએ સોશિયલ મીડિયા પર કહ્યું, 'અમિત શાહ સાથે ફોન પર વાત કરી અને તેમને જમ્મુ અને કાશ્મીર, ખાસ કરીને જમ્મુની પરિસ્થિતિ વિશે માહિતી આપી, જ્યાં ભારે અને સતત વરસાદને કારણે ઘણું નુકસાન થયું છે. જનજીવન પ્રભાવિત થયું છે.'

સતત ભારે વરસાદને કારણે, સમગ્ર જમ્મુ પ્રદેશમાં પાણી ભરાઈ ગયા હતા અને ઘણી જગ્યાએ ભૂસ્ખલન થયું હતું. આ ઘટનામાં ઓછામાં ઓછા 14 લોકોનાં મોત થયા હતા, જેમાં રિયાસી જિલ્લાના ત્રિકુટા પહાડીઓ પર સ્થિત માતા વૈષ્ણો દેવી માર્ગ પર જઈ રહેલા 10 યાત્રાળુઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, ઘણા લોકો ઘાયલ પણ થયા છે. ઘણા લોકો ફસાયેલા હોવાની આશંકા છે. સીએમ અબ્દુલ્લાએ પોતાની એક પોસ્ટમાં માતા વૈષ્ણો દેવી મંદિર નજીક ભૂસ્ખલનમાં માર્યા ગયેલા લોકોના પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના પણ વ્યક્ત કરી હતી.

અચાનક આવેલા પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે વૈષ્ણોદેવી મંદિરની યાત્રા સ્થગિત થઈ ગઈ, પરંતુ કાશ્મીર ખીણમાં માળખાગત સુવિધાઓને પણ વ્યાપક નુકસાન થયું, પુલ તૂટી પડ્યા, મોબાઇલ ટાવર અને વીજળીના થાંભલા ડાળીઓની જેમ તૂટી ગયા. પ્રદેશના મોટા ભાગોમાં ટેલિકોમ્યુનિકેશન સેવાઓ ખોરવાઈ ગઈ, જેના કારણે લાખો લોકો સંપર્ક વિના રહી ગયા. જમ્મુ-શ્રીનગર અને કિશ્તવાર-ડોડા રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો પર ટ્રાફિક સ્થગિત કરવામાં આવ્યો.

આજે માતા વૈષ્ણો દેવી પાસે એક અકસ્માત થયો છે. મુઝફ્ફરનગરના એક જ પરિવારના પાંચ લોકો ગંભીર રીતે ઘાયલ થયા છે. યુપીના મંત્રી કપિલ દેવ અગ્રવાલે પીડિત પરિવારના ઘરે મુલાકાત લીધી અને તેમની તબિયત પૂછી. આ પરિવાર નગર કોતવાલી વિસ્તારના રામલીલા ટીલ્લાનો રહેવાસી છે.

 

આ વર્ષે, ઓગસ્ટ મહિનો રાષ્ટ્રીય રાજધાની દિલ્હીમાં સૌથી વધુ વરસાદી મહિનો સાબિત થયો છે. પહેલા 26 દિવસમાં સામાન્ય વરસાદના 60% વરસાદ થઈ ગયો છે. દિલ્હીમાં આજે પણ વરસાદ ચાલુ રહ્યો, જેના કારણે ઘણી જગ્યાએ પાણી ભરાઈ ગયા અને ટ્રાફિક જામ થઈ ગયો.

ભારતીય હવામાન વિભાગના ડેટા અનુસાર, ઓગસ્ટમાં સામાન્ય માસિક સરેરાશ વરસાદ 200.8 મીમી હોય છે, જ્યારે આ મહિનામાં અત્યાર સુધીમાં 321.4 મીમી વરસાદ નોંધાઈ ચૂક્યો છે, જે સામાન્ય કરતા લગભગ 60 ટકા વધુ છે. ગયા વર્ષે, દિલ્હીમાં ઓગસ્ટમાં કુલ 390.3 મીમી વરસાદ પડ્યો હતો, જે લાંબા ગાળાના સરેરાશ કરતા 67 ટકા વધુ હતો. ગયા વર્ષે, ઓગસ્ટમાં સૌથી વધુ વરસાદ 30 ઓગસ્ટના રોજ નોંધાયો હતો. ડેટા અનુસાર, દિલ્હીમાં જૂનમાં સામાન્ય કરતા ત્રણ ગણો વધુ વરસાદ (243.3 મીમી) અને જુલાઈમાં લગભગ સામાન્ય વરસાદ (203.7 મીમી) પડ્યો હતો. અત્યાર સુધીમાં, આ મહિનામાં 12 દિવસ વરસાદ પડ્યો છે.

બીજી તરફ, દિલ્હીમાં વાર્ષિક સરેરાશ કરતાં વધુ વરસાદ પડી ચૂક્યો છે. જૂનના અંતમાં ચોમાસું દિલ્હીમાં પહોંચ્યું હતું અને ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં ૭૦૦ મીમીથી વધુ વરસાદ પડ્યો છે, જે તેના વાર્ષિક ૭૭૪.૪ મીમી વરસાદની નજીક પહોંચી ગયો છે.

 

જમ્મુ-કાશ્મીર અને હિમાચલની જેમ, પડોશી રાજ્ય પંજાબ પણ વરસાદથી પરેશાન છે. છેલ્લા બે દિવસથી પંજાબના વિવિધ ભાગોમાં સતત વરસાદને કારણે, કપૂરથલા જિલ્લામાં પૂરની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ છે. ફિરોઝપુરમાં, લોકોએ ખાસ કરીને નદી કિનારે આવેલા ગામડાઓ ખાલી કરાવવાનું શરૂ કરી દીધું છે. પોંગ અને ભાખરા ડેમમાંથી વધારાનું પાણી છોડવા અને ભારે વરસાદને કારણે, સતલજ, બિયાસ અને રાવી નદીઓ સહિત મોસમી નદીઓ અને નાળાઓનું પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી રહ્યું છે.

મંગળવારે સતત વરસાદ અને વહેતી બિયાસ નદીને કારણે કપૂરથલાના ઘણા ગામોમાં પૂરની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ ગઈ હતી, જેના કારણે ખેતીની જમીન મોટા પાયે ડૂબી ગઈ હતી. ફિરોઝપુરમાં વરસાદને કારણે હરિકેથી હુસૈનીવાલા સુધી પાણીનું સ્તર વધી ગયું છે, જેના કારણે પૂરની શક્યતા વધી ગઈ છે. પૂરને ધ્યાનમાં રાખીને, લોકોએ પોતાનો સામાન છત પર રાખવાનું શરૂ કરી દીધું છે. છેલ્લા 2 દિવસમાં, આ સરહદી જિલ્લામાં 45 મીમી વરસાદ નોંધાયો છે.