નવી દિલ્‍હી,તા.૨૭: આ વર્ષે સ્‍વદેશી ગણેશોત્‍સવ મોટા પાયે ઉજવવામાં આવી રહ્યો છે. કોન્‍ફેડરેશન ઓફ ઓલ ઈન્‍ડિયા ટ્રેડર્સ (CAT) ના રાષ્ટ્રીય મંત્રી અને ઓલ ઈન્‍ડિયા એડિબલ ઓઈલ ટ્રેડર્સ ફેડરેશનના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ શંકર ઠક્કરે જણાવ્‍યું હતું કે આ વર્ષે રૂ.૨૮,૦૦૦ કરોડથી વધુનો ધંધો થવાની અપેક્ષા છે. આ વર્ષે વેપારીઓએ વિદેશી ઉત્‍પાદનોનો સંપૂર્ણપણે ત્‍યાગ કર્યો છે અને સ્‍વદેશી વસ્‍તુઓને પ્રાથમિકતા આપી છે. ગ્રાહકોને સ્‍વદેશી વસ્‍તુઓનો ઉપયોગ કરવા માટે પણ પ્રોત્‍સાહિત કરવામાં આવી રહ્યા છે.

CAT ના રાષ્ટ્રીય મહાસચિવ અને દિલ્‍હી ચાંદની ચોકના ભાજપના સાંસદ પ્રવીણ ખંડેલવાલે જણાવ્‍યું હતું કે ગણેશ ચતુર્થી મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, ગુજરાત, આંધ્રપ્રદેશ, તેલંગાણા, મધ્‍યપ્રદેશ, તમિલનાડુ અને ગોવા જેવા રાજ્‍યોમાં મોટી આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ તરફ દોરી જાય છે, જે ભારતીય સનાતન અર્થતંત્રનું મહત્‍વ દર્શાવે છે. CAT ના રાષ્ટ્રીય પ્રમુખ બીસી ભારતીયાએ જણાવ્‍યું હતું કે આ વર્ષે દેશભરમાં ૨ લાખથી વધુ ગણેશ પંડાલો બનાવવામાં આવશે. મહારાષ્ટ્રમાં સૌથી વધુ (૭ લાખ), કર્ણાટકમાં ૫ લાખ, આંધ્ર, તેલંગાણા, મધ્‍યપ્રદેશમાં ૨ લાખ, ગુજરાતમાં ૧ લાખ અને બાકીના ભારતમાં ૨ લાખ પંડાલો બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. જો દરેક પંડાલનો ન્‍યૂનતમ ખર્ચ રૂ.૫૦,૦૦૦ ગણવામાં આવે, તો ફક્‍ત પંડાલો પર ખર્ચ થતો કુલ ખર્ચ રૂ.૧૦,૫૦૦ કરોડથી વધુ થાય છે.

કાચા માલના વધતા ભાવને કારણે, ગણેશ મૂર્તિઓનો વ્‍યવસાય રૂ.૬૦૦ કરોડથી વધુ છે. પૂજા સામગ્રી, ખાસ કરીને ફૂલો, માળા, નારિયેળ, ફળો, ધૂપ વગેરે, રૂ.૫૦૦ કરોડથી વધુની કિંમતની છે. ગણપતિ બાપ્‍પાને પ્રિય મોદક લાડુ અને અન્‍ય મીઠાઈઓ રૂ.૨,૦૦૦ કરોડથી વધુમાં વેચાય છે. દરરોજ પંડાલોમાં કોઈને કોઈ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવે છે જેના માટે કેટરિંગ અને નાસ્‍તા લગભગ રૂ.૩,૦૦૦ કરોડનો ટર્નઓવર કરે છે. પર્યટન અને પરિવહન રૂ.૨,૦૦૦ કરોડથી વધુનું ટર્નઓવર ઉત્‍પન્ન કરે છે. છૂટક અને તહેવાર સંબંધિત વસ્‍તુઓ રૂ.૩,૦૦૦ કરોડ સુધીનું ટર્નઓવર ઉત્‍પન્ન કરે છે.

ગણપતિ પંડાલો હવે આધુનિક બન્‍યા છે. આ માટે ઇવેન્‍ટ મેનેજમેન્‍ટ સેવાઓ ભાડે લેવામાં આવે છે, જે લગભગ રૂ.૫,૦૦૦ કરોડનું ટર્નઓવર ઉત્‍પન્ન કરે છે. કચરા વ્‍યવસ્‍થાપન અને પર્યાવરણીય સેવાઓમાં વધારો, જેમ કે કૃત્રિમ ટાંકીમાં વિસર્જન, સુશોભન સામગ્રીનું રિસાયક્‍લિંગ પણ મોટો ખર્ચ કરે છે. આ ઉપરાંત, ભક્‍તો ગણેશોત્‍સવ પર સોના અને ચાંદીના દાગીના ખરીદે છે અને તેને જાહેર પંડાલોમાં દાન કરે છે. મહારાષ્ટ્રમાં, દરેક વ્‍યક્‍તિ ગણપતિ બાપ્‍પાના દર્શન કરવા માટે એકબીજાના ઘરે જાય છે, જેમાં ગણેશજીની ચાંદીની મૂર્તિઓ અને ચાંદીના સિક્કા પણ ભેટ તરીકે આપવામાં આવે છે, જેના કારણે ઝવેરાતનો વ્‍યવસાય લગભગ ૧૦૦૦ કરોડનો છે.

છેલ્‍લા કેટલાક વર્ષોમાં, ધાર્મિક સ્‍થળોએ ભીડ વધવાને કારણે, ઘણા અકસ્‍માતો થયા છે, જેના કારણે ગણેશ મંડળોનો વીમો શરૂ થયો છે. ઘણા પંડાલોમાં ગણપતિની મૂર્તિઓ પર લાખો રૂપિયાના આભૂષણો પણ મૂકવામાં આવે છે, તેથી કોઈ અનિચ્‍છનીય ઘટનાના ડરથી, ગણપતિ મંડળો તેમના પંડાલોનો વીમો પણ કરાવે છે, જેનાથી વીમા કંપનીઓને ઘણો ધંધો મળે છે. આ વર્ષે ૧૦૦૦ કરોડથી વધુનો વીમા ધંધો થવાની અપેક્ષા છે. શંકર ઠક્કરે જણાવ્‍યું હતું કે આ તહેવારોની મોસમ રક્ષાબંધનથી શરૂ થાય છે અને ગણેશ ચતુર્થી, નવરાત્રી, દશેરા, કરવા ચોથ, દિવાળી, છઠ પૂજા અને લગ્નની મોસમ સુધી ચાલુ રહે છે, જે ભારતીય અર્થતંત્રને ગતિશીલ પ્રવાહ તરફ લઈ જાય છે. જે દર્શાવે છે કે આજે પણ દેશમાં સનાતન અર્થતંત્રની ભૂમિકા ખૂબ જ મજબૂત છે.(૪૦.૧૧)