નવી દિલ્હી : રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘ (RSS)ના ૧૦૦ વર્ષ પૂર્ણ થવાના અવસર પર આરએસએસના વડા મોહન ભાગવતએ દિલ્હીમાં એક કાર્યક્રમને સંબોધિત કરતા કેટલાક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર વાત કરી. તેમણે સ્પષ્ટપણે કહ્યું કે સંઘનો પાયો 'સાત્વિક પ્રેમ' પર આધારિત છે અને અહીં કોઈ વ્યક્તિગત લોભ કે પ્રોત્સાહન માટે કામ કરતું નથી.
 
સંઘનો આધાર: નિઃસ્વાર્થ ભાવના
ભાગવતે જણાવ્યું કે સંઘનો ઉદ્દેશ્ય નિઃસ્વાર્થ ભાવનાથી રાષ્ટ્ર અને વિશ્વના કલ્યાણ માટે કામ કરવાનો છે. તેમણે કહ્યું કે, "જો તમે સંઘમાં આવો છો, તો તમને કંઈ મળશે નહીં, તમારી પાસે જે છે તે પણ જશે." તેમણે સમજાવ્યું કે સ્વયંસેવક આ ભાવના સાથે કામ કરે છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય છે - 'આત્મનો મોક્ષાર્થ જગત હિતયે ચ.' એટલે કે, પોતાના મોક્ષ માટે અને જગતના કલ્યાણ માટે.

ભાગવતે ઉમેર્યું કે કોઈ પણ સ્વૈચ્છિક સંગઠને સંઘ જેટલો વિરોધનો સામનો કર્યો નથી, છતાં સંઘ આજે પણ મજબૂત રીતે ઊભો છે. તેમણે કહ્યું કે હિન્દુ ધર્મનો સાચો સાર સત્ય અને પ્રેમ છે, અને સંઘ આ જ મૂલ્યો પર આધારિત છે.
 
આત્મનિર્ભર ભારત અને 'સ્વદેશી'નો અર્થ
ભાગવતે 'સ્વદેશી'ના ખ્યાલ પર સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું કે તેનો અર્થ આત્મનિર્ભરતા છે, પરંતુ વિશ્વથી અલગ થવાનો નથી. તેમણે કહ્યું કે, "આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર ચાલુ રહેશે, પરંતુ તે કોઈ દબાણ હેઠળ નહીં, પરંતુ 'સ્વૈચ્છિક' હોવો જોઈએ." તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે દેશમાં જે વસ્તુ ઉપલબ્ધ છે તેને આયાત કરવાની જરૂર નથી.

આ ઉપરાંત, તેમણે સમાજમાં વધી રહેલા 'સાત સામાજિક પાપો' પર પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી, જેમાં શ્રમ વગર પૈસા કમાવવા અને સિદ્ધાંતો વગર રાજકારણ કરવાનો સમાવેશ થાય છે.
 
વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર ચિંતા: ત્રીજા વિશ્વયુદ્ધ જેવું વાતાવરણ
ભાગવતે વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ પર પણ ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી. તેમણે કહ્યું કે પ્રથમ અને બીજા વિશ્વયુદ્ધ પછી પણ શાંતિ સ્થપાઈ નથી અને આજે આખું વિશ્વ કટ્ટરતા અને અસહિષ્ણુતાથી ઘેરાયેલું છે.

તેમણે કહ્યું કે ત્રીજું વિશ્વયુદ્ધ કદાચ પાછલા યુદ્ધો જેવું ન હોય, પરંતુ પર્યાવરણ તેટલું જ ખતરનાક છે. તેમણે ચેતવણી આપી કે 'સંસ્કૃતિ રદ કરો (Cancel Culture)' જેવી વિચારધારાઓ સમાજને વિભાજિત કરી રહી છે. તેમણે કહ્યું કે આ પરિસ્થિતિમાંથી બહાર નીકળવાનો એક જ માર્ગ છે - 'સબકા ભલા હો'ની ભારતીય વિચારધારા, જે સમાજને જોડી શકે છે અને શાંતિ સ્થાપિત કરી શકે છે.

ભાગવતે ભાર મૂક્યો કે ધર્મનો અર્થ પૂજા નથી, પરંતુ તે એક માર્ગ છે જે વ્યક્તિને સંતુલન તરફ દોરી જાય છે. તેમણે કહ્યું કે ધર્મમાં કોઈ ધર્માંતરણ નથી. તેમણે આશા વ્યક્ત કરી કે ભારત પોતાની પ્રાચીન વિચારધારા સાથે વિશ્વને યોગ્ય માર્ગ બતાવશે.