<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Thursday, 28th August 2025

ગુજરાતનાં ૪૧% વિદ્યાર્થીઓ લ્‍યે છે ખાનગી ટયુશન

તમામ લેવલના વિદ્યાર્થીઓને શાળા ઉપરાંત લેવું પડે છે ટયુશન પ્રી પ્રાઇમરીથી ધો.૧૨ સુધી ટયુશન લેતા વિદ્યાર્થીઓમાં ગુજરાતનાં ૧૬માં ક્રમે

નવી દિલ્‍હી, તા.૨૮: આ મહિને જાહેર કરાયેલા કેન્‍દ્ર સરકારના એક અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ગુજરાતમાં પૂર્વપ્રપ્રાથમિકથી ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક સ્‍તર સુધીના વિદ્યાર્થીઓમાંથી પાંચમા ભાગના વિદ્યાર્થીઓ ખાનગી કોચિંગ લે છે. ‘કોમ્‍પ્રિહેન્‍સિવ મોડ્‍યુલર સર્વેઃ એજ્‍યુકેશન'નામના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક સ્‍તર (ધોરણ XII) સુધીના તમામ વિદ્યાર્થીઓમાંથી ૨૦.૮% વિદ્યાર્થીઓ ખાનગી કોચિંગ લે છે. આ ભારતની કુલ  સરેરાશ ૨૭% કરતા ઓછી છે.

પૂર્વ-પ્રાથમિકથી ધોરણ XII સુધી ખાનગી કોચિંગ લેનારા વિદ્યાર્થીઓની ટકાવારીમાં ગુજરાત તમામ રાજ્‍યો અને કેન્‍દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ૧૬મા ક્રમે છે. કોચિંગ લેનારા વિદ્યાર્થીઓના ૭૮.૬% સાથે ત્રિપુરા પ્રથમ ક્રમે છે, ત્‍યારબાદ પશ્‍ચિમ બંગાળ (૭૪.૬%) અને ઓડિશા (૫૭.૧%) આવે છે.

મિઝોરમમાં સૌથી ઓછી ટકાવારી છે, જેમાં ૨.૪% વિદ્યાર્થીઓ ખાનગી કોચિંગ લે છે, ત્‍યારબાદ લદ્દાખ (૨.૮%) અને છત્તીસગઢ (૪.૫%) આવે છે.

રાજ્‍યમાં ૩૨,૦૦૦ થી વધુ સરકારી શાળાઓ, લગભગ ૫,૦૦૦ ગ્રાન્‍ટ-ઇન-એઇડ શાળાઓ અને લગભગ ૧૫,૦૦૦ ખાનગી શાળાઓમાં લગભગ ૧.૨ કરોડ વિદ્યાર્થીઓ નોંધાયેલા છે.

રસપ્રદ વાત એ છે કે, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે વાલીઓ પૂર્વ-પ્રાથમિક વર્ગો, જેમ કે જુનિયર કેજી અને સિનિયર કેજીમાં નોંધાયેલા વિદ્યાર્થીઓને પણ ખાનગી ટયુશન માટે મોકલી રહ્યા છે. અહેવાલ મુજબ, રાજ્‍યમાં પૂર્વ-પ્રાથમિક સ્‍તર (૧ થી નીચે) ના ૪.૪% વિદ્યાર્થીઓ ખાનગી કોચિંગનો લાભ લે છે. તેમાં જણાવાયું છે કે ગુજરાતમાં પ્રાથમિક સ્‍તરના ૧૮.૧% વિદ્યાર્થીઓ (૧ થી ૫), મધ્‍યમ સ્‍તરના ૨૧.૫%  વિદ્યાર્થીઓ (૬ થી ૮), માધ્‍યમિક સ્‍તરના ૩૧.૪% વિદ્યાર્થીઓ (૯ અને ૧૦) અને ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક સ્‍તરના ૩૫.૫%  વિદ્યાર્થીઓ (૧ અને ૧૨) ખાનગી ટયુશનનો લાભ લે છે.

શૈક્ષણિક સમુદાયના મતે, ખાનગી ટયુશનનો લાભ લેનારા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્‍યા અનેક પરિબળોનું પરિણામ છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રના લોકો કહે છે કે, તાજેતરમાં, શાળાઓમાં શિક્ષકો વિદ્યાર્થીઓને વિષયો સંપૂર્ણપણે સમજાય તે સુનિશ્‍ચિત કરવાને બદલે અભ્‍યાસક્રમ પૂર્ણ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. ઉપરાંત, વિદ્યાર્થીઓ વચ્‍ચેની સ્‍પર્ધા અને સારા ગુણ મેળવવાના દબાણને કારણે માતાપિતા ખાનગી ટયુશન પસંદ કરે છે. શિક્ષણવિદો કહે છે કે ઘણા કિસ્‍સાઓમાં, કામ કરતા માતાપિતાને તેમના બાળકોના અભ્‍યાસનું નિરીક્ષણ કરવા અને તેમને ખાનગી ટયુશનમાં દાખલ કરવા માટે પૂરતો સમય મળતો નથી.

ગુજરાત રાજ્‍ય શાળા વ્‍યવસ્‍થાપન સંગઠનના અધ્‍યક્ષ ભાસ્‍કર પટેલે જણાવ્‍યું હતું કે રાજ્‍ય સરકારે કેન્‍દ્ર સરકારની માર્ગદર્શિકા લાગુ કરવી જોઈએ કે ૧૪ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓને ટયુશન વર્ગોમાં દાખલ ન કરવા જોઈએ. ‘રાજ્‍ય સરકારે ટયુશન વર્ગોમાં ૧૪ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વિદ્યાર્થીઓને નોંધણી કરાવવા પર સખત પ્રતિબંધ મૂકવો જોઈએ. ઉપરાંત, શિક્ષણ વિભાગે ખાતરી કરવા માટે સક્રિય રહેવાની જરૂર છે કે બધા ટયુશન વર્ગો સુરક્ષિત અભ્‍યાસ વાતાવરણ પૂરું પાડે છે,' તેમણે કહ્યું.

આ અહેવાલમાં ગુજરાતમાં એક શૈક્ષણિક વર્ષ દરમિયાન શાળા દીઠ વિદ્યાર્થી દીઠ સરેરાશ ખર્ચ પણ જાહેર કરવામાં આવ્‍યો છે. પૂર્વ-પ્રાથમિક સ્‍તરે, સહાયિત શાળાઓમાં એક શૈક્ષણિક વર્ષમાં પ્રતિ વિદ્યાર્થી સરેરાશ ખર્ચ રૂ. ૧૫,૭૨૫ અને ખાનગી શાળાઓમાં રૂ. ૨૭,૦૪૯ છે.

પ્રાથમિક સ્‍તરે, ગુજરાતમાં એક શૈક્ષણિક વર્ષમાં પ્રતિ વિદ્યાર્થી સરેરાશ ખર્ચ ૧૭,૨૩૫ રૂપિયા છે, જ્‍યારે ખાનગી શાળાઓમાં આ રકમ ૩૯,૭૬૧ રૂપિયા છે. મધ્‍યમ સ્‍તરે, સહાયિત શાળાઓમાં દરેક વિદ્યાર્થી પર સરેરાશ ૧૫,૯૬૨ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવે છે, જ્‍યારે ખાનગી શાળાઓમાં ૩૬,૪૫૦ રૂપિયા ખર્ચવામાં આવે છે. માધ્‍યમિક સ્‍તરે, સહાયિત શાળાઓમાં એક વિદ્યાર્થી દીઠ સરેરાશ ખર્ચ ૧૪,૮૭૮ રૂપિયા છે, જ્‍યારે ખાનગી શાળાઓમાં તે ૪૦,૦૩૧ રૂપિયા છે. ઉચ્‍ચતર માધ્‍યમિક સ્‍તરે, સહાયિત શાળાઓમાં એક વિદ્યાર્થીનો શૈક્ષણિક વર્ષમાં સરેરાશ ખર્ચ ૨૨,૬૯૪ રૂપિયા અને ખાનગી શાળાઓમાં ૪૯,૪૦૫ રૂપિયા છે, એમ અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

(10:00 AM IST)