બિહાર દેશનું સૌથી ગરીબ રાજ્યઃ ઝારખંડમાં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી વાર્ષિક રૂ.૧ લાખ
ભારતના ઘણા રાજ્યો ખૂબ જ ગરીબ છે અને આમાંના મોટાભાગના ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના રાજ્યો છે
નવી દિલ્હી,તા.૨૮: ભારત વિવિધતાનો દેશ છે. અહીં સામાજિક અને આર્થિક રીતે ઘણી વિવિધતા છે. કેટલાક રાજ્યોમાં ઔદ્યોગિક વિકાસ અન્ય રાજ્યો કરતા વધુ થયો છે અને તેના કારણે આંકડાઓમાં ત્યાંની આર્થિક સ્થિતિ સારી દેખાય છે. જ્યારે અનેક રાજ્યો હજુ પણ મોટાભાગે કૃષિ આધારિત અર્થતંત્ર પર નિર્ભર છે. અને તેથી ત્યાં વધુ આર્થિક વિકાસ થયો નથી.
મલ્ટીડાયમેન્શનલ પોવર્ટી ઇન્ડેક્સ એટલે કે એમપીઆઈ (૨૦૧૯-૨૧)ના રિપોર્ટ અનુસાર બિહાર દેશનું સૌથી ગરીબ રાજ્ય છે. તેનું મુખ્ય કારણ નીચો ઔદ્યોગિકીકરણ દર અને કૃષિ પર વધુ પડતી નિર્ભરતા છે. ભારતના ઘણા રાજ્યો ખૂબ જ ગરીબ છે અને આમાંના મોટાભાગના ઉત્તર અને મધ્ય ભારતના રાજ્યો છે.
બિહાર ભારતનું સૌથી ગરીબ રાજ્ય છે. અહીં ઔદ્યોગિકીકરણ ખૂબ ઓછું છે અને વસ્તી ગીચતા ખૂબ વધારે છે. બિહાર કૃષિ પર ખૂબ જ નિર્ભર છે. આ સાથે દર વર્ષે પૂર, મૂળભૂત સુવિધાઓનો અભાવ અને રોજગારની ઓછી તકો આ રાજ્યની ગરીબીનું મુખ્ય કારણ છે. બિહારમાં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી ૫૯ હજાર રૂપિયા છે.
ઝારખંડ ખનિજોથી ભરપૂર છે. ઝારખંડમાં ગરીબીનું મુખ્ય કારણ ઉદ્યોગોનો અભાવ, વહીવટી નબળાઈ અને માળખાગત સુવિધાઓનો અભાવ છે. ઘણા આદિવાસીઓ આ વિસ્તારમાં રહે છે. અહીંનું શિક્ષણ અને આરોગ્ય સુલભ નથી. આ પણ કેટલાક કારણો છે જે ઝારખંડની સ્થિતિને વધુ ખરાબ કરે છે. અહીં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી વાર્ષિક રૂ. ૧ લાખ છે.
આ પૂર્વોત્તર રાજ્ય તેના પર્વતીય ભૂપ્રદેશ અને દુર્ગમ રસ્તાઓને કારણે પણ પછાત છે. અહીં લગભગ કોઈ ઉદ્યોગ નથી. તેમજ ખેતી પર તેની નિર્ભરતા ખૂબ વધારે છે. રાજ્યમાં કનેક્ટિવિટી પણ સારી નથી. આ જ કારણ છે કે રાજ્યની સ્થિતિ ખૂબ સારી નથી. ૨૦૨૨-૨૩ મુજબ અહીં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી વાર્ષિક રૂ.૧.૩૬ લાખ છે. ઉત્તર પ્રદેશ ભારતનું સૌથી વધુ વસ્તી ધરાવતું રાજ્ય છે. બેરોજગારી તેના પછાત હોવાનું એક મુખ્ય કારણ છે. જો કે, અહીં ઉદ્યોગોનો વિકાસ થઈ રહ્યો છે, પરંતુ તેને વધુ ઝડપી બનાવવાની જરૂર છે. ૨૦૨૨-૨૩ના ડેટા અનુસાર અહીં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી ૯૬ હજાર રૂપિયા છે.
મધ્યપ્રદેશની મોટી વસ્તી હજુ પણ મોટાભાગે ખેતી પર નિર્ભર છે. પરંતુ તે વસ્તી માટે પાણીની પર્યાપ્ત વ્યવસ્થા નથી. વારંવાર દુષ્કાળની સાથે અહીં પૂરતી સિંચાઈ સુવિધા પણ નથી. રાજ્યને વધુ ઝડપી આર્થિક ઉદારીકરણ અને ઉદ્યોગોની જરૂર છે. વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ના ડેટા અનુસાર અહીં પ્રતિ વ્યક્તિ ઞ્ઝભ્ રૂ.૧.૪૦ લાખ છે.
આસામમાં કુદરતી સંસાધનોની કોઈ અછત નથી. પરંતુ પૂર અને નબળા માળખાગત સુવિધાઓ આસામમાં એક મોટી સમસ્યા છે. આ સાથે અહીં ઉદ્યોગોનો વિકાસ પણ પૂરતો નથી. વિકાસ હજુ ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં સંપૂર્ણપણે પહોંચ્યો નથી. વર્ષ ૨૦૨૨-૨૩ના ડેટા અનુસાર, અહીં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી રૂ.૧.૧૨ લાખ છે.
છત્તીસગઢ મધ્યપ્રદેશમાંથી અલગ કરવામાં આવ્યું હતું. અહીં ખનિજોની કોઈ અછત નથી. પરંતુ વિકાસ આદિવાસી સમાજના મોટા ભાગ સુધી સંપૂર્ણપણે પહોંચી શક્યો નથી. નક્સલવાદને કારણે અહીં વિકાસ હજુ સુધી સંપૂર્ણપણે પહોંચી શક્યો નથી. અહીં પ્રતિ વ્યક્તિ જીડીપી રૂ.૧.૩૩ લાખ છે.(૪૦.૨૪)
(11:45 AM IST)
છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય 
