<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 30th August 2025

ભક્‍તો દ્વારા મંદિરને દાનમાં આપવામાં આવેલા પૈસા ફક્‍ત દેવતાના છે : હાઈકોર્ટ

મંદિરના પૈસા સરકારી પૈસા નથી, ફક્‍ત દેવતાનો અધિકાર છે : હાઈકોર્ટે તમિલનાડુ સરકારને ફટકો આપ્‍યોઃ મંદિરને દાનમાં આપવામાં આવતા પૈસા હિન્‍દુ ધાર્મિક લોકો પાસેથી આવે છે : તેનો ઉપયોગ ધાર્મિક અથવા મંદિર જાળવણી માટે થઈ શકે છે, તેનો વ્‍યાપારી ઉપયોગ કરી શકાતો નથી : મદ્રાસ હાઈકોર્ટ

ચેન્‍નાઇ, તા.૩૦: મદ્રાસ હાઈકોર્ટે તમિલનાડુ સરકારને ફટકો આપ્‍યો છે. કોર્ટે કહ્યું કે ભક્‍તો દ્વારા મંદિરને દાનમાં આપવામાં આવેલા પૈસા ફક્‍ત દેવતાના છે. આવી સ્‍થિતિમાં, તેનો ઉપયોગ ફક્‍ત મંદિરના કોઈપણ કાર્ય માટે અથવા ધાર્મિક અને સખાવતી હેતુઓ માટે થવો જોઈએ. આ નિર્ણયની સાથે, હાઈકોર્ટે ૨૦૨૩ થી ૨૦૨૫ વચ્‍ચે રાજ્‍ય સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા ૫ આદેશોને પણ રદ કર્યા, જેમાં મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ કરીને લગ્ન મંડપ બનાવવાનું કહેવામાં આવ્‍યું હતું.

સરકાર દ્વારા મંદિરની મિલકત અને ભંડોળના વ્‍યાપારી ઉપયોગ સામે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં, અરજદારે દાવો કર્યો હતો કે સરકારને મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ કરવાનો કોઈ અધિકાર નથી. અરજદારે દલીલ કરી હતી કે સરકાર મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ કરીને જે લગ્ન હોલ બનાવવા માંગે છે તેનો કોઈ ધાર્મિક હેતુ નથી કારણ કે તે ભાડે આપવામાં આવી રહ્યા છે.

મદ્રાસ હાઈકોર્ટની મદુરાઈ બેન્‍ચ, જેમાં ન્‍યાયાધીશ એસ.એમ. સુબ્રમણ્‍યમ અને જી. અરુલ મુરુગનનો સમાવેશ થાય છે, તેમણે આ અઠવાડિયાની શરૂઆતમાં આ આદેશ આપ્‍યો હતો. બેન્‍ચે કહ્યું હતું કે તમિલનાડુ સરકાર મંદિરના સંસાધનોનો ઉપયોગ ફક્‍ત મંદિરોના જાળવણી અને વિકાસ અને તેની સાથે સંબંધિત ધાર્મિક પ્રવળત્તિઓ માટે કરવા માટે બંધાયેલી છે. તેનો વ્‍યાપારી ઉપયોગ કરી શકાતો નથી.

રાજ્‍ય સરકાર તરફથી હાજર રહેલા વકીલ વીરા કથીરાવનએ દલીલ કરી હતી કે મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ સમાજ માટે થઈ રહ્યો છે. જે ઇમારતો બનાવવામાં આવી છે તેમાં ધાર્મિક રિવાજો અનુસાર કરવામાં આવતા હિન્‍દુ લગ્નોને જ મંજૂરી આપવામાં આવશે. રાજ્‍યએ કોર્ટને વધુમાં જણાવ્‍યું હતું કે હજુ સુધી કોઈ પૈસા જાહેર કરવામાં આવ્‍યા નથી અને તમામ પ્રસ્‍તાવિત બાંધકામ કાર્ય માટે જરૂરી પરવાનગીઓ મેળવવામાં આવશે. જો કે, હાઈકોર્ટે રાજ્‍યની આ દલીલ સ્‍વીકારવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. તેણે ઠરાવ્‍યું હતું કે હિન્‍દુ લગ્નને એક સંસ્‍કાર માનવામાં આવે છે પરંતુ તેમાં હિન્‍દુ લગ્ન અધિનિયમ, ૧૯૫૫ હેઠળ કરારના તત્‍વો પણ શામેલ છે. તેથી, HR&CE કાયદા હેઠળ હિન્‍દુ લગ્ન પોતે ‘ધાર્મિક હેતુ' નથી.

કોર્ટે હિન્‍દુ ધાર્મિક અને ચેરિટેબલ એન્‍ડોમેન્‍ટ્‍સ એક્‍ટ, ૧૯૫૯નો ઉલ્લેખ કર્યો અને કહ્યું કે આ કાયદો મંદિરના ભંડોળને ફક્‍ત ધાર્મિક અથવા સખાવતી હેતુઓ જેમ કે પૂજા, ભોજન, યાત્રાળુઓના કલ્‍યાણ અને ગરીબોને રાહત માટે ખર્ચવાની મંજૂરી આપે છે અને સરકારની આવકમાં વધારો કરતા કોઈપણ કાર્ય માટે નહીં.

કોર્ટે કહ્યું, ભક્‍તો દ્વારા મંદિર અથવા દેવતાને દાનમાં આપવામાં આવેલી સ્‍થાવર અને સ્‍થાવર મિલકત પર દેવતાનો અધિકાર છે. આવી સ્‍થિતિમાં, તેનો ઉપયોગ ફક્‍ત મંદિરોમાં તહેવારોની ઉજવણી માટે અથવા મંદિરની જાળવણી માટે અથવા વિકાસ માટે થઈ શકે છે. મંદિરના પૈસાને જાહેર પૈસા કે સરકારી પૈસા ગણી શકાય નહીં. આ પૈસા હિન્‍દુ ધાર્મિક લોકો દ્વારા આપવામાં આવે છે, તે તેમના ધાર્મિક રિવાજો, પ્રથાઓ અથવા વિચારધારાઓ પ્રત્‍યેના ભાવનાત્‍મક અને આધ્‍યાત્‍મિક જોડાણને કારણે આપવામાં આવ્‍યા છે.

આ આદેશ સાથે, કોર્ટે ચેતવણી પણ આપી હતી કે મંદિરના ભંડોળનો ઉપયોગ ફક્‍ત રશિયા દ્વારા સ્‍પષ્ટ રીતે મંજૂર કરાયેલા હેતુઓ માટે જ કરવો જોઈએ. જો પરવાનગીનો અવકાશ વધારવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવશે, તો આ પૈસાના દુરુપયોગ અને ઉચાપત માટે માર્ગ ખુલશે. કોર્ટે કહ્યું કે આવો દુરુપયોગ મંદિરના સંસાધનોનો દુરુપયોગૅ હશે અને તે હિન્‍દુ ભક્‍તોના ધાર્મિક અધિકારોનું પણ ઉલ્લંઘન કરશે, ‘જેઓ શ્રદ્ધાથી મંદિરોમાં દાન કરે છે.'(૨૩.૩)

(11:38 AM IST)