નવી દિલ્હી : હાઈ બ્લડ પ્રેશર (ઉચ્ચ રક્તચાપ), જેને 'સાયલન્ટ કિલર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે માત્ર હૃદયને જ નહીં પરંતુ ધીમે ધીમે તમારા લીવરને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. 'ફ્રન્ટિયર્સ ઇન મેડિસિન' માં પ્રકાશિત થયેલા એક અભ્યાસ મુજબ, હાઈ બ્લડ પ્રેશર ધરાવતા લોકોમાં લીવર ફાઈબ્રોસિસનું જોખમ વધી જાય છે. આ પરિસ્થિતિમાં ઘણા લોકો લક્ષણોને થાક કે તણાવ સાથે જોડીને અવગણતા હોય છે. 
જો તમને હાઈ બ્લડ પ્રેશરની સાથે નીચેના પાંચ લક્ષણો જોવા મળે, તો તાત્કાલિક ડોક્ટરની સલાહ લેવી જરૂરી છે:
૧. સતત થાક અને નબળાઈ: જો તમે આરામ કર્યા પછી પણ થાક અનુભવો છો, તો તે લીવર પરના દબાણનું સંકેત હોઈ શકે છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશર લીવરના કાર્યને અસર કરે છે, જેના કારણે ઊર્જા ઉત્પાદન યોગ્ય રીતે થતું નથી.
૨. પેટમાં દુખાવો અથવા ભારેપણું: પેટના ઉપરના જમણા ભાગમાં દુખાવો કે ભારેપણું લીવરના સોજા અથવા વિસ્તરણનો સંકેત હોઈ શકે છે. ઘણા લોકો તેને અપચો અથવા ગેસ સમજી બેસે છે.
૩. કમળો અને ત્વચાના રંગમાં ફેરફાર: કમળો લીવરના વિકારની સૌથી સ્પષ્ટ નિશાની છે. હાઈ બ્લડ પ્રેશરથી લીવરની સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ શકે છે, જેના કારણે બિલીરૂબિનનું સ્તર વધે છે.
૪. શરીરમાં સોજો (જલોદર): લીવર નબળું પડવાથી શરીરમાં પ્રવાહીનો ભરાવો થઈ શકે છે, જેના કારણે પગ, પગની ઘૂંટીઓ અથવા પેટમાં સોજો દેખાય છે. આ પરિસ્થિતિને 'જલોદર' કહેવાય છે.
૫. પેશાબ અને મળના રંગમાં ફેરફાર: ઘેરા રંગનો પેશાબ અને નિસ્તેજ રંગનો મળ એ લીવરના કાર્યમાં ગડબડનો સંકેત છે. ઘેરો પેશાબ ઉચ્ચ બિલીરૂબિન દર્શાવે છે, જ્યારે નિસ્તેજ મળ પિત્તનો પ્રવાહ યોગ્ય ન હોવાનો સંકેત આપે છે.
 તમારા લીવરના સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન કેવી રીતે રાખશો?: બ્લડ પ્રેશરને નિયંત્રણમાં રાખો. લીવરને અનુકૂળ આહાર અપનાવો. સમયાંતરે લીવર ફંક્શન ટેસ્ટ કરાવતા રહો. જો ઉપરોક્ત લક્ષણો જણાય તો તાત્કાલિક નિષ્ણાતની સલાહ લો.
વહેલાસર નિદાન અને યોગ્ય સારવારથી લીવર સિરોસિસ, લીવર ફેલ્યોર અને અન્ય ગંભીર સમસ્યાઓથી બચી શકાય છે.
 આ માહિતી સામાન્ય જાણકારી માટે છે. કોઈપણ સૂચન લાગુ કરતાં પહેલાં, નિષ્ણાતની સલાહ લેવી હિતાવહ છે.