<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Tuesday, 2nd September 2025

આધાર એકમાત્ર નાગરિકતાનો પુરાવો ન હોઈ શકે...

સુપ્રીમ કોર્ટ તરફથી રાજકીય પક્ષોને મોટો ફટકો :બિહાર મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવા માટે નાગરિકતાના પુરાવા તરીકે આધાર કાર્ડ સ્‍વીકારવાની રાજકીય પક્ષોની માંગને સુપ્રીમ કોર્ટે ફગાવી દીધી.કોર્ટે સ્‍પષ્ટ કર્યું કે કાયદા દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ આધાર કાર્ડનો દરજ્‍જો લંબાવી શકાતો નથી

 

નવી દિલ્‍હી,તા.૦૨: સ્‍પેશિયલ ઇન્‍ટેન્‍સિવ રિવિઝન (SIR) પછી તૈયાર કરાયેલ બિહાર મતદાર યાદીમાં લોકો તેમના નામ નોંધાવી શકે તે માટે આધાર કાર્ડને નાગરિકતાના પુરાવા તરીકે સ્‍વીકારવા માટે ચૂંટણી પંચને નિર્દેશ આપવાની રાજકીય પક્ષોની માંગને સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે ફગાવી દીધી. સુપ્રીમ કોર્ટે સોમવારે કહ્યું કે કાયદામાં નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ આધાર કાર્ડનો દરજ્‍જો લંબાવી શકાતો નથી.

ન્‍યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્‍યાયાધીશ જોયમલ્‍યા બાગચીની બેન્‍ચે અગાઉ કહ્યું હતું કે આધાર મતદાર યાદીમાં નામ નોંધાવવા માટે ચૂંટણી પંચ દ્વારા નિર્દિષ્ટ અન્‍ય દસ્‍તાવેજોની સાથે ઓળખ દસ્‍તાવેજ પણ હોઈ શકે છે. તે જ સમયે, સોમવારે, તેમાં કહેવામાં આવ્‍યું હતું કે, આધાર ચકાસણી માટેના દસ્‍તાવેજોમાંથી એક હશે.

જ્‍યારે આરજેડીના વકીલ પ્રશાંત ભૂષણે કહ્યું કે કોર્ટના આદેશ છતાં ચૂંટણી પંચ ડ્રાફટ મતદાર યાદીમાંથી દૂર કરાયેલા ૬૫ લાખ નામો માટે આધારને એકમાત્ર ઓળખના પુરાવા તરીકે સ્‍વીકારી રહ્યું નથી, ત્‍યારે બેન્‍ચે કહ્યું કે અમે આધાર કાયદા દ્વારા નિર્ધારિત મર્યાદાથી વધુ આધારનો દરજ્‍જો વધારી શકતા નથી. પુટ્ટાસ્‍વામીના ચુકાદામાં આધારને સમર્થન આપતી વખતે પાંચ ન્‍યાયાધીશોની બેન્‍ચ દ્વારા કહેવામાં આવેલા શબ્‍દોથી આગળ વધી શકતા નથી.

આધાર કાયદાની કલમ ૯ કહે છે. આધાર નંબર અથવા તેનું પ્રમાણીકરણ, પોતે, આધાર નંબર ધારકના સંબંધમાં નાગરિકતા અથવા રહેઠાણના કોઈપણ અધિકારનો પુરાવો આપતું નથી અથવા તેનો પુરાવો આપતું નથી. સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૧૮ના પુટ્ટાસ્‍વામી કેસના ચુકાદામાં, સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ ન્‍યાયાધીશોની બેન્‍ચે કહ્યું હતું કે આધાર નંબર પોતે નાગરિકતા અથવા રહેઠાણનો કોઈ અધિકાર આપતો નથી.

જ્‍યારે રાજકીય પક્ષો સહિત અન્‍ય અરજદારોના વકીલો મતદાર તરીકે નોંધણી માટે બાયોમેટ્રિક ઓળખના પુરાવાથી નાગરિકતાના પુરાવામાં આધારને ઉન્નત કરવાની માંગમાં જોડાયા, ત્‍યારે બેન્‍ચે પૂછ્‍યું, આધાર પર આટલો ભાર કેમ? અમે એવો આદેશ નહીં આપીએ કે આધાર નાગરિકતાનો અંતિમ પુરાવો છે. ચૂંટણી પંચ તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ રાકેશ દ્વિવેદીએ કહ્યું કે આધાર માટે વારંવાર અરજી કરવામાં આવી રહી છે કારણ કે બિહારમાં કેટલાક જિલ્‍લાઓ એવા છે જ્‍યાં આધાર સંતૃપ્તિ ૧૪૦% છે. આનો અર્થ એ છે કે ત્‍યાં નકલી ઓળખ કાર્ડનું મોટા પાયે પ્રસાર થઈ રહ્યું છે. કેન્‍દ્રએ વારંવાર પ્રકાશ પાડ્‍યો છે કે કેવી રીતે ગેરકાયદેસર બાંગ્‍લાદેશી સ્‍થળાંતરકારો અને રોહિંગ્‍યાઓ કેટલાક રાજ્‍યોમાં છેતરપિંડીથી આધાર કાર્ડ મેળવવામાં સફળ રહ્યા છે. બેન્‍ચે રાજકીય પક્ષોને તેમના ગ્રાસરુટ કાર્યકરો અને બૂથ લેવલ એજન્‍ટોને સક્રિય કરવા કહ્યું કે જેથી એવા લોકોની ઓળખ કરી શકાય જેમના નામ ડ્રાફટ મતદાર યાદીમાંથી ખોટી રીતે કાઢી નાખવામાં આવ્‍યા છે અને આવા લોકોને ચૂંટણી પંચના બૂથ લેવલ અધિકારીઓ સમક્ષ દાવા દાખલ કરવામાં મદદ મળે જેથી તેમના નામ અંતિમ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરી શકાય. 

(9:49 AM IST)