લંડન : યુક્રેન પર રશિયાના આક્રમણ બાદ પશ્ચિમી દેશો દ્વારા રશિયાના ઊર્જા ક્ષેત્ર પર મૂકવામાં આવેલા પ્રતિબંધો હવે નિષ્ફળ જતા હોય તેમ લાગી રહ્યું છે. એક અહેવાલ મુજબ, આ પ્રતિબંધો રશિયાના આર્થિક પ્રવાહ અથવા તેના યુદ્ધ પ્રયાસોને અવરોધવામાં નિષ્ફળ રહ્યા છે. છેલ્લા એક દાયકામાં આર્થિક પ્રતિબંધોમાં ૪૫૦%નો વધારો થયો છે, પરંતુ આ "હાયપરઇન્ફ્લેશન"એ એક ખર્ચાળ બિલાડી-ઉંદરની રમત બનાવી છે, જેમાં રશિયા સફળતાપૂર્વક બચતું રહ્યું છે.
 
પશ્ચિમી પ્રતિબંધોની નબળી અસર

• ડાર્ક ફ્લીટની ભૂમિકા: ચીન અને ભારત જેવા દેશો, જે રશિયાના ૮૦% ક્રૂડ ઓઇલના ખરીદદાર છે, તેમણે સેંકડો ટેન્કરોનો ઉપયોગ કરીને એક અત્યાધુનિક વૈકલ્પિક વેપાર નેટવર્ક, જેને "ડાર્ક ફ્લીટ" કહેવાય છે, બનાવ્યું છે. આના કારણે રશિયા પશ્ચિમી પ્રતિબંધોને બાયપાસ કરવામાં સફળ રહ્યું છે.

• ભાવ મર્યાદાની નિષ્ફળતા: G7 દેશોએ રશિયન ક્રૂડ પર પ્રતિ બેરલ $૬૦ની ભાવ મર્યાદા લાદી હતી, જેનો હેતુ ક્રેમલિનની આવક ઘટાડવાનો હતો. પરંતુ, આ નિયમ લાગુ થયા બાદ ૭૫% ટ્રેડિંગ દિવસોમાં રશિયન યુરલ્સ ક્રૂડનો વેપાર $૬૦ની ઉપર થયો છે. આ દર્શાવે છે કે આ ભાવ મર્યાદા અસરકારક સાબિત થઈ નથી.

• તિરાડો વધી રહી છે: પશ્ચિમી પ્રતિબંધોના શાસનમાં તિરાડો વધી રહી હોવાના સંકેતો તાજેતરની ઘટનાઓથી મળ્યા છે. ૨૮ ઓગસ્ટના રોજ, પ્રતિબંધિત ટેન્કર 'આર્કટિક મુલાન'એ રશિયાના પ્રતિબંધિત આર્કટિક LNG ૨ પ્લાન્ટમાંથી લિક્વિફાઇડ નેચરલ ગેસ (LNG) ચીનમાં પહોંચાડ્યો હતો. આ ઘટના સૂચવે છે કે ચીન રશિયા સાથેના તેના આર્થિક સંબંધોને વોશિંગ્ટન સાથેના સંબંધો કરતાં વધુ પ્રાધાન્ય આપી રહ્યું છે.

• અમેરિકી દબાણ ભારત પર વિપરીત: તાજેતરમાં અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રશિયન ક્રૂડ ખરીદવા બદલ ભારત પર ૨૫% "સેકન્ડરી ટેરિફ" લગાવ્યો હતો. આ પગલાથી વિશ્વની પાંચમી સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થા પર અમેરિકી જકાત બમણી થઈ ગઈ. જોકે, આ પગલાની ભારત પર નકારાત્મક અસર થવાને બદલે વિપરીત પરિણામ આવ્યું હોવાનું જણાય છે.

અહેવાલ મુજબ, આ નાણાકીય પગલાંનો હેતુ રશિયન રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન પર યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે દબાણ કરવાનો હતો, પરંતુ સાડા ત્રણ વર્ષ પછી પણ આ સંઘર્ષ ચાલુ છે, જે દર્શાવે છે કે પશ્ચિમી પ્રતિબંધો તેની ઈચ્છિત અસર હાંસલ કરી શક્યા નથી.