નવી દિલ્‍હી, તા.૩: તમે બજારમાં કયાંક રોજિંદા વસ્‍તુઓ ખરીદી રહ્યા છો. તમારી પાસે પૈસા નથી. દુકાનદાર કહે છે કે UPI (યુનાઇટેડ પેમેન્‍ટ ઇન્‍ટરફેસ) કરો. તમે તેનો નંબર અથવા QR કોડ સ્‍કેન કરીને ચુકવણી કરો છો. આ UPI વ્‍યવહાર છે. હવે ઓટો-ટેક્‍સી ડ્રાઇવરથી લઈને ફળ-શાકભાજી વેચનાર સુધી, દરેક વ્‍યક્‍તિ UPI લઈ રહ્યા છે. UPI ની આ લોકપ્રિયતાની અસર છે કે તેણે ગયા ઓગસ્‍ટમાં એક મોટો સીમાચિﾎ હાંસલ કર્યો. આ મહિને, UPI પર ૨,૦૦૧ કરોડ વ્‍યવહારો થયા.

આ પહેલી વાર છે કે UPI ના માસિક વ્‍યવહારો ૨,૦૦૦ કરોડને વટાવી ગયા છે. ઓગસ્‍ટમાં આ વ્‍યવહારોનું કુલ મૂલ્‍ય ૨૪.૮૫ લાખ કરોડ રૂપિયા હતું. જો આપણે ગયા વર્ષના ઓગસ્‍ટના વ્‍યવહારો સાથે સરખામણી કરીએ, તો આ ૩૪% નો વધારો છે. આ વર્ષે જુલાઈમાં, UPI પર ૧૯૪૭ કરોડ વ્‍યવહારો કરવામાં આવ્‍યા હતા. આ મુજબ, ૨.૮% નો વધારો થયો છે.

આ સમયગાળા દરમિયાન, UPI ના વ્‍યવહારો (વોલ્‍યુમ) વધ્‍યા છે પરંતુ કુલ મૂલ્‍યમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. આ વર્ષે જુલાઈમાં, તે ૨૫.૦૮ લાખ કરોડ રૂપિયા હતા, જે ઓગસ્‍ટમાં ઘટીને ૨૪.૮૫ લાખ કરોડ રૂપિયા થઈ ગયા છે. આ ૦.૯% નો ઘટાડો છે. જૂનમાં, UPI દ્વારા ૧,૮૪૦ કરોડ વ્‍યવહારો કરવામાં આવ્‍યા હતા, જેનું મૂલ્‍ય ૨૪.૦૪ લાખ કરોડ રૂપિયા હતું.

ઓગસ્‍ટ મહિનામાં, UPI દ્વારા દરરોજ સરેરાશ ૬૪.૫ કરોડ વ્‍યવહારો થયા હતા. જુલાઈમાં આ સંખ્‍યા ૬૨.૮ કરોડ હતી. ગયા વર્ષ કરતાં આ ૩૪% વધુ છે. જો આપણે પૈસાની વાત કરીએ, તો દરરોજ સરેરાશ ૮૦,૧૭૭ કરોડ રૂપિયાનો વ્‍યવહાર થયો હતો. જુલાઈમાં તે ૮૦,૯૧૯ કરોડ રૂપિયા હતો, જે થોડો ઓછો છે. પરંતુ, ગયા વર્ષના ઓગસ્‍ટ કરતાં તે ૨૧% વધુ છે.

નેશનલ પેમેન્‍ટ્‍સ કોર્પોરેશન ઓફ ઈન્‍ડિયા અથવા NPCI એ વર્ષ ૨૦૧૬ માં UPI શરૂ કર્યું. ત્‍યારથી UPI ઝડપથી આગળ વધ્‍યું છે. ઓગસ્‍ટ ૨૦૨૪ સુધીમાં, દરરોજ ૫૦ કરોડથી વધુ ચુકવણીઓ થઈ રહી હતી. ૨ ઓગસ્‍ટ, ૨૦૨૫ ના રોજ, આ સંખ્‍યા ૭૦ કરોડને વટાવી ગઈ. (રર.રર)