ગુવાહાટી હાઈકોર્ટે આસામના આદિવાસી બહુલ દિમા હસાઓ જિલ્લામાં એક ખાનગી સિમેન્ટ કંપનીને ૩,૦૦૦ વીઘા (લગભગ ૧,૦૦૦ એકર) જમીન ફાળવવા બદલ ભારે નારાજગી વ્યક્ત કરી છે. કોર્ટે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કરતા સવાલ ઉઠાવ્યો કે એક ખાનગી કંપનીને આટલી મોટી જમીન કેવી રીતે આપી શકાય છે, જાણે કે તે આખો જિલ્લો જ હોય!

ન્યાયાધીશનો આક્રોશ:

• ન્યાયાધીશ સંજય કુમાર મેધી એ સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું કે "હું તો હેરાન-પરેશાન છું." ૩,૦૦૦ વીઘા જમીન ફાળવવાની વાત સાંભળીને તેમણે પૂછ્યું, "આખો જિલ્લો? શું ચાલી રહ્યું છે? એક ખાનગી કંપની ૩,૦૦૦ વીઘા જમીન લઈ રહી છે."

• આ મામલો ૨૨ સ્થાનિક રહેવાસીઓની રિટ અરજી પર સુનાવણી દરમિયાન સામે આવ્યો હતો, જેમણે આટલી મોટી જમીન ખાનગી કંપનીને આપવા પર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.

કાયદાકીય અને રાજકીય પાસાઓ:

• આ સમગ્ર મામલો ભારતના બંધારણની છઠ્ઠી અનુસૂચિ હેઠળ આવતા વિસ્તારનો છે, જ્યાં જમીનના હકો આદિવાસી સ્વાયત્ત કાઉન્સિલ (NCHAC) પાસે હોય છે.

• રાજ્યના મહાધિવક્તાએ કોર્ટમાં કહ્યું કે સિમેન્ટ કંપનીએ આ જમીન ₹૨ લાખ પ્રતિ વીઘાના દરે ખરીદી છે.

• જોકે, કોર્ટે સરકારને આ અંગે સંપૂર્ણ ફાઈલ રજૂ કરવાનો આદેશ આપ્યો છે અને કહ્યું કે આટલી મોટી જમીન ફાળવવા પાછળ શું કારણ છે, તે જોવું જરૂરી છે.

ન્યાયાધીશના આક્રોશ અને કડક વલણથી આ મામલો હવે ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. સરકાર દ્વારા આ મામલાની તપાસ માટે એક કમિટી પણ બનાવવામાં આવી છે. આ ચુકાદો છઠ્ઠી અનુસૂચિના વિસ્તારોમાં આદિવાસીઓના જમીન હકોના રક્ષણ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સીમાચિહ્ન સાબિત થઈ શકે છે.