નવી દિલ્હી: દેશમાં વસ્તુઓ અને સેવાઓના કર માળખામાં ક્રાંતિકારી ફેરફાર લાવવા માટે GST કાઉન્સિલે આજે દિલ્હીના નેશનલ મીડિયા સેન્ટર ખાતે એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજી, જેમાં અનેક મોટા નિર્ણયો લેવાયા. આ નિર્ણયોથી સામાન્ય નાગરિકોને મોટી રાહત મળી છે, જ્યારે સરકારને પણ મહેસૂલનું નુકસાન થવાનો અંદાજ છે. આ નવા બદલાવો આગામી 22 સપ્ટેમ્બરથી લાગુ થશે.
હેલ્થ અને લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ પર મોટી રાહત:
સૌથી મોટો અને આવકારદાયક નિર્ણય હેલ્થ અને લાઇફ ઇન્સ્યોરન્સ પરનો GST નાબૂદ કરવાનો છે. અત્યાર સુધી આ સેવાઓ પર 18% GST લાગતો હતો, જેના કારણે વીમા પોલિસી મોંઘી પડતી હતી. હવે આ બંનેને સંપૂર્ણપણે ટેક્સ-મુક્ત (Tax-Exempt) કેટેગરીમાં મૂકી દેવામાં આવ્યા છે. આ નિર્ણયથી વીમા લેવાનું સસ્તું બનશે અને દેશમાં વીમાનો વ્યાપ વધવાની શક્યતા છે. જે લોકોએ પહેલેથી પોલિસી લીધી છે, તેમના રિન્યુઅલ પણ હવે સસ્તા થઈ જશે.
બે સ્લેબની નવી પ્રણાલી:
10 કલાકથી વધુ ચાલેલી આ બેઠકમાં GST કાઉન્સિલે 12% અને 28%ના બે મુખ્ય સ્લેબને નાબૂદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. હવે GSTના માત્ર બે જ સ્લેબ રહેશે: 5% અને 18%. આનાથી કર માળખું અત્યંત સરળ અને પારદર્શક બનશે. જોકે, દારૂ, તમાકુ અને અન્ય 'સિન ગુડ્સ' (Sin Goods) તરીકે ઓળખાતી લક્ઝરી વસ્તુઓ પર હવે 40%નો વિશેષ ઊંચો ટેક્સ લાગુ કરવામાં આવશે.
સરકારને અપેક્ષિત મહેસૂલનું નુકસાન:
આ નવા રેટ રેશનલાઇઝેશન (Rate Rationalisation)ને કારણે સરકારને ₹93,000 કરોડનું મહેસૂલ નુકસાન થવાનો અંદાજ છે. જોકે, 'સિન ગુડ્સ' પરના ટેક્સ વધારાથી સરકારને ₹45,000 કરોડની વધારાની આવક થવાની શક્યતા છે. આમ, નુકસાન અને આવક બંનેને ધ્યાનમાં લેતા, સરકારને કુલ ₹48,000 કરોડનું નુકસાન થશે. હવે જોવું એ રહેશે કે સરકાર આ મહેસૂલના નુકસાનની ભરપાઈ કેવી રીતે કરશે.