નવી દિલ્‍હી, તા.૪: સામાન્‍ય રીતે જ્‍યારે આપણે UPI દ્વારા પૈસા મોકલીએ છીએ, ત્‍યારે ૧ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા હોય છે. પરંતુ હવે ૧૫ સપ્‍ટેમ્‍બર, ૨૦૨૫ થી, ચોક્કસ વ્‍યવહારો માટે આ મર્યાદામાં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્‍યો છે. NPCI એ આ ફેરફારની જાહેરાત કરી છે, જેના કારણે હવે ટેક્‍સ ભરવા, વીમા પ્રીમિયમ ભરવા, લોન EMI ભરવા, શેરબજારમાં રોકાણ કરવા જેવા વ્‍યવહારોમાં ૨૪ કલાકમાં ૧૦ લાખ રૂપિયા સુધીની ચુકવણી કરી શકાય છે.

આ ફેરફાર શા માટે કરવામાં આવ્‍યો?

આ વર્ષે ટેક્‍સ ભરવાની છેલ્લી તારીખ ૧૫ સપ્‍ટેમ્‍બર ૨૦૨૫ છે. આ કારણે, NPCI એ ટેક્‍સ સંબંધિત UPI વ્‍યવહારોની મર્યાદા પ્રતિ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ૫ લાખ રૂપિયા અને પ્રતિ ૨૪ કલાક ૧૦ લાખ રૂપિયા કરી છે. આનાથી UPI દ્વારા મોટી રકમ ચૂકવવા માંગતા લોકોને ફાયદો થશે, પરંતુ અત્‍યાર સુધી મર્યાદાને કારણે બંધ થઈ જતો હતો.

નવી મર્યાદા કયા વ્‍યવહારો પર લાગુ થશે? : આ ફેરફારો ફક્‍ત P2M (વ્‍યક્‍તિથી વેપારી) વ્‍યવહારો પર લાગુ થશે. એટલે કે, જ્‍યારે તમે વીમા કંપની, બ્રોકરેજ ફર્મ, ટેક્‍સ પોર્ટલ અથવા બેંક વગેરે જેવા ચકાસાયેલ વેપારીને ચુકવણી કરો છો. તે જ સમયે, P2P (વ્‍યક્‍તિથી વ્‍યક્‍તિ) વ્‍યવહારો માટેની મર્યાદા હજુ પણ પ્રતિ દિવસ ૧ લાખ રૂપિયા રહેશે.

કઈ શ્રેણીઓમાં મર્યાદા

વધી છે?

કર ચુકવણી (MCC 9311): હવે UPI દ્વારા એક સમયે ૫ લાખ રૂપિયા અને ૨૪ કલાકમાં ૧૦ લાખ રૂપિયા ચૂકવી શકાય છે.

વીમા અને મૂડી બજારોઃ પહેલા મર્યાદા ૨ લાખ રૂપિયા હતી, હવે તે પ્રતિ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ૫ લાખ રૂપિયા અને પ્રતિ દિવસ ૧૦ લાખ રૂપિયા છે.

લોન EMI, B2B કલેક્‍શનઃ આ બધામાં પ્રતિ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ૫ લાખ રૂપિયા અને ૨૪ કલાકમાં ૧૦ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા પણ છે.

ક્રેડિટ કાર્ડ બિલ ચુકવણીઃ પહેલા મર્યાદા ૨ લાખ રૂપિયા હતી, હવે પ્રતિ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ૫ લાખ રૂપિયા અને દૈનિક મર્યાદા ૬ લાખ રૂપિયા હશે.

ફોરેક્‍સ (FX રિટેલ): હવે વિદેશી વિનિમય ખરીદી અને વેચાણ માટે પણ પ્રતિ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન ૫ લાખ રૂપિયાની મર્યાદા લાગુ થશે.ડિજિટલ એકાઉન્‍ટ અને FD: હવે ડિજિટલ બચત ખાતું ખોલવા અને FD કરવા માટે ૫ લાખ રૂપિયા સુધીની ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન મર્યાદા માન્‍ય છે.

શું આ મર્યાદા બધી બેંકોને લાગુ પડશે?

NPCI એ આ મર્યાદા બધી બેંકો, એપ્‍સ અને ચુકવણી સેવા પ્રદાતાઓ (PSPs) પર લાગુ કરવાનું કહ્યું છે. પરંતુ, બેંકોને તેમની આંતરિક નીતિઓ અનુસાર કેટલીક મર્યાદાઓ પોતે નક્કી કરવાની સ્‍વતંત્રતા પણ આપવામાં આવી છે. એટલે કે, શકય છે કે આ મર્યાદા કોઈપણ બેંકમાં તાત્‍કાલિક ઉપલબ્‍ધ ન હોય, પરંતુ મોટાભાગની બેંકો ૧૫ સપ્‍ટેમ્‍બરથી તેનો અમલ કરશે.

IPO માટેની મર્યાદા શું છે?

જો તમે UPI દ્વારા IPO (પ્રારંભિક જાહેર ઓફરિંગ) માં બોલી લગાવવા માંગતા હો, તો ધ્‍યાનમાં રાખો કે અહીં મર્યાદા હજુ પણ પ્રતિ ટ્રાન્‍ઝેક્‍શન રૂ. ૫ લાખ રહેશે. IPO માટે રૂ. ૧૦ લાખની નવી મર્યાદા લાગુ થશે નહીં.

ફેરફારથી કોને ફાયદો થશે?

આ ફેરફારનો સીધો ફાયદો મોટા ઉદ્યોગપતિઓ અને વ્‍યાવસાયિકોને થશે જેઓ UPI દ્વારા કર, વીમો અથવા રોકાણ કરે છે. આ સાથે, EMI, FD અથવા ડિજિટલ સેવાઓનો ઉપયોગ કરતા સામાન્‍ય ગ્રાહકોને પણ ફાયદો થશે.(૨૩.૨૮)