નવી દિલ્હી : ચૂંટણી અધિકાર સંગઠન એસોસિએશન ફોર ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ (ADR) ના વિશ્લેષણ મુજબ, દેશના લગભગ 47% મંત્રીઓએ તેમની સામે નોંધાયેલા ફોજદારી કેસ જાહેર કર્યા છે, જેમાં હત્યા, અપહરણ અને મહિલાઓ વિરુદ્ધ ગુનાઓ જેવા ગંભીર આરોપોનો સમાવેશ થાય છે. આ રિપોર્ટ કેન્દ્ર સરકારે સંસદમાં ત્રણ બિલ રજૂ કર્યાના થોડા દિવસો પછી આવ્યો છે, જેમાં વડા પ્રધાન, મુખ્યમંત્રીઓ અને મંત્રીઓને ગંભીર ફોજદારી આરોપોમાં ધરપકડ પછી 30 દિવસ સુધી કસ્ટડીમાં રહેવા પર તેમના પદ પરથી દૂર કરવાની જોગવાઈ છે. ADR એ 27 રાજ્ય વિધાનસભાઓ, ત્રણ કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો અને કેન્દ્રીય મંત્રી પરિષદના 643 મંત્રીઓના સોગંદનામાનો અભ્યાસ કર્યો અને જાણવા મળ્યું કે 302 મંત્રીઓ સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયા છે, એટલે કે કુલ મંત્રીઓના 47 ટકા. રિપોર્ટમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે આ 302 મંત્રીઓમાંથી, 174 સામે ગંભીર ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે.

વિશ્લેષણ મુજબ, ભાજપના ૩૩૬ મંત્રીઓમાંથી ૧૩૬ (૪૦ ટકા) એ પોતાની સામે ફોજદારી કેસ જાહેર કર્યા છે અને ૮૮ (૨૬ ટકા) સામે ગંભીર આરોપો છે. કોંગ્રેસ શાસિત ચાર રાજ્યોમાં, પાર્ટીના ૪૫ મંત્રીઓ (૭૪ ટકા) સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે, જેમાંથી ૧૮ (૩૦ ટકા) સામે ગંભીર ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે. ૩૧ ડીએમકે મંત્રીઓમાંથી ૨૭ (લગભગ ૮૭ ટકા) સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે, જ્યારે ૧૪ (૪૫ ટકા) સામે ગંભીર કેસ નોંધાયેલા છે. તૃણમૂલ કોંગ્રેસમાં પણ ૪૦ માંથી ૧૩ મંત્રીઓ (૩૩ ટકા) સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે, જેમાંથી ૮ (૨૦ ટકા) સામે ગંભીર આરોપો છે. તેલુગુ દેશમ પાર્ટી (ટીડીપી) નો ગુણોત્તર સૌથી વધુ છે, જેમાં ૨૩ માંથી ૨૨ મંત્રીઓ (૯૬ ટકા) સામે ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે અને ૧૩ (૫૭ ટકા) સામે ગંભીર ફોજદારી કેસ નોંધાયેલા છે. AAPના ૧૬ મંત્રીઓમાંથી ૧૧ (૬૯ ટકા) સામે ગુનાહિત કેસ નોંધાયેલા છે, જ્યારે પાંચ (૩૧ ટકા) સામે ગંભીર કેસ નોંધાયેલા છે.

રાષ્ટ્રીય સ્તરે, ૭૨ કેન્દ્રીય મંત્રીઓમાંથી ૨૯ (૪૦ ટકા) એ પોતાના સોગંદનામામાં ગુનાહિત કેસ જાહેર કર્યા છે. આંધ્રપ્રદેશ, તમિલનાડુ, બિહાર, ઓડિશા, મહારાષ્ટ્ર, કર્ણાટક, પંજાબ, તેલંગાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, દિલ્હી અને પુડુચેરીના ૬૦ ટકાથી વધુ મંત્રીઓ સામે ગુનાહિત કેસ નોંધાયેલા છે. તેનાથી વિપરીત, હરિયાણા, જમ્મુ અને કાશ્મીર, નાગાલેન્ડ અને ઉત્તરાખંડના મંત્રીઓએ તેમની સામે કોઈ ગુનાહિત કેસ નોંધાયા નથી. ADR એ રિપોર્ટમાં મંત્રીઓની નાણાકીય સંપત્તિનું વિશ્લેષણ પણ રજૂ કર્યું છે. તેના અનુસાર, મંત્રીઓની સરેરાશ સંપત્તિ ૩૭.૨૧ કરોડ રૂપિયા છે, જ્યારે તમામ ૬૪૩ મંત્રીઓની કુલ સંપત્તિ ૨૩,૯૨૯ કરોડ રૂપિયા છે. ૩૦ વિધાનસભાઓમાંથી ૧૧ પાસે અબજોપતિ મંત્રીઓ છે. કર્ણાટકમાં સૌથી વધુ આઠ અબજોપતિ મંત્રીઓ છે, ત્યારબાદ આંધ્રપ્રદેશમાં છ અને મહારાષ્ટ્રમાં ચાર છે. અરુણાચલ પ્રદેશ, દિલ્હી, હરિયાણા અને તેલંગાણામાં બે-બે મંત્રીઓ છે, જ્યારે ગુજરાત, હિમાચલ પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ અને પંજાબમાં એક-એક મંત્રી અબજોપતિ છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે કેન્દ્ર સરકારમાં કેન્દ્રીય મંત્રી પરિષદના 72 મંત્રીઓમાંથી છ (આઠ ટકા) અબજોપતિ છે. પક્ષની દ્રષ્ટિએ, ભાજપ પાસે અબજોપતિ મંત્રીઓની સંખ્યા સૌથી વધુ 14 છે, જોકે તે તેના કુલ મંત્રીઓના માત્ર 4 ટકા છે. કોંગ્રેસ બીજા સ્થાને છે, તેના 61 મંત્રીઓમાંથી 11 (18 ટકા) અબજોપતિ છે, જ્યારે ટીડીપીના 23 મંત્રીઓમાંથી 6 (26 ટકા) અબજોપતિ છે.

આમ આદમી પાર્ટી, જનસેના પાર્ટી, જનતા દળ (સેક્યુલર), રાષ્ટ્રવાદી કોંગ્રેસ પાર્ટી (એનસીપી) અને શિવસેનામાં પણ અબજોપતિ મંત્રીઓ છે. દેશના સૌથી ધનિક મંત્રી ટીડીપીના ડૉ. ચંદ્રશેખર પેમ્માસાની છે, જે આંધ્રપ્રદેશના ગુંટુરથી લોકસભા સાંસદ છે. તેમણે 5,705 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ જાહેર કરી છે. કર્ણાટક કોંગ્રેસના નેતા અને રાજ્યના નાયબ મુખ્યમંત્રી ડી કે શિવકુમાર 1,413 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ સાથે બીજા સ્થાને છે, જ્યારે ટીડીપીના વડા અને આંધ્રપ્રદેશના મુખ્યમંત્રી એન ચંદ્રાબાબુ નાયડુ 931 કરોડ રૂપિયાથી વધુની સંપત્તિ ધરાવે છે. ટોચના 10 માં અન્ય શ્રીમંત મંત્રીઓમાં આંધ્રપ્રદેશના નારાયણ પોંગુરુ અને નારા લોકેશ, તેલંગાણાના ગદ્દમ વિવેકાનંદ અને પોંગુલેટી શ્રીનિવાસ રેડ્ડી, કર્ણાટકના સુરેશ બી એસ, મહારાષ્ટ્રના મંગલ પ્રભાત લોઢા અને કેન્દ્રીય મંત્રી જ્યોતિરાદિત્ય સિંધિયાનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, કેટલાક મંત્રીઓએ ઘણી ઓછી સંપત્તિ જાહેર કરી છે.

ત્રિપુરાના ઇન્ડિજિનસ પીપલ્સ ફ્રન્ટના શુક્લા ચરણ નોઆટિયાએ માત્ર 2 લાખ રૂપિયાની સંપત્તિ જાહેર કરી છે, જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના નેતા અને પશ્ચિમ બંગાળના મંત્રી બીરબાહા હંસદાએ 3 લાખ રૂપિયાથી થોડી વધુ સંપત્તિ જાહેર કરી છે. ADR એ જણાવ્યું છે કે સોગંદનામામાં ઉલ્લેખિત ફોજદારી કેસોનો યાદીમાં સમાવેશ કરવામાં આવ્યો નથી.