<img height="1" width="1" style="display:none" src="https://www.facebook.com/tr?id=1793108690839422&ev=PageView&noscript=1" />
News of Saturday, 6th September 2025

ભારત - અમેરિકા વચ્‍ચેના સંબંધોમાં રહેલો તણાવનો બરફ પીગળવા લાગ્‍યો

‘ખાસ મિત્રતા' અંગેના ટ્રમ્‍પના ટિવટનો પીએમ મોદીએ આપ્‍યો જવાબ : હું અમેરિકી રાષ્‍ટ્રપતિની ભાવનાઓનો આદર કરૂ છ ટેરિફ વોર વચ્‍ચે ભારતે રાખેલા રાજદ્વારી મૌનની અસર દેખાવા લાગી

નવી દિલ્‍હી, તા.૬: અમેરિકા અને ભારત વચ્‍ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા ટેરિફ યુદ્ધ વચ્‍ચે ભારત દ્વારા અપનાવવામાં આવેલા રાજદ્વારી મૌનની અસર દેખાવા લાગી છે. અમેરિકા તરફથી વારંવાર ઉશ્‍કેરણી છતાં, ભારતે ખૂબ જ સંયમિત પ્રતિભાવ આપ્‍યો છે, જોકે તેણે ટ્રમ્‍પ વહીવટીતંત્રને હાવભાવ દ્વારા કડક સંદેશ પણ આપ્‍યો છે. હવે આ સંદેશની અસર દેખાઈ રહી છે અને બંને દેશો વચ્‍ચેના સંબંધોમાં તણાવનો બરફ પીગળી રહ્યો હોય તેવું લાગે છે. યુએસ રાષ્‍ટ્રપતિ ડોનાલ્‍ડ ટ્રમ્‍પે વડા પ્રધાન નરેન્‍દ્ર મોદીની પ્રશંસા કરી અને તેમને પોતાના ‘મિત્ર' કહ્યા. તેમણે કહ્યું કે ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચે એક ખાસ સંબંધ છે, જેમાં ચિંતાનું કોઈ કારણ નથી. પીએમ મોદીએ પણ ટ્રમ્‍પના શબ્‍દોનો સકારાત્‍મક જવાબ આપ્‍યો. તેમણે કહ્યું, હું રાષ્‍ટ્રપતિ ટ્રમ્‍પની લાગણીઓ અને અમારા સંબંધોના તેમના સકારાત્‍મક મૂલ્‍યાંકનની ખૂબ પ્રશંસા કરું છું અને તેનો સંપૂર્ણ પ્રતિભાવ આપું છું. ભારત અને અમેરિકા ખૂબ જ સકારાત્‍મક, દૂરંદેશી અને વ્‍યાપક વૈશ્વિક વ્‍યૂહાત્‍મક ભાગીદારી ધરાવે છે.

હકીકતમાં, બીજી વખત સત્તામાં પાછા ફર્યા પછી, ટ્રમ્‍પનું વલણ પહેલા કરતાં વધુ આક્રમક રહ્યું છે. ટેરિફ તેમનો સૌથી મોટો ચૂંટણી અને રાજદ્વારી મુદ્દો રહ્યો છે. ઘણી વખત તેમણે પોતાના વિરોધીઓ સામે એવી ભાષાનો ઉપયોગ કર્યો છે, જે ભાગ્‍યે જ કોઈ અન્‍ય વૈશ્વિક નેતા તરફથી સાંભળવા મળે છે. ભારત પણ તેમના આક્રમણથી અસ્‍પળશ્‍ય રહ્યું નથી. કયારેક તેઓ પાકિસ્‍તાન સાથે ઉભા જોવા મળ્‍યા હતા, તો કયારેક તેમણે ભારત વિરુદ્ધ કડક નિવેદનો આપ્‍યા હતા. પરંતુ રસપ્રદ વાત એ હતી કે ભારતે મોટાભાગના પ્રસંગોએ સંયમિત મૌન જાળવી રાખ્‍યું હતું. જરૂર પડ્‍યે જ તેણે સંતુલિત જવાબ આપ્‍યો. કદાચ આનું કારણ એ છે કે ટ્રમ્‍પ સવારે કંઈક કહે છે અને સાંજે કંઈક બીજું, તેથી ભારતને દરેક વખતે પ્રતિક્રિયા આપવાની જરૂર ન લાગી.

ભારત સાથે ટ્રમ્‍પનો સૌથી મોટો રોષ બે મુદ્દાઓ પર હતો. પહેલો, જ્‍યારે વેપાર સોદા પર કોઈ કરાર થયો ન હતો, ત્‍યારે અમેરિકાએ ભારતીય માલ પર ૨૫્રુ ટેરિફ લાદ્યો હતો. બીજો મુદ્દો રશિયા પાસેથી તેલની ખરીદીનો હતો, જેના કારણે વધારાની ૨૫% ડ્‍યુટી ઉમેરવામાં આવી હતી. એટલે કે, હવે કુલ ટેરિફ ૫૦% છે. ભારતે આ બંને મુદ્દાઓ પર ચૂપ રહેવાનું વધુ સારું માન્‍યું. ઓપરેશન સિંદૂર પછી પણ, ટ્રમ્‍પે દાવો કર્યો હતો કે તેમણે ભારત અને પાકિસ્‍તાન વચ્‍ચે યુદ્ધવિરામ લાવ્‍યો હતો. જ્‍યારે ભારતે સ્‍પષ્ટપણે કહ્યું હતું કે આ બંને દેશો વચ્‍ચેની પરસ્‍પર વાતચીતનું પરિણામ છે.

ભારતે પોતાની સ્‍વતંત્ર વિદેશ નીતિ બતાવી ત્‍યારે ટ્રમ્‍પની નારાજગી પણ સ્‍પષ્ટ દેખાઈ. બ્રિક્‍સ સમિટ પછી, તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે કોઈપણ ‘અમેરિકન વિરોધી પગલું' સહન કરવામાં આવશે નહીં. બીજી તરફ, રશિયા પાસેથી તેલ ખરીદવા પર, તેમણે સીધું કહ્યું કે ભારત યુક્રેન યુદ્ધ લડવા માટે રશિયાને પૈસા આપી રહ્યું છે. ભારતે પણ આનો શાંત જવાબ આપ્‍યો અને કહ્યું કે તે આપણા રાષ્‍ટ્રીય હિતનો મામલો છે. એ પણ યાદ અપાવ્‍યું કે અમેરિકા પોતે રશિયા પાસેથી યુરેનિયમ ખરીદે છે અને યુરોપ પણ તેની ઉર્જા જરૂરિયાતો માટે રશિયા પર નિર્ભર છે. આ ઉપરાંત, પાકિસ્‍તાન ટ્રમ્‍પ સમક્ષ સંપૂર્ણપણે ઝૂકી ગયું છે, તે તેમની દરેક વાત સાથે સંમત છે. જ્‍યારે ટ્રમ્‍પે યુદ્ધવિરામનો દાવો કર્યો ત્‍યારે પાકિસ્‍તાન તરત જ સંમત થઈ ગયું. તે જ સમયે, પાકિસ્‍તાને પણ ટ્રમ્‍પ માટે નોબેલ પુરસ્‍કારની માંગ શરૂ કરી. ટ્રમ્‍પે ભારત પાસેથી આવી જ અપેક્ષાઓ રાખી હતી, પરંતુ તે સમજી ગયો કે ભારત બિલકુલ એવું નથી.

ટ્રમ્‍પનું સૌથી મોટું દુઃખ તાજેતરમાં ચીનમાં યોજાયેલી SCO સમિટ સાથે સંબંધિત છે. આ સમિટમાં મોદી, જિનપિંગ અને પુતિન એકસાથે જોવા મળ્‍યા હતા. આ તસવીરે ટ્રમ્‍પની બેચેનીમાં વધુ વધારો કર્યો. શુક્રવારે તેમણે સોશિયલ મીડિયા પ્‍લેટફોર્મ ‘ટ્રુથ સોશિયલ' પર લખ્‍યું- એવું લાગે છે કે આપણે ભારત અને રશિયાને ચીન સામે ગુમાવી દીધા છે. તેમનું ભવિષ્‍ય લાંબુ અને સમળદ્ધ રહે!ઁ આ સાથે તેમણે મોદી, શી જિનપિંગ અને પુતિનનો ફોટો પણ શેર કર્યો. પરંતુ આ એ જ ટ્રમ્‍પ છે, જે થોડા કલાકો પછી વ્‍હાઇટ હાઉસના ઓવલ ઓફિસમાંથી કહે છે - ‘ભારત અને અમેરિકા વચ્‍ચે ખાસ સંબંધ છે, ચિંતા કરવાની કોઈ વાત નથી. કયારેક આવી ક્ષણો આવે છે.' આનો અર્થ એ છે કે ટ્રમ્‍પને હવે સમજાયું છે કે ભારત ધમકીઓ અને આક્રમક નિવેદનો સામે ઝૂકવાનું નથી. જો આવું થયું હોત, તો તેના પરિણામો છેલ્લા મહિનાઓમાં જોવા મળ્‍યા હોત. આ જ કારણ છે કે તેઓ હવે મિત્રતા અને ભાગીદારી વિશે વાત કરી રહ્યા છે

(4:30 PM IST)