નવી દિલ્હી : ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ (CJI) BR ગવઈએ નેપાળ-ભારત ન્યાયિક સંવાદ ૨૦૨૫ માં નેપાળની સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા કેટલાક ઐતિહાસિક ચુકાદાઓની પ્રશંસા કરી છે. તેમણે કહ્યું કે વિવિધ દેશોની ન્યાયપાલિકાઓએ એકબીજાના અનુભવોમાંથી શીખવું જોઈએ, કારણ કે આજના વૈશ્વિકરણના યુગમાં ન્યાયપાલિકાઓ એકબીજા સાથે વધુને વધુ જોડાયેલી છે.

નેપાળના ઐતિહાસિક ચુકાદાઓ:
CJI ગવઈએ નેપાળની ન્યાયપાલિકા દ્વારા સમાજના વિવિધ વર્ગોના અધિકારોને જાળવી રાખવા માટે લેવાયેલા પરિવર્તનકારી પગલાંની નોંધ લીધી. તેમણે ખાસ કરીને નીચેના ચુકાદાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો:

•    લિંગ સમાનતા (૨૦૦૫): નેપાળની સુપ્રીમ કોર્ટે ૩૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરની મહિલાઓને વાલીની સંમતિ વિના પાસપોર્ટ મેળવવાથી રોકતી જોગવાઈને ગેરબંધારણીય અને ભેદભાવપૂર્ણ ગણાવીને રદ કરી હતી.
•    ગોપનીયતા (૨૦૦૭): એક કેસમાં, નેપાળની સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે સંવેદનશીલ જૂથો માટે ગોપનીયતા જીવન અને ગૌરવના અધિકારનો એક અવિભાજ્ય ભાગ છે.
•    પર્યાવરણીય ન્યાય (૨૦૧૮): સર્વોચ્ચ અદાલતે આબોહવા પરિવર્તનને ગૌરવપૂર્ણ જીવનના અધિકારનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું, જેના કારણે નેપાળની સંસદને આબોહવા કાયદા ઘડવા માટે પ્રેરણા મળી.
•    સ્વદેશી લોકોના અધિકારો (૨૦૨૪): તાજેતરમાં, કોર્ટે સરકારને સ્વદેશી લોકોના અધિકારો સંબંધિત આંતરરાષ્ટ્રીય કન્વેન્શન સાથે કાયદા અને નીતિઓને સુસંગત કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો.

ભારતીય ન્યાયપાલિકાના પ્રયાસો:
CJI ગવઈએ ભારતના ન્યાયતંત્રમાં થયેલા સુધારાઓ વિશે પણ વાત કરી. તેમણે ઇ-કોર્ટ્સ મિશન મોડ પ્રોજેક્ટની પ્રશંસા કરી, જેણે કોર્ટની કામગીરીને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ બનાવી દીધી છે. તેમણે ભારપૂર્વક કહ્યું કે ટેકનોલોજી ન્યાયની પહોંચને ફરીથી આકાર આપી રહી છે, જેણે નેશનલ જ્યુડિશિયલ ડેટા ગ્રીડ (NJDG) અને ઈ-એસસીઆર જેવા પ્લેટફોર્મ દ્વારા પારદર્શિતા અને જવાબદારીમાં વધારો કર્યો છે.

આ સંવાદ ન્યાયપાલિકાના ક્ષેત્રમાં ભારત અને નેપાળ વચ્ચેના સહયોગને વધુ મજબૂત બનાવશે અને ભવિષ્યમાં વધુ જ્ઞાન અને અનુભવોનું આદાન-પ્રદાન થશે.