નવી દિલ્‍હીઃ આજે રવિવારે રાત્રે, એક અદ્ભુત ખગોળીય ઘટના થશે જેમાં ચંદ્ર લાલ દેખાશે. દિલ્હીમાં ચંદ્રગ્રહણ રાત્રે ૮:પ૮ વાગ્યે શરૂ થશે અને મોડી રાત્રે રઃરપ વાગ્યા સુધી ચાલશે. આ ખગોળીય દ્રશ્ય પ કલાક ર૭ મિનિટ સુધી દેખાશે. પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન, ચંદ્ર સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત જેવો દેખાશે. આગામી પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ 2 માર્ચ, 2026 ના રોજ થશે. ચંદ્રગ્રહણના સૂતકની શ્રાદ્ધ કર્મ પર કોઈ અસર થશે નહીં.
 રવિવાર રાત્રે, લોકો એક અદ્ભુત ખગોળીય ઘટનાના સાક્ષી બનશે. સામાન્ય રીતે સફેદ કે ભૂરા રંગનો ચંદ્ર ગ્રહણને કારણે ઘેરો લાલ થઈ જશે. પૃથ્વીના પડછાયામાં ફરતો ચંદ્ર ત્રણ રંગોથી રમશે.
દિલ્હીમાં ચંદ્રગ્રહણ રાત્રે ૮:૫૮ વાગ્યાથી શરૂ થશે અને ૨:૨૫ વાગ્યા સુધી ચાલુ રહેશે. આ આકાશી દ્રશ્ય ૫ કલાક ૨૭ મિનિટ સુધી આકાશમાં દેખાશે, જેના માટે દિલ્હી અને નૈનિતાલ સહિત ઘણા શહેરોમાં જબરદસ્ત તૈયારીઓ કરવામાં આવી રહી છે.
જોકે ખગોળશાસ્ત્રની દ્રષ્ટિએ ગ્રહણની ઘટના સામાન્ય છે. પરંતુ, આવા પ્રસંગો ભાગ્યે જ આવે છે, જ્યારે ચંદ્ર વિવિધ રંગો સાથે આકર્ષક દૃશ્ય રજૂ કરે છે. પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન આવો અનોખો નજારો જોવા મળશે. તેના પ્રથમ તબક્કામાં, ચાંદી જેવો ચમકતો ચંદ્રનો રંગ થોડો ઝાંખો દેખાશે. રાત્રે ૮.૫૮ વાગ્યાથી ૯.૫૭ વાગ્યા સુધી ઝાંખો પડી જશે.
આ ચાર ઉપ-પડછાયાઓ સાથેનું ગ્રહણ હશે. આ પછી, પૃથ્વીનો ઊંડો પડછાયો ચંદ્ર પર પડવાનું શરૂ થશે અને ચંદ્ર એક ધારથી કાળા પડછાયામાંથી પસાર થવાનું શરૂ કરશે અને આ પડછાયો રાત્રે 11 વાગ્યા સુધીમાં ચંદ્રને સંપૂર્ણપણે ઘેરી લેશે. આ સમય દરમિયાન, ચંદ્રનો રંગ પહેલા આછો નારંગી થવા લાગશે. થોડી ક્ષણો પછી, તે લાલ થઈ જશે.
થોડી ક્ષણો પછી ચંદ્ર ફરીથી નારંગી દેખાશે. ઉપરાંત, ચંદ્ર પૂર્ણ ગ્રહણમાંથી સાફ થવાનું શરૂ થશે, જે બપોરે લગભગ 1.25 વાગ્યે અંતિમ તબક્કામાં આગળ વધતા કાળા પડછાયા ગ્રહણથી મુક્ત થશે. આ પછી, ઉપછાયા ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્ર ફરીથી ઝાંખો દેખાશે અને આ ઝાંખપ બપોરે 2.25 વાગ્યે સંપૂર્ણપણે સાફ થઈ જશે.
આર્યભટ્ટ ઓબ્ઝર્વેશનલ સાયન્સ રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ (ARIES), નૈનિતાલના વરિષ્ઠ ખગોળશાસ્ત્રી ડૉ. શશી ભૂષણ પાંડેના જણાવ્યા અનુસાર, પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ દરમિયાન ચંદ્ર સૂર્યોદય અને સૂર્યાસ્ત જેવો દેખાશે. જ્યારે સૂર્ય, પૃથ્વી અને ચંદ્ર એક સીધી રેખામાં આવે છે, ત્યારે સૂર્યપ્રકાશ પૃથ્વીના વાતાવરણમાંથી પસાર થાય છે, જે વાદળી પ્રકાશને વિભાજીત કરીને લાલ રંગમાં ફેરવે છે અને ચંદ્ર લાલ રંગનો દેખાય છે. આને બ્લડ મૂન કહેવામાં આવે છે. આગામી પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ 2 માર્ચ, 2026 ના રોજ થશે. આ પછી, તે 31 ડિસેમ્બર 2028, 25 જૂન 2029 અને પછી 25 એપ્રિલ 2032 ના રોજ જોવા મળશે.
વર્ષનું છેલ્લું ચંદ્રગ્રહણ ભાદ્રપદ પૂર્ણિમાની રાત્રે થશે. પૂર્વજો પ્રત્યે આદર વ્યક્ત કરવા, તેમની પૂજા કરવા અને તર્પણ-અર્પણ કરવાની વિધિ પણ તે જ દિવસથી શરૂ થશે. પૂર્ણિમાના શ્રાદ્ધ રવિવારે કરવામાં આવશે. આ દિવસે, માતૃ પરિવારના પૂર્વજો, દાદા-દાદી વગેરેને તર્પણ કરવાની વિધિ છે. સૂતક બપોરે 12:57 વાગ્યાથી શરૂ થઈ રહ્યું છે. કાશીના વિદ્વાન પંડિતો કહે છે કે ચંદ્રગ્રહણના સૂતકનો શ્રાદ્ધ વિધિ પર કોઈ પ્રભાવ પડતો નથી. BHU જ્યોતિષ વિભાગના ભૂતપૂર્વ વડા પ્રો. વિનય કુમાર પાંડે કહે છે કે આ વખતે પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ છે, તે પૂર્ણ ચંદ્રગ્રહણ કરતાં મોટું છે. ચંદ્રને સંપૂર્ણપણે ઢાંકવા ઉપરાંત, તે આકાશના કેટલાક ભાગને પણ ઢાંકી દે છે.