નવી દિલ્‍હીઃ મધ્યપ્રદેશનો ચંબલ વિસ્તાર એક સમયે ડાકુઓ માટે પ્રખ્યાત હતો, તેની ઉજ્જડ અને ઉબડખાબડ ખીણોમાં ઘણા ડાકુઓ હતા, જેમણે બંદૂકો ઉપાડી હતી. આજે, ચંબલ બદલાઈ ગયો હશે, પરંતુ તે કુખ્યાત ડાકુઓની વાર્તાઓ આજે પણ લોકોમાં કહેવામાં અને સાંભળવામાં આવે છે. કારણ કે ચંબલની વાર્તાઓ આજે પણ આખા દેશમાં પ્રખ્યાત છે. એક સમયે દરેક વ્યક્તિ ચંબલમાં ડાકુઓથી ડરતો હતો. ચંબલના તે પાંચ સૌથી ખતરનાક અને પ્રખ્યાત ડાકુઓ વિશે પણ જાણવું જોઈએ, જેમની સાથે આ સ્થળ એક સમયે જાણીતું હતું. જેમણે લાંબા સમય સુધી અહીં શાસન કર્યું. પાછળથી, આમાંના ઘણા ડાકુઓ પણ મુખ્ય પ્રવાહમાં પાછા ફર્યા અને અલગ અલગ રીતે પોતાનું જીવન જીવ્યા.
દાદુઆ ડાકુ ચંબલના પ્રખ્યાત ડાકુઓમાંનો એક છે, જેનું સાચું નામ શિવકુમાર પટેલ હતું, દાદુઆ મધ્યપ્રદેશ અને ઉત્તર પ્રદેશની સરહદો પર સક્રિય હતો. ૧૯૯૦ થી ૨૦૦૭ સુધી ચંબલમાં પોતાની ઓળખ ધરાવતા દાદુઆ પર ૨૦૦ થી વધુ ગુનાહિત કેસ નોંધાયેલા હતા. ગરીબોમાં તેમની લોકપ્રિયતાને કારણે તેમને 'રોબિન હૂડ' કહેવામાં આવતા હતા. એવું માનવામાં આવે છે કે દાદુઆની ગેંગ પાસે આધુનિક હથિયારો પણ હતા. ૨૦૦૭ માં, યુપી એસટીએફે દાદુઆને એન્કાઉન્ટરમાં મારી નાખ્યા. દાદુઆની વાર્તાઓ આજે પણ ચંબલમાં સાંભળવા મળે છે, કારણ કે તેમણે ઘણી મોટી લૂંટની ઘટનાઓને અંજામ આપ્યો હતો, જેના કારણે તેઓ સમગ્ર વિસ્તારમાં પ્રખ્યાત થયા હતા.
માન સિંહ ડાકુનું નામ ચંબલની કોતરોમાં ગુંજી ઉઠતું હતું. તેમને 'ચંબલનો રોબિન હૂડ' કહેવામાં આવતું હતું, જે ૧૯૩૦ થી ૧૯૫૫ સુધી ચંબલમાં સક્રિય હતા, તેમના પર ૧,૧૦૦ લૂંટ અને ૧૮૫ હત્યાઓનો આરોપ હતો, જ્યારે તેઓ ગરીબોમાં પૈસા વહેંચવા માટે લોકોમાં પ્રખ્યાત હતા. ચંબલમાં લોકો તેમને બાબા પણ કહેતા હતા. ૧૯૫૫માં પોલીસ એન્કાઉન્ટરમાં તેમનું મોત થયું હતું, બોલિવૂડમાં તેમના પર એક ફિલ્મ પણ બની છે. માન સિંહનું ગામ યુપીના આગ્રા જિલ્લામાં આવે છે, જ્યાં તેમના માટે એક મંદિર પણ બનાવવામાં આવ્યું છે.
ચંબલના ડાકુઓ વિશે વાત કરવી અને પુતલી બાઈનું નામ ન લેવું શક્ય નથી. કારણ કે પુતલી બાઈ ચંબલની પ્રથમ મહિલા ડાકુ તરીકે જાણીતી છે. પુતલી બાઈ ૧૯૫૦ના દાયકામાં ચંબલમાં પોતાની ગેંગ ચલાવતી હતી, જેણે બ્રિટિશ રાજ અને જમીનદારોના અત્યાચારો સામે હથિયાર ઉપાડ્યા હતા. તેમની ગેંગમાં ઘણી મહિલા ડાકુઓ પણ હતી. પુતલીબાઈ ચંબલના કેન્દ્ર મુરેના જિલ્લામાંથી આવતી હતી. એવું કહેવાય છે કે તે ડાકુ બનવા માંગતી ન હતી, પરંતુ જ્યારે ક્રૂરતા ચાલુ રહી, ત્યારે તેણે બંદૂક ઉપાડી લીધી. પુતલીબાઈની વાર્તાઓ આજે પણ ચંબલમાં કહેવામાં આવે છે.
મલખાન સિંહનું નામ ચંબલના સૌથી પ્રખ્યાત ડાકુઓમાં પણ સામેલ છે, જે ડાકુ બન્યા પછી હવે એક સામાજિક કાર્યકરનું જીવન જીવે છે. તેમણે 1960 થી 70 સુધી ચંબલના કોતરો પર શાસન કર્યું. તેઓ ગામની 100 વિઘા જમીન માટે ડાકુ બન્યા અને તેમનું વર્ચસ્વ એટલું બધું હતું કે તેઓ ચંબલમાં પહેલા ડાકુ હતા જેની પાસે ઓટોમેટિક અમેરિકન રાઇફલ હતી. તેઓ મહિલાઓનો સૌથી વધુ આદર કરતા હતા, તેમના શાસનકાળ દરમિયાન કોઈ ડાકુ મહિલાઓ પર બળાત્કાર કરી શકતો ન હતો. મલખાન સિંહે ભિંડ જિલ્લામાં હજારો લોકોની સામે આત્મસમર્પણ કર્યું, ત્યારબાદ હજારો લોકો તેમને જોવા માટે ભેગા થયા. તેઓ વિવિધ પક્ષોમાં પણ સામેલ થયા છે. આત્મસમર્પણ કર્યા પછી, તેઓ સમાજ સેવામાં સામેલ થયા અને આજે તેમને સુધારાવાદી ચહેરો માનવામાં આવે છે.
માધો સિંહ ચંબલના તે ડાકુઓમાંના એક છે જેમણે સરકારી નોકરી છોડીને લૂંટનો માર્ગ અપનાવ્યો હતો. માધો સિંહનું પૂરું નામ મોહન ગુપ્તા હતું, જેમણે 1980ના દાયકામાં ચંબલ પર શાસન કર્યું હતું. તે અપહરણ અને ખંડણી માટે કુખ્યાત હતો, તેના પર 500 થી વધુ અપહરણનો આરોપ હતો, જ્યારે તેના પર 23 હત્યાઓનો પણ આરોપ હતો. તેને ચંબલનો રોબિન હૂડ પણ કહેવામાં આવતો હતો. બાદમાં, પોલીસે માધો સિંહને એન્કાઉન્ટરમાં મારી નાખ્યો.