નવી દિલ્હી :દિલ્હીમાં એક ઐતિહાસિક પહેલ થઈ છે. AIIMSને પહેલીવાર ગર્ભદાન મળ્યું છે. આ પગલું એક પરિવારના દુઃખને સમાજ અને વિજ્ઞાનની તાકાતમાં ફેરવવાનું ઉદાહરણ છે. 32 વર્ષીય વંદના જૈનનો પાંચમા મહિનામાં ગર્ભપાત થયો હતો. આ મુશ્કેલ સમયમાં પરિવારે સંશોધન અને શિક્ષણ માટે AIIMSમાં ગર્ભદાન કરવાનો નિર્ણય લીધો.

વંદના જૈનના પરિવારે સવારે 8 વાગ્યે દધીચી દેહદાન સમિતિનો સંપર્ક કર્યો. સમિતિના આશ્રયદાતા સુધીર ગુપ્તા અને સંયોજક જી.પી. તાયલે તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી અને AIIMSના શરીરરચના વિભાગના વડા ડૉ. એસ.બી. રાય અને તેમની ટીમ સાથે વાત કરી. ટીમની મદદથી, દિવસભર દસ્તાવેજો જેવી ઔપચારિકતાઓ પૂર્ણ કર્યા પછી, AIIMSને સાંજે 7 વાગ્યે તેનું પહેલું ગર્ભ દાન મળ્યું.

ભ્રૂણ દાન એ માત્ર એક તબીબી પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ ભવિષ્યમાં સંશોધન અને શિક્ષણ માટે એક મોટો આધાર છે. AIIMSના શરીરરચના વિભાગના પ્રોફેસર ડૉ. સુબ્રત બાસુએ જણાવ્યું હતું કે, માનવ શરીરના વિકાસને સમજવા માટે ગર્ભ અભ્યાસ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. સંશોધન અને શિક્ષણમાં, આપણને શરીરના વિવિધ ભાગો જુદા જુદા સમયે કેવી રીતે વિકાસ પામે છે તે જોવાની તક મળે છે. ઉદાહરણ તરીકે જ્યારે બાળકનો જન્મ થાય છે, ત્યારે તેનું નર્વસ સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે વિકસિત થતું નથી. તે બે વર્ષ પછી ધીમે ધીમે વિકાસ પામે છે. આવા કેસોનો અભ્યાસ કરવાથી તબીબી વિદ્યાર્થીઓ અને વૈજ્ઞાનિકોને ઊંડાણપૂર્વક સમજવાની તક મળે છે.

ડૉ. બાસુ વધુમાં કહે છે કે આ સંશોધન વૃદ્ધત્વની પ્રક્રિયાને સમજવામાં પણ મદદ કરશે. ગર્ભમાં પેશીઓ વધતી રહે છે, જ્યારે વૃદ્ધાવસ્થામાં પેશીઓને નુકસાન થવાનું શરૂ થાય છે. જો આપણે સમજી શકીએ કે કયા પરિબળો પેશીઓને વિકસાવે છે અને કયા તેમને નુકસાન પહોંચાડે છે, તો તે ભવિષ્યમાં વય-સંબંધિત ઘણા રોગોના ઉકેલ શોધવામાં મદદ કરશે.

તેઓ બીજું એક મહત્વપૂર્ણ પાસું સમજાવે છે કે બાળકોમાં એનેસ્થેસિયાનો ઉપયોગ એક મોટો પડકાર છે. નાના બાળકો બોલી શકતા નથી, તેમને કેટલી માત્રા આપવી તે જાણવું મહત્વપૂર્ણ છે. ગર્ભ અભ્યાસ આપણને સમજવામાં મદદ કરે છે કે બાળકનું કયું અંગ કયા તબક્કે કેટલું વિકસિત છે અને તેની સુરક્ષિત રીતે સારવાર કેવી રીતે કરી શકાય છે.

આ પહેલથી જૈન પરિવાર સમાજમાં એક અનોખું ઉદાહરણ બની ગયું છે. તેમણે પોતાના વ્યક્તિગત દુઃખને માનવતા અને વિજ્ઞાનમાં અમૂલ્ય યોગદાનમાં પરિવર્તિત કર્યું છે. દધીચી દેહદાન સમિતિ પહેલાથી જ દેશમાં અંગદાન, આંખનું દાન અને શરીરદાનના ક્ષેત્રમાં જાગૃતિ ફેલાવી રહી છે. ગર્ભદાનના આ પ્રથમ કિસ્સાએ સમિતિના અભિયાનને વધુ ઐતિહાસિક બનાવ્યું છે. આ વાર્તા ફક્ત ગર્ભદાન વિશે નથી, પરંતુ કરુણા, હિંમત અને સમર્પણ વિશે છે. વંદના જૈન અને તેમનો પરિવાર ભવિષ્યમાં લાખો લોકો માટે આશાનું કિરણ બન્યા છે. AIIMS અને દધીચી દેહદાન સમિતિની આ પહેલ ભવિષ્યની પેઢીઓને દવાના નવા માર્ગો બતાવશે.