છેલ્લા 8 દિવસમાં સૌથી લોકપ્રિય હેં...વારાણસીમાં ભાજપનો પરાજય 9:51 AM
સુદાન ગુરુંગ કોણ છે ? જેના એક અવાજ પર યુવાનો નેપાળના રસ્તાઓ પર ઉતર્યા અને સરકાર હચમચી
સુદાન ગુરુંગને ગ્રાસરૂટ નેતા અને સામાજિક કાર્યકર માનવામાં આવે છે : જ્યારે ૨૦૧૫માં નેપાળમાં ભૂકંપે તબાહી મચાવી ત્યારે એક સંગઠન નિર્માણ કર્યુ હતું
તા.૯: નેપાળમાં સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધ અને ભ્રષ્ટાચાર સામે જનરલ ઝેડ આંદોલન શરૂ થયું. ૧૯૯૭ થી ૨૦૧૨ ની વચ્ચે જન્મેલા હજારો યુવાન વિદ્યાર્થીઓએ રાજધાની કાઠમંડુમાં જોરદાર પ્રદર્શન કર્યું. આંદોલન સંસદ ભવન પહોંચતા જ હિંસક બન્યું અને પોલીસ ગોળીબારમાં લગભગ ૨૦ લોકો માર્યા ગયા. ભારે દબાણ બાદ સરકારે સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધ હટાવવો પડ્યો અને ગળહમંત્રીએ રાજીનામું આપવું પડ્યું. આ આંદોલનનું નેતળત્વ કોણે કર્યું?
નેપાળમાં સોશિયલ મીડિયા અને ભ્રષ્ટાચાર પર પ્રતિબંધનો આરોપ લગાવતા મોટી સંખ્યામાં યુવાન છોકરાઓ રસ્તાઓ પર ઉતર્યા. તેને જનરલ ઝેડ વિરોધ પણ કહેવામાં આવતું હતું કારણ કે મોટાભાગના વિરોધીઓ ૧૯૯૭ થી ૨૦૧૨ ની વચ્ચે જન્મ્યા હતા. ૮ સપ્ટેમ્બરના રોજ સવારે ૧૦ વાગ્યાથી મોટી સંખ્યામાં વિરોધીઓ ભેગા થવા લાગ્યા અને બપોર સુધીમાં સંસદ ભવન પહોંચી ગયા. આ પછી વિરોધ હિંસક બન્યો અને પરિસ્થિતિ બગડવા લાગી. વિરોધીઓ પર ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો, જેમાં લગભગ ૨૦ લોકોના મોત થયા. જોકે, આ પછી સરકારે પીછેહઠ કરવી પડી, ગળહમંત્રીએ રાજીનામું આપ્યું અને સોશિયલ મીડિયા પરનો પ્રતિબંધ પણ પાછો ખેંચી લેવામાં આવ્યો. પ્રશ્ન એ છે કે આ આંદોલન કોના નેતળત્વમાં થયું?
નેપાળ સરકારે ૪ સપ્ટેમ્બરના રોજ ફેસબુક, ઇન્સ્ટાગ્રામ, વોટ્સએપ, યુટયુબ અને એક્સ સહિત ૨૬ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પર પ્રતિબંધ મૂકયો હતો. આ પ્રતિબંધ ત્યારે લાદવામાં આવ્યો હતો જ્યારે આ કંપનીઓએ સરકારના આદેશનું પાલન ન કર્યું અને પોતાને નોંધણી કરાવી ન હતી. સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ પછી, નેપાળના યુવાનો ગુસ્સે ભરાયા અને વિરોધ શરૂ કર્યો. આ વિરોધનું નેતળત્વ ૩૬ વર્ષીય સુદાન ગુરુંગે કર્યું હતું.
સુદાન ગુરુંગને ગ્રાસરૂટ નેતા અને સામાજિક કાર્યકર માનવામાં આવે છે. જ્યારે ૨૦૧૫ માં નેપાળમાં ભૂકંપે તબાહી મચાવી હતી, ત્યારે એક સંગઠન બનાવવામાં આવ્યું હતું, તે એક યુવા બિન-સરકારી સંગઠન હતું, જેનું નામ ‘હામી નેપાળ' હતું. સુદાન ગુરુંગને તેના પ્રમુખ બનાવવામાં આવ્યા હતા. અહેવાલો અનુસાર, ભૂકંપ દરમિયાન સુદાનને પોતાનું બાળક ગુમાવ્યું હતું, જેના પછી તેમના જીવનની દિશા બદલાઈ ગઈ. પહેલા તેઓ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરતા હતા, પરંતુ પછીથી તેઓ આપત્તિ રાહત અને નાગરિક કાર્યમાં જોડાયા.
સુદાનમાં ઘણી વખત પ્રદર્શનો થયા છે, કયારેક પારદર્શિતા માટે તો કયારેક ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ. તેઓ આંદોલનોનું નેતળત્વ કરી રહ્યા છે. ધીમે ધીમે તેમને યુવાનોનો ટેકો મળ્યો અને હવે તેઓ જનરલ ઝેડના વિરોધનું નેતળત્વ કરી રહ્યા છે. હજારો યુવા વિરોધીઓ પુસ્તકો, શાળા ગણવેશ, બેગ સાથે રસ્તાઓ પર ઉતર્યા અને મોટી સંખ્યામાં વિદ્યાર્થીઓ રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા અને પ્રતિબંધ તાત્કાલિક હટાવવાની માંગણી સાથે મોટી રેલી કાઢી.
પરિસ્થિતિ વધુ વણસી ગયા પછી, સરકારે આખરે પીછેહઠ કરવી પડી. એક કટોકટી બેઠક બોલાવવામાં આવી, જેમાં કહેવામાં આવ્યું કે સોશિયલ મીડિયા પરનો પ્રતિબંધ હટાવવામાં આવશે. ગળહમંત્રીએ રાજીનામું આપ્યું. જોકે, આ વિરોધ હજુ પણ સમાપ્ત થયો નથી. આ વિરોધ ૯ સપ્ટેમ્બરે પણ ચાલુ છે અને લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા છે. હવે લોકો સીધા વડાપ્રધાનના રાજીનામાની માંગ કરી રહ્યા છે.
કાઠમંડુમાં પ્રદર્શનકારીઓ પર પોલીસ ગોળીબારમાં ઓછામાં ઓછા ૨૦ લોકો માર્યા ગયા અને ૩૦૦ થી વધુ ઘાયલ થયા. જીવલેણ અથડામણો પછી, ગળહમંત્રી રમેશ લેખકે નૈતિક ધોરણે રાજીનામું આપ્યું, સંસદની આસપાસ રસ્તાઓ પર સેના તૈનાત વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલીએ હિંસા માટે ‘ઘૂસણખોરી' ને જવાબદાર ઠેરવી. એક કટોકટીની બેઠક બાદ, સંચાર મંત્રી પળથ્વી સુબ્બા ગુરુંગે જાહેરાત કરી કે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવશે.(૨૩.૨૦)
(3:13 PM IST)
